SOS από την Greenpeace για τη Μεσόγειο

Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εξαιτίας της υπεραλίευσης, της εξόρυξης ορυκτών καυσίμων και της κακοδιαχείρισης των υδάτων της φαίνεται ότι είναι η Μεσόγειος, η οποία φιλοξενεί σχεδόν το 9% της παγκόσμιας θαλάσσιας ζωής.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του μεσογειακού ερυθρού τόνου, τα αποθέματα του οποίου έχουν εξαντληθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε ο πληθυσμός να θεωρείται πλέον στο χείλος της εξαφάνισης. Παρ’ όλα αυτά, ο επιτρεπόμενος αριθμός αλίευσης υπερβαίνει διαρκώς τις επιστημονικές υποδείξεις.

Παράλληλα, η ρύπανση, οι κλιματικές αλλαγές και η υποβάθμιση των παράκτιων περιοχών, προβλήματα στα οποία είναι εκτεθειμένη η Μεσόγειος, έχουν ανυπολόγιστες επιπτώσεις στην πανίδα και τη χλωρίδα των ελληνικών θαλασσών.

Τα παραπάνω τονίζονται στο «Σχέδιο Εκτακτης Ανάγκης για τη Διάσωση των Ωκεανών», το οποίο δημοσιεύτηκε από την Greenpeace. «Η ανάγκη για την προστασία των θαλασσών μας είναι σήμερα πιο επιτακτική από ποτέ. Αν θέλουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τις 40.000 οικογένειες στην Ελλάδα που εξαρτώνται από την αλιεία, τότε χρειαζόμαστε θαλάσσια καταφύγια τώρα» δήλωσε η Αντζελα Λάζου, υπεύθυνη της εκστρατείας για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ελληνικό γραφείο της οργάνωσης.

Κάλεσμα για σωτηρία των ψαριών

Οι πληθυσμοί του τόνου και του μπακαλιάρου έχουν μειωθεί κατά 90% παγκοσμίως. Η οργάνωση κάνει έκκληση στα σούπερ μάρκετ να προμηθεύονται ψάρια και θαλασσινά από βιώσιμες αλιευτικές μεθόδους. Την «κόκκινη λίστα» με τα ψάρια και τα θαλασσινά που πωλούνται στην αγορά ενώ απειλούνται με εξαφάνιση έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace.

Σύμφωνα με τη λίστα οι πληθυσμοί του τόνου και του μπακαλιάρου έχουν μειωθεί κατά 90% παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα υπεραλιευμένα χαρακτηρίζονται ο μπακαλιάρος, η γαρίδα, η κουτσομούρα, το χταπόδι, η γάμπαρη και η καραβίδα.

Η οργάνωση απευθύνει έκκληση στα σούπερ μάρκετ να ηγηθούν της προώθησης βιώσιμων αλιευτικών μεθόδων, εξασφαλίζοντας ότι τα ψάρια που προμηθεύονται έχουν αλιευθεί κατ’ αυτό τον τρόπο - στο πρότυπο αγγλικών, ισπανικών και γερμανικών καταστημάτων.

Παράλληλα, καλεί τους Ελληνες καταναλωτές να συμβουλεύονται τη λίστα για τις αγορές τους.

Χαρακτηριστική ως προς τις ανησυχίες της οργάνωσης είναι η δραματική διαπίστωση στην οποία καταλήγουν οι επιστήμονες: Μέχρι τα μέσα του αιώνα, τα ψάρια και τα θαλασσινά είναι πιθανό να έχουν εξαφανιστεί πλήρως από τις θάλασσες και κατά συνέπεια από τη διατροφή μας.

Σήμερα τα 3/4 των ιχθυαποθεμάτων διεθνώς είναι υπεραλιευμένα και απειλούνται άμεσα, βρίσκονται στο όρια της κατάρρευσης ή έχουν ήδη εξαφανιστεί.

Ως σοβαρότερες αιτίες ενοχοποιούνται η υπεραλίευση, οι καταστροφικές μέθοδοι αλιείας, η παράνομη αλιεία, οι υδατοκαλλιέργειες και ο χαμηλός ρυθμός αναπαραγωγής ευάλωτων ειδών.

Η πρόταση

Στο πλαίσιο αυτό η Greenpeace ζητά από τα σούπερ μάρκετ να αποσύρουν από τα ράφια και τα ψυγεία τους τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο, να προωθήσουν την ποικιλία των βιώσιμων αλιευμάτων που διατίθενται προς πώληση και να συνεργαστούν με επιστήμονες προκειμένου να απορρίψουν την αγορά αλιευμάτων από στόλους που δεν βελτιώνουν τις μεθόδους τους.

«Αν συνεχίσουμε να λεηλατούμε τους ωκεανούς, σύντομα στις θάλασσες δεν θα έχει μείνει ούτε λέπι και τα μόνα θαλασσινά που θα έχουν απομείνει για να καταναλώσουμε θα είναι οι... τσούχτρες», δήλωσε η Ναταλία Τσιγαρίδου, υπεύθυνη του Δικτύου Δράσης Καταναλωτών της Green-peace.

«Η προστασία της θάλασσας περνάει και από το πιάτο μας. Για να μπορούμε όλοι να κάνουμε υπεύθυνες καταναλωτικές επιλογές, πρέπει τα σούπερ μάρκετ να διασφαλίσουν ότι τα ψάρια και τα θαλασσινά που διαθέτουν έχουν αλιευθεί με βιώσιμο τρόπο».

Ανεπιθύμητος ο κυπρίνος στη λίμνη των Ιωαννίνων

Ανεπιθύμητος και υπό κατηγορία είναι ο... ουγγρικός κυπρίνος στη λίμνη Παμβώτιδα των Ιωαννίνων.
Οι Αρχές αρνήθηκαν το αίτημα Ούγγρων επιστημόνων να εμπλουτίσουν τη λίμνη με γόνο κυπρίνου, όπως είχαν κάνει πριν από 25 χρόνια.
Πρόβλημα στο οικοσύστημα της Παμβώτιδας δημιουργεί ο κυπρίνος. Σήμερα στη λίμνη δεν υπάρχει υδρόβια βλάστηση, γιατί ο μεγάλος αριθμός των ψαριών έχει ξεριζώσει τα φυτά ψάχνοντας για τροφή
«Ο κυπρίνος ενέχεται παγκοσμίως για την καταστροφή της βλάστησης του πυθμένα των λιμνών, καθώς ψάχνοντας για ασπόνδυλα ξεριζώνει τα φυτά», δήλωσε στο «Εθνος» ο πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Λίμνης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Γιάννη Σαϊνης.
Τις μέρες αυτές βρίσκεται στα Γιάννενα ο Ούγγρος πρέσβης Ζόζεφ Τοθ και η ουγγρική αντιπροσωπεία συζήτησε, μεταξύ άλλων, με τις τοπικές Αρχές και τον εμπλουτισμό της λίμνης.
«Το θέμα βρίσκεται σε εκκρεμότητα και δεν έχει αποφασιστεί κάτι σχετικό με τον κυπρίνο. Το μόνο σίγουρο είναι ότι θα προχωρήσουμε σε συνεργασία με τους Ούγγρους για τη δημιουργία ενός Μουσείου Αλιευτικής Ιστορίας, στην Κοινότητα Νησίου, που παραχωρεί και την έκταση. Αυτό αποτελεί και μια επιθυμία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κάρολου Παπούλια, ο οποίος κατάγεται από το Νησί», μας είπε ο δήμαρχος Ιωαννίνων, Νίκος Γκόντας.
ΠρόβλημαΟι επιστήμονες αντιτίθενται σθεναρά στον εμπλουτισμό της λίμνης με γόνο ουγγρικού ή οποιασδήποτε άλλης «εθνικότητας» κυπρίνου, καθώς το ψάρι αυτό ευθύνεται για σοβαρά προβλήματα και καταστροφές στον βυθό.
Ενα αντίστοιχο πρόγραμμα τεχνητής αναπαραγωγής κυπρίνου ξεκίνησε το 1985, ωστόσο εκτιμάται ότι δημιούργησε προβλήματα στο οικοσύστημα της Παμβώτιδας.
Υπήρξαν περιπτώσεις που έπεφταν στη λίμνη χωρίς καμία μελέτη, χωρίς προνοητικότητα μέχρι και 1 εκατ. κομμάτια νεαρού κυπρίνου. Κανείς δεν αντιλαμβανόταν τότε το μέγεθος της οικολογικής καταστροφής», δήλωσε ο κ. Σαϊνης.
Οπως εξήγησε ο πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Λίμνης Παμβώτιδας, σήμερα στη λίμνη των Ιωαννίνων δεν υπάρχει υδρόβια βλάστηση εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των κυπρίνων.
Τα ψάρια αυτά ξεριζώνουν τα φυτά ψάχνοντας να τραφούν με ασπόνδυλα, έτσι ο βυθός αναδύεται συνεχώς και το νερό είναι θολό. Οι υπεύθυνοι του Φορέα που συναντήθηκαν με τους Ούγγρους επίσημους συμφώνησαν να συνεργαστούν οι δύο πλευρές εκτός από το Μουσείο Αλιευτικής Ιστορίας και για τη δημιουργία ενός μεγάλου ενυδρείου για ψάρια του γλυκού νερού.
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΝΟΥ: Ανθεκτικός και ευπροσάρμοστος
Ο κυπρίνος είναι από τα πιο διαδεδομένα και γνωστά ψάρια του γλυκού νερού σε όλο τον κόσμο. Το παράξενο με τον κυπρίνο είναι το σχήμα του που αλλάζει ανάλογα με το περιβάλλον στο οποίο ζει.
Στα ποτάμια με κρύο και τρεχούμενο νερό το σχήμα του είναι μακρόστενο, ενώ σε λίμνες με ζεστό νερό γίνεται στρογγυλό σαν μια μεγάλη μπάλα με κεφάλι και ουρά. Το μήκος του είναι συνήθως 40-60 εκατοστά και το μέσο βάρος του μπορεί να φτάσει τα 5 κιλά. Είναι ψάρι πολύ προσαρμοστικό, ανθεκτικό και είναι χαρακτηριστικό ότι μπορεί να επιβιώσει μέσα σε βούρκο και λάσπη για αρκετές εβδομάδες.
Επίσης, αναπαράγεται με μεγάλο ρυθμό, καθώς ένα θηλυκό 5 κιλών μπορεί να γεννήσει μέχρι και 3.000.000 (!) αβγά, τα οποία γονιμοποιούν τα αρσενικά μέσα σε 3-6 μέρες. Αυτός είναι και ο λόγος που ο κυπρίνος δεν εξαφανίζεται ποτέ από μια λίμνη παρά μόνο όταν αυτή αποξηρανθεί πλήρως.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Ψάρια - εισβολείς από την Ερυθρά Θάλασσα

"Alien" εισβάλλουν στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για θαλάσσια είδη μετανάστες που ήρθαν για να μείνουν. Με τις αρνητικές και θετικές επιπτώσεις που αυτή η αποδημία μπορεί να επιφέρει στη βιοποικιλότητα της Μεσογείου
Τροπικά ψάρια μετανάστες, τα οποία πέρασαν στη Μεσόγειο Θάλασσα από τη διώρυγα του Σουέζ τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν εδραιώσει την παρουσία τους στη θαλάσσια λεκάνη, προκαλώντας κάποια από αυτά και πονοκέφαλο στους ντόπιους ψαράδες, αλλά και πολλά ερωτηματικά στους επιστήμονες, οι οποίοι τα μελετούν. Η Κύπρος, ως νησί της Μεσογείου, δεν αποτελεί εξαίρεση στην προτίμηση των λεσσεψιανών μεταναστών, όπως ονομάζονται τα ψάρια αυτά. Υπάρχουν ξενικά είδη που διείσδυσαν στη Μεσόγειο εδώ και πολλά χρόνια. Για παράδειγμα, οι αναφορές για την είσοδο της προσφυγούλας (άλλως κουρκούνα ή γερμανός) στη Μεσόγειο χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1920. Ας σημειωθεί ότι οι λεσσεψιανοί μετανάστες πήραν το όνομά τους από τον Φερδινάνδο ντε Λεσσέψ, ο οποίος ανέλαβε τη διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ (η οποία λειτούργησε το 1869).

Οι αριθμοί

Μέχρι το 2000 υπήρχαν αναφορές για πάνω από 300 είδη, τα οποία εισήλθαν από την Ερυθρά Θάλασσα (μαλάκια, ψάρια, καρκινοειδή, πολύχαιτοι, φύκη). Τα λεσσεψιανά είδη εισέρχονται στη Μεσόγειο πέραν από το φυσικό τρόπο, μέσω της διώρυγας του Σουέζ και με εισαγωγή από τον άνθρωπο (μεταφορά με πλοία, διαφυγή από ενυδρεία κτλ). Οι κλιματικές αλλαγές επηρεάζουν την εξάπλωση των ειδών αυτών, και την ικανότητά τους να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον τους, τη Μεσόγειο. Πάντως, ορισμένα είδη μπορεί να ευνοηθούν από την αλλαγή του κλίματος (αύξηση της θερμοκρασίας του νερού, αύξηση αλατότητας κτλ). Επιστήμονες αναφέρουν ότι η αύξηση της εισόδου των μεταναστών ψαριών μπορεί να ευνοείται από την αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών.

Τα προβλήματα.

Η εισβολή ξενικών ειδών θεωρείται βασική αιτία για τη μείωση της βιοποικιλότητας στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Ορισμένοι εισβολείς ανταγωνίζονται ή αποτελούν θηρευτές αυτόχθονων ειδών, με αποτέλεσμα να ανατρέπεται η ισορροπία του οικοσυστήματος και σε μερικές περιπτώσεις αυτόχθονα είδη να αντικαθίστανται από ξενικά. Υπάρχουν ξενικά είδη με εμπορική αξία (όπως η προσφυγούλα/κουρκούνα), άλλα που είναι τοξικά (όπως είδη του λαγοκέφαλου), καθώς και άλλα που δεν φαίνεται να προκαλούν επιπτώσεις στο νέο τους περιβάλλον. Οι Υγειονομικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας, καθώς και οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες και το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, ενημερώνουν το κοινό σε περίπτωση που υπάρχουν τοξικά είδη, επικίνδυνα για την υγεία του ανθρώπου.

"Μας παίρνουν τη ζήση μας"

Οποιαδήποτε μεταβολή στη βιοποικιλότητα και τις τροφικές σχέσεις των ειδών στο οικοσύστημα (ανταγωνισμός, θήρευση) επηρεάζει τον ψαρά είτε στη σύνθεση των ειδών, είτε στην ποσότητα ψαριών που αλιεύει. Στην Κύπρο πληθαίνουν οι καταγγελίες από ψαράδες για καταστροφή δικτύων από το τοξικό ψάρι λαγοκέφαλος. Από την άλλη, οι ψαράδες εκμεταλλεύονται εμπορικά την προσφυγούλα, η οποία έχει εξαπλωθεί εδώ και δεκαετίες στη θαλάσσια περιοχή μας. Στις θάλασσες της Πάφου και ιδιαίτερα της Πόλης Χρυσοχούς έχει κάνει την εμφάνισή του το τοξικό ψάρι, εισβολέας από την Ερυθρά Θάλασσα, με την κοινή ονομασία λαγοκέφαλος, το οποίο πλέον αναπαράγεται και στη Μεσόγειο. Το ψάρι, που μπορεί να φτάσει έως και 85 εκατοστά περίπου σε μήκος, έγινε φόβος και τρόμος για τους ψαράδες, οι οποίοι δηλώνουν αγανακτισμένοι καθώς δεν τους έχει αφήσει σώο παραγάδι, ενώ συχνά καταστρέφει και τα δίχτυά τους. Σύμφωνα με τον επαγγελματία ψαρά, αντιπρόεδρο της Παγκύπριας Επιτροπής Ψαράδων, Κώστα Λεωνίδου, το πρόβλημα διογκώνεται συνεχώς και οι λαγοκέφαλοι εμφανίζονται παντού στην περιοχή, ακόμη και μέσα στο λιμάνι σε τεράστιες ποσότητες. "Παλιά μας κατέστρεφε μόνο τα παραγάδια", μας είπε ο κ. Λεωνίδου. "Όσο περνάει ο καιρός όμως όχι μόνο αυξάνεται και πληθύνεται, αλλά έρχεται όλο και πιο έξω και μας τρώει τα δίχτυα και τα σχοινιά που τα κρατούν, με αποτέλεσμα να τα καταστρέφει". Ο κ. Λεωνίδου τόνισε ότι οι ζημιές στα δίχτυα είναι τεράστιες και ευελπιστεί το κράτος μέσω ειδικής χορηγίας που τους υποσχέθηκε να καλύψει τουλάχιστον ένα μέρος της ζημιάς.

Δόντια λαγού

Γνώστης του θέματος και πρόθυμος να μιλήσει γι' αυτό το σημαντικό θέμα στα Μέσα είναι ο κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος, τέως διευθυντής του Τμήματος Αλιείας. "Το εν λόγω ψάρι δεν είναι εμπορεύσιμο και δεν έχει καμιά χρήση, γνωστή τουλάχιστον. Φαίνεται να καταναλώνει καβούρια, γαρίδες, σουπιές και μικρά ψαράκια", μας εξήγησε. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, οι ψαράδες πλέον αναγνωρίζουν το συγκεκριμένο είδος ψαριού και έχουν σταματήσει να το καταναλώνουν.Το συγκεκριμένο είδος ψαριού είναι της οικογένειας Tetraοdontidae, κοινώς γνωστό και ως λαγοκέφαλος ή κουνέλι (Lagocephalus sp.) εξαιτίας των μπροστινών του δοντιών που μοιάζουν με αυτά του κουνελιού.Στη Μεσόγειο φαίνεται να "μετανάστευσε" γύρω στο 1950, ωστόσο, στην Κύπρο έχει εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια. Η κατανάλωση του ψαριού αυτού και ειδικότερα της τετροδοτοξίνης που υπάρχει στο σώμα του επηρεάζει το νευρικό σύστημα του ανθρώπου και μπορεί να επιφέρει ακόμα και το θάνατο από πνευμονική ανεπάρκεια. Η ποσότητα τετροδοτοξίνης που βρίσκεται στο ψάρι αυτό ποικίλλει και εξαρτάται από την εποχή του έτους και την περιοχή αλίευσής του. Δεν υπάρχει αντίδοτο στην τετροδοτοξίνη.Το Τμήμα Αλιείας έχει ενημερώσει την αλιευτική κοινότητα για το εν λόγω ψάρι και έχει ήδη προειδοποιήσει να μη διοχετεύεται στην αγορά.
Πηγή: Εφημερίδα ΠΟΛΙΤΗΣ - Κύπρου

«Φωλιές» ψαριών στον βυθό για να σωθούν τα αποθέματα

Ο καθορισμός επιλεγμένων περιοχών, στις οποίες θα απαγορεύεται το ψάρεμα και θα λειτουργούν ως φυσικά ιχθυοτροφεία, θα εμπλουτίσει τα αλιευτικά αποθέματα, λένε οι ερευνητές
Στο «φως» έρχονται τα «μυστικά» του βυθού στα νησιά των Κυκλάδων.
Τα είδη των ψαριών που παλαιότερα έπεφταν συχνά στα δίχτυα των ψαράδων και πλέον κινδυνεύουν να εξαφανιστούν, ο άγνωστος «εισβολέας» των βυθών και οι παρεμβάσεις που απαιτούνται για να σωθούν οι πληθυσμοί των ψαριών αποτυπώνονται σε μια μεγάλη επιστημονική έρευνα, που γίνεται για πρώτη φορά, σε επίπεδο νομού, στην Ελλάδα.
Υστερα από αναρίθμητες μετρήσεις και υπολογισμούς, οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη για την άμεση λήψη μέτρων ώστε να σωθούν τα αποθέματα ψαριών στον βυθό των Κυκλάδων
Οι ερευνητές προχωρούν εδώ και δύο χρόνια βήμα βήμα. Εξέτασαν τον βυθό σε 295 «σταθμούς», σε 31 μικρά και μεγάλα νησιά του συμπλέγματος των Κυκλάδων, στο κεντρικό Αιγαίο, «πήραν» πάνω από 3.000 υποβρύχιες φωτογραφίες, μίλησαν με παράκτιους αλιείς και έκαναν αναρίθμητες μετρήσεις και υπολογισμούς
Τα συμπεράσματά τους «παγώνουν». Η ανάγκη για λήψη μέτρων είναι άμεση.
«Η κατάσταση του βυθού, όπως την βρήκαμε, είναι πάρα πολύ άσχημη όσον αφορά τα ιχθυαποθέματα», λέει στο «Εθνος» ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Επιστημών της Θάλασσας του Πανεπιστημίου Αιγαίου Γιώργος Κόκκορης, επιστημονικός υπεύθυνος της έρευνας, που διενεργείται με χρηματοδότηση της Νομαρχίας Κυκλάδων.
Στο πλαίσιο του προγράμματος διενεργείται και η διδακτορική διατριβή της κ. Συλβαίν Γιακουμή, που συνέταξε και έκθεση, η οποία διανεμήθηκε, την περασμένη εβδομάδα, στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Κυκλάδων, όπου ο κ. Κόκκορης έκανε αναλυτική παρουσίαση των συμπερασμάτων της έρευνας.
Σύσσωμο το Νομαρχιακό Συμβούλιο αποφάσισε, μεταξύ άλλων, μετά την ολοκλήρωση της μελέτης να ξεκινήσει διάλογος με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για να καθοριστεί ένα δίκτυο θαλάσσιων αποθεμάτων στις Κυκλάδες.
Οπως εξηγεί ο κ. Κόκκορης, θα πρέπει σε κάθε νησί να καθοριστούν κάποιες επιλεγμένες, μικρές περιοχές, που θα απαγορευτεί πλήρως το ψάρεμα και γι αυτό απαιτείται να υπάρξει συναίνεση όλων των εμπλεκομένων, ώστε να λειτουργούν ως φυσικά ιχθυοτροφεία.
Δηλαδή, να μπορούν οι πληθυσμοί των ψαριών να καταφεύγουν εκεί, ν αναπαράγονται και να μεγαλώνουν με ασφάλεια και στη συνέχεια να βγαίνουν έξω και να εμπλουτίζουν τα αλιευτικά αποθέματα.
Για την ολοκλήρωση της έρευνας απομένει να γίνει φέτος το καλοκαίρι μελέτη του βυθού στη Μύκονο και στα κοντινά της μικρά νησιά, Ρήνεια και Δήλο. Εκτός του κ. Κόκκορη και της κ. Γιακουμή, την ερευνητική ομάδα αποτελούν οι Μαρία Σίμη, Αλέξανδρος Πανταζής, Ισιδώρα Βλάχου, Αλεξάνδρα Σπυροπούλου και ο κ. Αντόνιο Γκόμεζ.
Ομως, η μέχρι τώρα εικόνα για το κεντρικό Αιγαίο δεν είναι καλή.
Αν και δεν υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία για να ξέρουν οι ερευνητές ποια ακριβώς είδη έχουν μειωθεί, από τις συνεντεύξεις αλιέων φαίνεται ότι πλέον δεν ψαρεύονται τόσο συχνά όσο παλαιότερα συνολικά 34 είδη ψαριών, κυρίως το σκαθάρι, η γόπα, ο κολιός, το λυθρίνι κ.ά.
«Αναμέναμε να υπάρχει μεγάλη βιομάζα σε βραχώδη βυθό και λιγότερη σε αμμώδη. Ομως, διαπιστώνουμε ότι δεν υπάρχει διαφοροποίηση, και αυτό είναι άσχημο», μας λέει ο κ. Κόκκορης.
Από τις υποθαλάσσιες έρευνες διαπιστώνεται και η ύπαρξη ενός «εισβολέα», που έφτασε μέσω της διώρυγας του Σουέζ, του «γερμανού», όπως αποκαλούν οι ψαράδες το συγκεκριμένο είδος.
Ακόμα, καταγράφτηκαν στην περιοχή 55 διαφορετικά είδη ψαριών και 5 «οικογένειες», αλλά οι υπολογισμοί που έγιναν σε σύγκριση με την προστατευόμενη περιοχή των νήσων Μέντες, στην Ισπανία, ήταν απογοητευτική. «Η διαπίστωση των αλιέων ότι οι θάλασσες έχουν αδειάσει δεν είναι υπερβολή», αναφέρεται στην έκθεση που διανεμήθηκε στο νομαρχιακό συμβούλιο Κυκλάδων, που συνεδρίασε στα Κουφονήσια.
Ο κ. Παναγιώτης Βούρος, από το τμήμα Περιβάλλοντος της Νομαρχίας Κυκλάδων, το οποίο μαζί με τη Διεύθυνση Αλιείας παρακολουθούν το θέμα, μας εξήγησε ότι «η έρευνα αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για τις Κυκλάδες, για να ληφθούν μέτρα, που άλλωστε επιβάλλονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία».
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου μας εξήγησε ότι η προτεινόμενη μέθοδος έχει λειτουργήσει με επιτυχία στην Ισπανία και στην Αυστραλία και γι αυτό η έρευνα γίνεται σε συνεργασία με επιστήμονες των δύο χωρών.
"Ενας... «γερμανός» απειλεί τον ντόπιο πληθυσμό ψαριών
Ενας «εισβολέας» έχει εγκατασταθεί στον βυθό των Κυκλάδων. Είναι ένα ψάρι, με μέγιστο μήκος τα 30 εκατοστά, που οι ψαράδες ονομάζουν «γερμανό» (Siganus Luridus), ενώ λέγεται και «αγριοσάλπα».
«Δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε πότε ακριβώς έκανε την εμφάνισή του στις Κυκλάδες. Ομως, παλαιότερα δεν υπήρχε, και τώρα διαπιστώνουμε ότι η βιομάζα του αντιστοιχεί στο 37% της βιομάζας των ψαριών, που τρέφονται με φύκια», μας λέει ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Επιστημών της Θάλασσας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Γιώργος Κόκκορης.
Ο ίδιος εξηγεί ότι ο «γερμανός» είναι από τα περίπου 40 είδη ψαριών που προέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα ή και τον Ινδικό ωκεανό και μέσω της διώρυγας του Σουέζ έχουν εγκατασταθεί και αναπαράγονται στη Μεσόγειο.
Πάντως, μέχρι τώρα ο «γερμανός» δεν αλιεύεται ή και, εάν πιαστεί από κάποιον ψαρά, συνήθως αυτός το πετάει στη θάλασσα, ενώ, όπως λέει ο κ. Κόκκορης, δεν έχει φτάσει ακόμα αυτό το είδος στο βόρειο Αιγαίο, στα νερά της Λέσβου.
Οπως λέει ο καθηγητής, η παρουσία του «εισβολέα» στις Κυκλάδες έχει οπωσδήποτε επιπτώσεις στον «ντόπιο» πληθυσμό ψαριών, πράγμα, όμως, που απαιτείται να διερευνηθεί περαιτέρω.
Σπάνια στα δίχτυα των ψαράδων 34 είδη ψαριών που κάποτε ήταν άφθονα
«Δυσεύρετα» είδη τείνουν να γίνουν για τους ερασιτέχνες και επαγγελματίες ψαράδες που ρίχνουν δίχτυα στα νερά των Κυκλάδων το σκαθάρι, η γόπα, ο κολιός και το λυθρίνι.
Αυτό διαπιστώνουν οι ίδιοι οι ψαράδες της περιοχής απαντώντας σε ερωτήσεις που τους έγιναν στο πλαίσιο της έρευνας για τον σχεδιασμό δικτύου θαλασσίων αποθεμάτων στις Κυκλάδες, που πραγματοποιείται με επιστημονικό υπεύθυνο τον επίκουρο καθηγητή του Τμήματος Επιστημών της Θάλασσας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Γιώργου Κόκκορη, με τη συνεργασία της Συλβαίν Γιακουμή.
Στο πλαίσιο της έρευνας ρωτήθηκαν 144 παράκτιοι αλιείς από νησιά των Κυκλάδων, από τους οποίους το 98% έχει παρατηρήσει μείωση στα ιχθυαποθέματα και μόνο το 2% θεωρεί ότι παραμένουν σταθερά.
Οι ερευνητές κατέφυγαν στη μέθοδο των συνεντεύξεων με παράκτιους αλιείς, δεδομένου ότι στη χώρα μας δεν υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία για να εξαχθούν ασφαλή επιστημονικά συμπεράσματα για το ποια είδη ψαριών έχουν χαθεί.
Ωστόσο, μιλώντας κατά μέσο όρο με 7 ψαράδες από κάθε νησί, ηλικίας από 27 μέχρι και 91 ετών, με μέγεθος σκαφών που κυμαίνεται από 4,7 μέχρι 16,2 μέτρα, αποκτάς μια ασφαλή εικόνα, αφού καταγράφτηκαν 34 είδη ψαριών, που ενώ κάποτε ήταν άφθονα σήμερα σπάνια πιάνονται.
Επειδή οι απαντήσεις ήταν αυθόρμητες, οι περισσότερες (40,6%) αφορούσαν την «εξαφάνιση» του αστακού και ακολουθούν όπως φαίνεται και στον Πίνακα 1 διάφορα είδη ψαριών, όπως το σκαθάρι (35%), η γόπα (23%), ο κολιός (19%), το λυθρίνι (13%) κ.ο.κ.
Οι ίδιοι απαντώντας επίσης αυθόρμητα επεσήμαναν, μεταξύ άλλων, ως πιθανές αιτίες για τη μείωση των αποθεμάτων τις εξής:
Η υπεραλίευση (67%), η ανεμότρατα (52%), το γρι γρι (26%), τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα αλιείας (17%), η χρήση δυναμίτη (15%), η ρύπανση από ξηρά (14%) κ.ά.
Οι ίδιοι προτείνοντας λύσεις για να βελτιωθεί η κατάσταση επιλέγουν την εφαρμογή της νομοθεσίας και αύξησης της αστυνόμευσης, να σταματήσουν τη δραστηριότητά τους οι ανεμότρατες κ.ο.κ.
Ομως, το σημαντικό είναι ότι το 72% των ερωτηθέντων απάντησε θετικά στη δημιουργία ενός θαλάσσιου καταφυγίου (αποθέματος) στην περιοχής τους από τους οποίους το 37% είναι υπέρ μιας τέτοιας πρότασης εφόσον η διάρκειά της περιοριστεί από 1 έως 5 χρόνια.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ