Το μεθάνιο η μεγαλύτερη απειλή για την κλιματική αλλαγή

Πιο σοβαρά υπ' όψιν θα πρέπει να ληφθεί το μεθάνιο από το διοξείδιο του άνθρακα ως υπεύθυνο για την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς ανακάλυψε ότι το μεθάνιο διαρρέει σε μεγάλες ποσότητες και από τους Αρκτικούς ωκεανούς.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ερικ Κορτ του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Καλιφόρνια (Caltech) και του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης (JPL) της NASA, οι οποίοι δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό γεωεπιστημών «Nature Geoscience», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, τη βρετανική «Independent» και το «New Scientist», ανακάλυψαν ότι ο νέος κίνδυνος προέρχεται από τα βάθη των ωκεανών, καθώς το μεθάνιο βρίσκει τρόπους να διαφύγει στην ατμόσφαιρα, μέσω ρωγμών στους πάγους της Αρκτικής, ιδίως στις περιοχές όπου οι πάγοι έχουν λιώσει.

Οι επιστήμονες ένιωσαν σοκ, καθώς διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο αέριο εμφανίζεται στην επιφάνεια ακόμα και σε περιοχές με μεγάλα ωκεάνια βάθη. Οπως είπαν, οι ποσότητες του διαφεύγοντος μεθανίου είναι αρκετές για να επηρεάσουν αρνητικά την κλιματική αλλαγή.

Προηγούμενες παρατηρήσεις είχαν δείξει ότι μεγάλες ποσότητες μεθανίου απελευθερώνονται σταδιακά από τις ρηχές θάλασσες στα βόρεια της Σιβηρίας, όμως η νέα μελέτη δείχνει για πρώτη φορά ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και πάνω από τα μεγάλη βάθη των πολικών ωκεανών, που συνήθως είναι καλυμμένοι με πάγους.

Το μεθάνιο είναι 70 φορές πιο ισχυρό ως «αέριο του θερμοκηπίου», σε σχέση με το διοξείδιο του άνθρακα, επειδή όμως διασπάται πιο γρήγορα στην ατμόσφαιρα, οι επιστήμονες έχουν υπολογίσει ότι τελικά, σε μία χρονική περίοδο 100 ετών, είναι περίπου 20 φορές πιο ισχυρό από το διοξείδιο στο να παγιδεύει την ηλιακή ακτινοβολία.

Οι ερευνητές έκαναν πέντε πτήσεις πάνω από τις αρκτικές παγωμένες εκτάσεις, σε διάφορες εποχές των ετών 2009 και 2010, καλύπτοντας τεράστιες περιοχές στα βόρεια της ακτής της Αλάσκα και στα νότια του Βορείου Πόλου. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι ποσότητες μεθανίου που μετρήθηκαν πάνω από την Αρκτική, είναι περίπου ίδιες με αυτές που έχουν ήδη καταγραφεί πάνω από την αρκτική ανατολική Σιβηρία. Ο Κορτ εκτιμά ότι απελευθερώνονται κατά μέσο όρο περίπου 2 χιλιοστόγραμμα μεθανίου ανά τετραγωνικό μέτρο ωκεανού κάθε ημέρα.

Οι επιστήμονες φοβούνται ότι όσο προχωρά η κλιματική αλλαγή και υποχωρούν οι αρκτικοί πάγοι ή μειώνεται το πάχος τους, τόσο θα αυξάνεται η διαρροή μεθανίου στην ατμόσφαιρα, ανατροφοδοτώντας την υπερθέρμανση του πλανήτη και επιδεινώνοντας τον «φαύλο κύκλο».

Η προέλευση του αρκτικού μεθανίου είναι ακόμα ασαφής. Φαίνεται λιγότερο πιθανό να προέρχεται από ιζήματα στο βυθό και πιο πιθανό να προέρχεται από θαλασσινά μικρόβια που ζουν κοντά στην επιφάνεια του ωκεανού.

Η περιοχή του Αρκτικού κύκλου θεωρείται ότι κρύβει τεράστιες ποσότητες μεθανίου, καθώς μόνο στο μόνιμα παγωμένο έδαφος υπάρχουν «κλειδωμένοι» δισεκατομμύρια τόνοι. Στη Σιβηρία το μεθάνιο βρίσκεται σε μορφή παγωμένων κρυστάλλων που σιγά-σιγά μετατρέπονται σε αέριο.

Προϊστορικό φυτό ανθίζει μετά από 32.000 χρόνια στην κατάψυξη.

Ένα πρωτοποριακό πείραμα έφερε ξανά στη ζωή το αρχαιότερο φυτό που έχει ποτέ αναγεννηθεί και ανοίγει τον δρόμο για την αναβίωση και άλλων αρχαίων φυτικών ειδών. Εδώ και 32.000 χρόνια, ένας προϊστορικός σκίουρος της εποχής των παγετώνων είχε κρύψει βαθιά στο μόνιμα παγωμένο έδαφος της Σιβηρίας σπόρους φυτών για να τους φάει εν καιρώ. Τώρα, Ρώσοι επιστήμονες, που ανακάλυψαν την υπόγεια κρυψώνα του «θησαυρού», κατάφεραν να αναστήσουν ένα ολόκληρο φυτό, που αναπτύχθηκε και έβγαλε άνθη. Τα προηγούμενα ρεκόρ αναβίωσης φυτού αφορούσαν ένα φοίνικα ηλικίας 2.000 ετών στο Ισραήλ και έναν λωτό ηλικίας 1.200 ετών. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Σβετλάνα Γιασίνα του Ινστιτούτου Βιοφυσικής του Κυττάρου της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό (PNAS) της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, σύμφωνα με το BBC, τους «Τάιμς της Ν. Υόρκης» και το New Scientist, απέδειξαν, όπως αναφέρουν, ότι το παγωμένο υπέδαφος λειτουργεί ως φυσικό «αποθετήριο» για τις αρχαίες μορφές ζωής επί δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Όπως επισημαίνουν, οι σχετικές έρευνες πρέπει να συνεχιστούν για να φέρουν στο φως -και πιθανώς πίσω στη ζωή- και άλλα από καιρό εξαφανισμένα φυτά, ζώα και οργανισμούς. Το προϊστορικό φυτό, η αρκτική στενόφυλλη σιληνή (Silene stenophylla) που οι Ρώσοι ξαναζωντάνεψαν, μοιάζει πολύ με τον σύγχρονο απόγονό του που φυτρώνει στην ίδια τούντρα της βορειανατολικής Σιβηρίας, μια ένδειξη για το πόσο καλά προσαρμοσμένο είναι στο δύσκολο περιβάλλον του από εξελικτική σκοπιά. Το σύγχρονο φυτό έχει απλώς μεγαλύτερους σπόρους και λιγότερα μπουμπούκια, ενώ οι ρίζες του αναπτύσσονται πιο γρήγορα. Οι Ρώσοι ερευνητές βρήκαν, σε βάθος 20 έως 40 μέτρων από τη σημερινή επιφάνεια του εδάφους, δεκάδες τεράστια απολιθωμένα λαγούμια μεγέθους, το καθένα όσο ένα ποδοσφαιρικό γήπεδο και ηλικίας 30.000 έως 32.000 ετών, που είχαν δημιουργήσει αρχαίοι σκίουροι στις όχθες του σιβηρικού ποταμού Κολίμα. Ορισμένα λαγούμια είχαν γεμίσει τελείως με πάγο και ήσαν αδιαπέραστα από το νερό, δημιουργώντας έτσι θαλάμους τέλειας φυσικής κατάψυξης και τις ιδανικές συνθήκες «κρυοτράπεζας», σε σταθερή θερμοκρασία μείον επτά βαθμών Κελσίου, για τη διατήρηση των σπόρων που είχαν αποθηκεύσει τα ζώα. Στα ίδια γεωλογικά στρώματα με τα λαγούμια, αφθονούν τα απολιθώματα οστών μεγάλων θηλαστικών, όπως μαμούθ, μαλλιαρών ρινόκερων, βισώνων, αλόγων και ελαφιών. Οι Ρώσοι ερευνητές αναζητούν πλέον κατεψυγμένα δείγματα ζωικού ιστού από σκίουρους, μαμούθ και άλλα ζώα, με την ελπίδα κάποια στιγμή να τα ξαναζωντανέψουν και αυτά. Στην ίδια περιοχή ψάχνουν ήδη και Ιάπωνες ερευνητές για τον ίδιο λόγο, σε μια ιδιότυπη κούρσα για το ποιος θα καταφέρει να βρει πρώτος και να αναστήσει κατεψυγμένο ιστό ζώων. Παρόμοια παγωμένα λαγούμια έχουν βρεθεί στην Αλάσκα και τον Καναδά. Μερικοί επιστήμονες δεν αποκλείουν μάλιστα ότι, καθώς οι πάγοι λιώνουν λόγω της κλιματικής αλλαγής, ορισμένοι κατεψυγμένοι σπόροι θα φυτρώσουν και μερικά αρχαία φυτά θα ξαναζωντανέψουν μόνα τους. Οι Ρώσοι επιστήμονες πέτυχαν να «αναστήσουν» το αρχαίο σιβηρικό φυτό ενισχύοντας τον κατεψυγμένο ιστό του με αναπτυξιακές ορμόνες, ενεργοποιώντας έτσι την κυτταρική διαίρεσή του, τον πολλαπλασιασμό του και τελικά την πλήρη ανάπτυξη ενός νέου βιώσιμου φυτού (στην πραγματικότητα αναγέννησαν 36 τέτοια αρχαία φυτά). Πάντως οι βιολόγοι είναι παραδοσιακά επιφυλακτικοί για τέτοιους εντυπωσιακούς ισχυρισμούς αναβίωσης αρχαίων φυτών μέχρι να υπάρξει ανεξάρτητη διασταύρωση. Στο παρελθόν, για παράδειγμα, ιστορίες για αναγέννηση σιταριού από σπόρους που είχαν βρεθεί σε τάφους φαραώ, θεωρήθηκαν αναξιόπιστες. Όμως οι ρωσικοί σπόροι έχουν ελεγχθεί για την αρχαιότητά τους (31.800 έτη) με την μέθοδο του ραδιενεργού άνθρακα και αυτό ενισχύει την «υπόληψή» τους. Παρόλα αυτά, αρκετοί δυτικοί επιστήμονες δηλώνουν έκπληκτοι και, προς το παρόν, μάλλον δύσπιστοι. www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ