Δευτέρα, 23 Νοεμβρίου 2009

Στον Φλοίσβο ρίχνει άγκυρα το ωκεανογραφικό σκάφος Tara




Η διεθνής ωκεανογραφική αποστολή Tara Oceans επισκέπτεται τις ελληνικές θάλασσες από 25-29 Νοεμβρίου
Επί τρία χρόνια θα κάνει τον γύρο του κόσμου, πιάνοντας λιμάνι κάθε εβδομάδα σε μια διαφορετική χώρα. Δεν πρόκειται για κάποιο πολυτελές κρουαζιερόπλοιο, αλλά για ένα σκάφος μοναδικό στο είδος του, καθώς εκτελεί μια από τις μεγαλύτερες θαλάσσιες εξερευνητικές αποστολές έπειτα από τα ταξίδια των μεγάλων θαλασσοπόρων και το ταξίδι του Δαρβίνου με το θρυλικό πλοίο Μπιγκλ.
Το σκάφος με το υποβλητικό όνομα Tara, που παραπέμπει σε βουδιστικές θεότητες, αρχαίες πόλεις, μυθιστορηματικές περσόνες ή κινηματογραφικούς ήρωες, στις 25 Νοεμβρίου θα αγκυροβολήσει στη μαρίνα του Φλοίσβου, τον δέκατο από τους περίπου πενήντα σταθμούς του ταξιδιού του.
Το μήκους 36 μέτρων ιστιοφόρο έχει ήδη στο ενεργητικό του επτά αποστολές, την τελευταία στην Αρκτική με αντικείμενο τη μελέτη των επιπτώσεων της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους πάγους. Τον περασμένο Σεπτέμβριο άνοιξε πανιά από το λιμάνι Λοριάν της Βρετάνης, ξεκινώντας ένα από τα μεγαλύτερα εξερευνητικά ταξίδια στην Ιστορία: τον περίπλου της Γης με στόχο την πρώτη πλήρη μελέτη του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Οι ωκεανοί αποτελούν τον δεύτερο «πνεύμονα» του πλανήτη μας μετά τα δάση. Καλύπτουν τα δύο τρίτα του πλανήτη και αποτελούνται από τεράστιες εκτάσεις υγρών λειμώνων στους οποίους ζει το γνωστό σε όλους πλαγκτόν καθώς και άλλοι μικροοργανισμοί. Οι λειμώνες αυτοί αποτελούν, μέσω της φωτοσυνθετικής τους δραστηριότητας, μια σημαντική πηγή οξυγόνου. Ταυτόχρονα όμως αποτελούν και μια σημαντική δεξαμενή αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, αφού απορροφούν περισσότερο από το μισό του CO2 που παράγεται στη Γη. Συνεπώς η προστασία των ωκεανών είναι ένα ζήτημα που μας αφορά άμεσα γιατί από αυτήν εξαρτάται η επιβίωση του πλανήτη. Δυστυχώς όμως αυτό το σύνθετο οικοσύστημα, το οποίο απειλείται σήμερα από την κλιματική αλλαγή και τη μόλυνση, έχει μελετηθεί ελάχιστα, με αποτέλεσμα να υποτιμάται η σπουδαιότητά του για το μέλλον του πλανήτη.
Το μεγάλο αυτό επιστημονικό κενό φιλοδοξεί να καλύψει η διεθνής επιστημονική αποστολή Tara Oceans ταξιδεύοντας επί τρία χρόνια στους επτά ωκεανούς του πλανήτη και μελετώντας με τη βοήθεια των πλέον εξελιγμένων μεθόδων το θαλάσσιο οικοσύστημα και κυρίως τα κοραλλιογενή συμπλέγματα που απειλούνται άμεσα. Για την αποστολή θα επιστρατευτούν όλοι οι επιστημονικοί κλάδοι που σχετίζονται με τη μελέτη των ωκεανών. Ωκεανογράφοι, βιολόγοι, γενετιστές και φυσικοί από διακεκριμένα εργαστήρια θα συνεργαστούν σε περισσότερους από δώδεκα τομείς έρευνας. Περισσότεροι από εκατό επιστήμονες θα συμμετάσχουν άμεσα στη συνέχεια της αποστολής επί ξηράς για να δώσουν στη συνέχεια τη σκυτάλη σε ένα δίκτυο διεθνών ινστιτούτων και εργαστηρίων που θα προχωρήσουν στη λεπτομερή ανάλυση των δεδομένων και των δειγμάτων.
Για να κοινοποιήσει και να αξιοποιήσει τα πορίσματά της, η Tara Oceans θα δημιουργήσει μια δημόσια βάση δεδομένων με ελεύθερη πρόσβαση για τον καθένα: τη Bio-bank. Η ευθύνη για τη διαχείρισή της θα ανατεθεί σε διακεκριμένα διεθνή ινστιτούτα. Η τεράστια αυτή βάση θα ενσωματώσει τις ήδη υπάρχουσες γνώσεις στις γνώσεις της αποστολής, καθώς και το σύνολο των ad hoc επιστημονικών συνεισφορών, αποτελώντας σημαντικό σημείο αναφοράς και πολύτιμη πηγή μελέτης για πολλές γενιές ερευνητών.
Βασικός υποστηρικτής της αποστολής Tara Oceans είναι το Tara Expeditions, ένα πρόγραμμα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που χρηματοδοτείται από τον γαλλικό οίκο μόδας agnes b. Επικεφαλής του προγράμματος αυτού είναι ο Etienne Bourgois, γενικός διευθυντής του οίκου. Η ιδέα όμως ανήκει στον γενικό επιστημονικό συντονιστή του εγχειρήματος, Eric Karsenti, διευθυντή έρευνας στο Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας (EMBL) στη Χαϊδελβέργη και στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS). «Πριν από καμιά δεκαριά χρόνια διάβαζα "Το ταξίδι του Μπιγκλ" του Δαρβίνου, όπου περιέγραφε την περιπέτεια χάρη στην οποία γεννήθηκε η θεωρία της εξέλιξης των ειδών, στην οποία βασίζονται πλέον τόσο η βιολογία όσο και η ανθρωπολογία. Ετσι σκέφθηκα ότι θα μπορούσε να γίνει σήμερα ένα ανάλογο ταξίδι για να διερευνηθεί η βιοποικιλότητα των ωκεανών και, ειδικότερα, του πλαγκτόν και των κοραλλιογενών υφάλων».
Το περιπετειώδες ταξίδι του Δαρβίνου με το Μπιγκλ πρόσφερε στον Δαρβίνο όλα τα αναγκαία παρατηρησιακά δεδομένα για να προχωρήσει, έπειτα από πολλά χρόνια, στη διατύπωση της επαναστατικής θεωρίας του για την εξέλιξη.
Το όραμα των σύγχρονων επιστημόνων που συμμετέχουν στην αποστολή Tara Oceans ενδέχεται να αποδειχθεί εξίσου σημαντικό, αφού φιλοδοξούν αφενός να δημιουργήσουν ένα μοναδικό παρατηρητήριο της βιοποικιλότητας των ωκεανών εξερευνώντας δύσβατες περιοχές και αντιμετωπίζοντας ακραίες συνθήκες και αφετέρου να ενημερώσουν κατάλληλα τη διεθνή κοινότητα και τις κυβερνήσεις για την οικολογική υγεία των ωκεανών, ευαισθητοποιώντας έτσι την κοινή γνώμη για τους κινδύνους που συνεπάγεται η οικολογική υποβάθμισή τους.
Τη διεθνή αποστολή θα υποδεχθούν επίσημα εκπρόσωποι του ελληνικού κράτους, της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας, της γαλλικής πρεσβείας στην Ελλάδα, ενώ το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών έχει αναλάβει την προβολή και την ενημέρωση του ελληνικού κοινού για τη σημασία της διεθνούς αυτής αποστολής.
Περισσότερες πληροφορίες για την αποστολή Tara Oceans υπάρχουν στην ιστοσελίδα http://oceans. taraexpeditions.org. *

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου