Καυτή Μεσόγειος χωρίς βροχές το 2050

Μέχρι και τέσσερις βαθμούς Κελσίου θα ανέβει η μέση θερμοκρασία στον πλανήτη μέχρι τα μέσα του 2050, ενώ στη Μεσόγειο οι βροχοπτώσεις θα μειωθούν κατά 20%, προβλέπουν οι ειδικοί. Αυτό θα συμβεί αν συνεχιστεί η σημερινή αυξητική τάση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως προβλέπει έκθεση του Met Office Hadley Center, η οποία παρουσιάστηκε κατά την έναρξη των εργασιών συνεδρίου για την κλιματική αλλαγή στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Τα συμπεράσματα της μελέτης απηχούν τις εκτιμήσεις που διατυπώνονται σε έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα, την προηγούμενη εβδομάδα, ο ΟΗΕ και οι οποίες επισκιάζουν ακόμη και τα πιο απαισιόδοξα σενάρια που περιλαμβάνονται στην τέταρτη αποτίμηση (AR4) της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), το 2007. H IPCC βραβεύθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης για την έκθεση AR4, ένα από τα ευρήματα της οποίας ήταν ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη ενδέχεται να σημειώσει άνοδο έως και κατά 4 βαθμούς Κελσίου μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2050. Η σημερινή μελέτη επιβεβαιώνει ότι η άνοδος αυτή μπορεί να συμβεί λίγο νωρίτερα, μέχρι τα μέσα του 2050 και κάνει λόγο για πιο ακραία τοπικά φαινόμενα. Σύμφωνα με τη μελέτη, η άνοδος κατά 4 βαθμούς της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη συνεπάγεται υψηλότερες θερμοκρασίες σε τοπικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η άνοδος κατά 15 βαθμούς Κελσίου σε ορισμένα τμήματα του αρκτικού κύκλου και κατά 10 βαθμούς Κελσίου σε τμήματα της δυτικής και νοτίου Αφρικής. Τέτοιες θερμοκρασίες στον αρκτικό κύκλο ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα την τήξη του μόνιμα παγωμένου πετρώματος, στο οποίο μέχρι σήμερα παγιδεύεται το μεθάνιο, ένα από τα σημαντικά αέρια του θερμοκηπίου, σημείωσε η κ. Χέμινγκ. Στη μελέτη του Met Office Hadley Center διατυπώνεται επίσης, η εκτίμηση ότι οι βροχοπτώσεις ενδέχεται να μειωθούν στον εικοστό πρώτο αιώνα κατά ένα πέμπτο και περισσότερο, σε τμήματα της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, τη Μεσόγειο και τις παράκτιες περιοχές της Αυστραλίας.«Σε όλα σχεδόν τα μοντέλα, η περιοχή της Μεσογείου δίνει σταθερή ένδειξη σημαντικής ξηρασίας», ανέφερε η κ. Χέμινγκ. Μια μείωση κατά 20% ή περισσότερο «είναι πολύ για περιοχές όπως η Ισπανία, η οποία βιώνει μειώσεις βροχοπτώσεων τα τελευταία χρόνια», προειδοποίησε η ίδια.

Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Στη λίστα με τα απειλούμενα είδη o τόνος

Αλμα για την προστασία του ερυθρού τόνου από την υπεραλιεία πραγματοποίησε χθες η ΕΕ με την πρόταση της Κομισιόν για παγκόσμια απαγόρευση της αλιείας του μεσογειακού ψαριού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ουσιαστικά υποστήριξε την πρόταση του Μονακό η οποία προβλέπει την ένταξη του ερυθρού τόνου στη λίστα με τα ζώα που απειλούνται με εξαφάνιση.
Η απόφαση της Κομισιόν βάζει «φρένο» στην υπεραλιεία του ερυθρού τόνου.
Πρόκειται για το Παράρτημα Ι της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Διεθνές Εμπόριο Ειδών Αγριας Χλωρίδας και Πανίδας που Απειλούνται με Εξαφάνιση (CITES), το οποίο θα εμποδίσει την αλιεία του ερυθρού τόνου με σοβαρό αντίκτυπο στην Ιαπωνία.
Σημειώνεται ότι η «χώρα του ανατέλλοντος ηλίου» εισάγει το 90% του ερυθρού τόνου της Ευρώπης, το οποίο προορίζεται για σούσι.
Αμεση δράση«Οφείλουμε να δράσουμε στηριζόμενοι στις καλύτερες επιστημονικές παρατηρήσεις που έχουμε στη διάθεσή μας, και οι επιστήμονες λένε ότι είναι απαραίτητο να υπάρξει άμεση δράση για να διαφυλαχθεί ένα από τα πιο συμβολικά πλάσματα των ωκεανών», δήλωσε ο επίτροπος για το Περιβάλλον, Σταύρος Δήμας, ο οποίος υποστήριξε την πρόταση.
Ωστόσο η Ευρώπη είναι διχασμένη σχετικά με το μέτρο, αφού η Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Αυστρία είναι υπέρ της πλήρους απαγόρευσης, ενώ αντίθετη είναι η Μάλτα, η πρωτεύουσα της βιομηχανίας ερυθρού τόνου, και πιθανότατα η Ισπανία και Ιταλία, που έχουν μεγάλα συμφέροντα από το εμπόριο τόνου.
Κατά την τελευταία εκτίμηση, ο πληθυσμός του βορειοατλαντικού ερυθρού τόνου της Μεσογείου σημείωσε πτώση 18% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1970, ωστόσο οι ειδικοί φοβούνται ότι η πτώση είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερη.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Ας γνωρίσουμε τον ερυθρό τόνο

Ερυθρός ή κόκκινος τόνος (ή πιό σωστά τόννος), στα αγγλικά γαλανόπτερος ή κυανόπτερος τόνος του Ατλαντικού (Atlantic bluefin), στα λατινικά Thunnus thynnus.
Το λατινικό όνομά του προδίδει και τις ικανότητές του: έχει τη ρίζα του στην αρχαιοελληνική του ονομασία, θύννος, που προέρχεται από το ρήμα θύνω, δηλαδή ξεχύνομαι, ορμώ. Και πραγματικά, όταν ο ερυθρός τόνος κυνηγάει ένα θήραμα (κυρίως ψάρια που κινούνται σε κοπάδια, όπως ο γαύρος ή το σκουμπρί) ή προσπαθεί να αποφύγει έναν θηρευτή (καρχαρία), μπορεί να «πιάσει» τα 100χλμ/ώρα σε 7 δευτερόλεπτα!
Ο ερυθρός τόνος περνάει το μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής του στον Ατλαντικό Ωκεανό και μεταναστεύει στη Μεσόγειο για να αναπαραχθεί, κάτι το οποίο ο Αριστοτέλης κατέγραψε το 350 π.Χ.
Όμως μόνο ένας στους σαράντα τόνους που γεννιούνται στη Μεσόγειο καταφέρνει να ενηλικιωθεί με αποτέλεσμα το είδος να βρίσκεται στα όρια της εξαφάνισης στην περιοχή.
Η μεγαλύτερη απειλή για την επιβίωση του ερυθρού τόνου δεν είναι άλλη από τον άνθρωπο και τη υπεραλίευση αλλά και την παράνομη αλίευση για την οποία ευθύνεται. Το 50 % των αλιευμένων τόνων τα τελευταία χρόνια έχουν μέγεθος μικρότερο από το επιτρεπόμενο, δηλαδή από τα 10 κιλά. Πριν το 2004 το όριο ήταν ακόμη χαμηλότερο, μόλις 6,4 κιλά. Στην πραγματικότητα όμως ούτε το υψηλότερο όριο αρκεί για την προστασία του είδους καθώς οι τόνοι φτάνουν σε στάδιο αναπαραγωγής στα 30 κιλά.
Στην πράξη επιπλέον αποδεικνύεται πως ούτε τα όρια που έχει θέσει η διεθνής κοινότητα στην ποσότητα ερυθρού τόνου που αλιεύεται ετησίως στη Μεσόγειο τηρούνται. Το 2007, το επιτρεπόμενο όριο ερυθρού τόνου ήταν 29.500 τόνοι, ενώ σύμφωνα με στοιχεία του WWF στην πραγματικότητα αλιεύτηκε ποσότητα άνω των 60.000 τόνων!
Υπεραλίευση – Η μεγάλη απειλή
Οι αρχαίοι Έλληνες ψάρευαν τον τόνο χρησιμοποιώντας τα θυννεία, ένα σύστημα διαδρόμων σταθερών διχτυών, που έστηναν σε μεταναστευτικά περάσματα όπως στις ακτές της Σικελίας. Αυτή η παραδοσιακή μέθοδος αλιείας χρησιμοποιείται στη Μεσόγειο έως και σήμερα, αν και πλέον έχει να ανταγωνιστεί έναν από τους πιο εξελιγμένους τεχνολογικά αλιευτικούς στόλους στον κόσμο, ο οποίος χαρακτηρίζεται τόσο από πλεονάζουσα ικανότητα, όσο και από εκτεταμένες παράνομες δραστηριότητες…
Το περιθώριο κέρδους και η αξία του τόνου – ιδίως στην αγορά της Ιαπωνίας όπου και καταλήγει το μεγαλύτερο ποσοστό τόνου που αλιεύεται στη Μεσόγειο- είναι τεράστια, εκατοντάδες ευρώ το κιλό. ‘Έτσι οι αλιευτικοί στόλοι τόνου στη Μεσόγειο έχουν επενδύσει σε καινούρια και γρήγορα σκάφη με κυκλωτικά δίχτυα, παράνομα αεροσκάφη εντοπισμού κοπαδιών, σόναρ και ραντάρ τελευταίας τεχνολογίας.
Οι αιχμαλωτισμένοι τόνοι μεταφέρονται σε ειδικές «φάρμες», μονάδες πάχυνσης, όπου υπόκεινται σε υπερτροφία συνήθως για περίπου 6 μήνες. Ταΐζονται μία φορά την ημέρα με ψάρια όπως σαρδέλα και γαύρο, τα οποία έχουν αλιευθεί εκτός Μεσογείου.
Η συγκεκριμένη διαδικασία όχι μόνο είναι αναποτελεσματική (απαιτούνται 10-25 κιλά τροφής για την «παραγωγή» 1 κιλού τόνου), αλλά είναι και επικίνδυνη για το θαλάσσιο περιβάλλον της Μεσογείου, λόγω της πιθανότητας μετάδοσης εξωτικών ασθενειών σε τοπικούς πληθυσμούς ψαριών.
Αφού οι τόνοι παχύνουν (όσο μεγαλύτερο το βάρος και το ποσοστό λίπους, τόσο μεγαλύτερη η τιμή τους), σφαγιάζονται και η πλειοψηφία τους αποστέλλεται στην Ιαπωνία. Εκεί ο τόνος καταλήγει να καταναλώνεται ωμός ως ένα περιζήτητο έδεσμα με τη μορφή του sushi.
Στη χώρα μας λειτουργεί μία τέτοια μονάδα «εκτροφής» στις Νήσους Εχινάδες, στο Ιόνιο, από το 2004, η οποία ανήκει στην εταιρεία Bluefin Tuna Hellas. Από το 2007 έχει δοθεί άδεια στην εταιρία Poseidon Tuna Hellas για την λειτουργία άλλης μίας στον Κόλπο της Μεσσαράς στην Κρήτη.

Πηγή: http://www.wwf.gr/

Τόνος (Thunnus thynnus)

Με την ονομασία αυτή είναι γνωστό και το μεγάλο, παχύ ψάρι της οικογενείας των σκουμπριδών το οποίο φημίζεται για το νόστιμο κρέας του. Έχει σχήμα ατρακτοειδές. Βρίσκεται σ' όλα τα γεωγραφικά μήκη, προτιμά όμως τα ζεστά νερά ή τα νερά των ευκράτων χωρών. Κυριότερα είδη του ο τόνος ο κοινός, αληθινό κήτος φτάνοντας ορισμένες φορές στο μήκος των 4 μ. και ο τόνος ο βραχύπτερος ο οποίος βρίσκεται σε αρκετά μεγάλες ποσότητες στις ελληνικές θάλασσες.

Kingdom: Animalia

Phylum: Chordata

Class: Actinopterygii

Order: Perciformes

Family: Scombridae

Genus: Thunnus

Species: T. thynnus

Binomial name

Thunnus thynnus

(Linnaeus, 1758)

Υπό εξαφάνιση 49 θηλαστικά

Ενα στα έξι θηλαστικά της Μεσογείου απειλείται με εξαφάνιση, κυρίως λόγω της καταστροφής της φυσικής κατοικίας τους εξαιτίας της αστικοποίησης, σύμφωνα με μια νέα μελέτη της Διεθνούς Ενωσης για την Προστασία της Φύσης, που εδρεύει στη Γενεύη.

Η φώκια μονάχους μονάχους συγκαταλέγεται στα είδη που είναι απειλούμενα σε κρίσιμο στάδιο

Από τα 320 είδη θηλαστικών που μελετήθηκαν, τα 49 κρίθηκαν απειλούμενα, συμπεριλαμβανομένων 20 που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση.
Το 3% κρίθηκαν «απειλούμενα σε κρίσιμο στάδιο», μεταξύ αυτών η μεσογειακή φώκια «μονάχους» και ο ιβηριανός λυγξ. Το 5% θεωρούνται «απειλούμενα» και το 8% «ευάλωτα».
Συνολικά το 16% των θηλαστικών, δηλαδή περίπου ένα στα έξι, βρίσκεται υπό μικρότερη ή μεγαλύτερη απειλή εξαφάνισης.
«Η πρώτη και κύρια απειλή για τα ζώα είναι η καταστροφή του μικρο-περιβάλλοντός τους, η οποία επηρεάζει το 90% των απειλούμενων ειδών», δήλωσε η Αναμπελ Κάτλοντ, που μετείχε στη σύνταξη της μελέτης. «Χρειαζόμαστε διεθνή δράση για να προστατεύσουμε περιοχές-κλειδιά και να διασώσουμε τα φυσικά καταφύγια, και να διασφαλίσουμε τη βιοποικιλότητα», προσέθεσε.
Μεγάλος αριθμός απειλούμενων ζώων υπάρχει στα βουνά της Τουρκίας, στη βορειοδυτική Αφρική και στη Μέση Ανατολή (Συρία, Ιορδανία, Ισραήλ, Λίβανος). Μεγάλη πίεση δέχονται τα μεγάλα φυτοφάγα θηλαστικά, όπως τα ελάφια και οι λαγοί, αλλά και τα σαρκοφάγα. Ορισμένα είδη, όπως ο κοινός ιπποπόταμος, έχουν ήδη εξαφανιστεί από τη Μεσόγειο.
Η μελέτη καλεί τους κατοίκους των μεσογειακών περιοχών να αποκαταστήσουν τις φυσικές κατοικίες και τις αλυσίδες διατροφής των μεγάλων θηλαστικών και τους ενθαρρύνει να ανεχθούν και να συνυπάρξουν με αυτά τα ζώα, ακόμα και με τα αρπακτικά, μεταξύ άλλων, εφαρμόζοντας καλύτερες νομοθεσίες σχετικά με το κυνήγι.
Συρρίκνωση

Η μελέτη, που δεν συμπεριέλαβε τις φάλαινες και τα δελφίνια, συμπέρανε επίσης ότι το 27% των μεσογειακών θηλαστικών εμφανίζουν πληθυσμό σε φάση συρρίκνωσης, το 31% σταθερούς πληθυσμούς και μόνο το 3% αυξανόμενους.
Η τάση για το υπόλοιπο 40% παραμένει άγνωστη προς το παρόν. Μόλις ένα 3% των πληθυσμών αυξάνεται, συχνά λόγω των παρεμβάσεων διάσωσης, σύμφωνα με τη μελέτη. Η γεωργία επηρεάζει το 65% των απειλούμενων θηλαστικών, το κυνήγι το 60% και η εισβολή άλλων ζώων το 50%.
Ηταν η πρώτη φορά που η Διεθνής Ενωση για την Προστασία της Φύσης αξιολόγησε όλα τα μεσογειακά είδη για πιθανή συμπερίληψή τους στην «κόκκινη λίστα» των απειλουμένων ειδών, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Η αστικοποίηση βλάπτει τα θηλαστικά της Μεσογείου

Ένα στα έξι θηλαστικά της Μεσογείου απειλείται με εξαφάνιση, κυρίως λόγω της καταστροφής της φυσικής κατοικίας τους εξαιτίας της αστικοποίησης, σύμφωνα με μια νέα μελέτη της Διεθνούς Ένωσης για την Προστασία της Φύσης, που εδρεύει στη Γενεύη. Από τα 320 είδη θηλαστικών, τα 49 κρίθηκαν απειλούμενα, συμπεριλαμβανομένων 20 που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση.
Το 3% κρίθηκαν "απειλούμενα σε κρίσιμο στάδιο", μεταξύ αυτών η μεσογειακή φώκια "μονάχους" και ο ιβηριανός λυγξ. Το 5% θεωρούνται "απειλούμενα" και το 8% "ευάλωτα". Συνολικά το 16% των θηλαστικών, δηλαδή περίπου ένα στα έξι, βρίσκεται υπό μικρότερη ή μεγαλύτερη απειλή εξαφάνισης.
Η καταστροφή της φυσικής κατοικίας των ζώων επηρεάζει δραματικά το 90% των απειλούμενων ειδών και αποτελεί το κυριότερο πρόβλημά τους, σύμφωνα με την μελέτη, που κάνει έκκληση για ανάληψη διεθνούς δράσης, ώστε να προστατευθούν περιοχές-κλειδιά, να διασωθούν φυσικά καταφύγια και να διασφαλιστεί η βιοποικιλότητα. Μεγάλοι αριθμοί απειλούμενων ζώων υπάρχουν στα βουνά της Τουρκίας, στη βορειοδυτική Αφρική και στη Μέση Ανατολή (Συρία, Ιορδανία, Ισραήλ, Λίβανος).
Μεγάλη πίεση δέχονται τα μεγάλα φυτοφάγα θηλαστικά, όπως τα ελάφια και οι λαγοί, αλλά και τα σαρκοφάγα.
Ορισμένα είδη, όπως ο κοινός ιπποπόταμος, έχουν ήδη εξαφανιστεί από τη Μεσόγειο. Η μελέτη καλεί τους κατοίκους των μεσογειακών περιοχών να αποκαταστήσουν τις φυσικές κατοικίες και τις αλυσίδες διατροφής των μεγάλων θηλαστικών και να τους ενθαρρύνει να ανεχτούν και να συνυπάρξουν με αυτά τα ζώα, ακόμα και με τα αρπακτικά, μεταξύ άλλων εφαρμόζοντας καλύτερες νομοθεσίες σχετικά με το κυνήγι.
Η μελέτη, που δεν συμπεριέλαβε τις φάλαινες και τα δελφίνια, συμπέρανε επίσης ότι το 27% των μεσογειακών θηλαστικών εμφανίζουν πληθυσμό σε φάση συρρίκνωσης, το 31% σταθερούς πληθυσμούς και μόνο το 3% αυξανόμενους. Η τάση για το υπόλοιπο 30% παραμένει άγνωστη προς το παρόν.
Ήταν η πρώτη φορά που η Διεθνής Ένωση για την Προστασία της Φύσης αξιολόγησε όλα τα μεσογειακά είδη για πιθανή συμπερίληψή τους στην "κόκκινη λίστα" των απειλουμένων ειδών, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ