Ο Πηνειός «σκοτώνει» τη λίμνη Κάρλα

Βακτήρια και μικροοργανισμοί που ευθύνονται για τον θάνατο ψαριών και πουλιών εντοπίζονται στα ύδατά της. Στην κακή ποιότητα των νερών του Πηνειού, από τον οποίο εφοδιάζεται, αποδίδεται η υποβάθμιση του οικοσυστήματος

Παρά τη σημαντική μείωση του πληθυσμού της άγριας ζωής, σήμερα στη λίμνη Κάρλα ζουν 55 προστατευόμενα είδη, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της αναδημιουργίας της

Μετ' εμποδίων φαίνεται ότι εξελίσσεται το μεγαλόπνοο σχέδιο για την επαναγέννηση της λίμνης Κάρλας στη Θεσσαλία. Σύμφωνα με επιστημονική μελέτη, που πραγματοποίησε ομάδα ερευνητών από τα Πανεπιστήμια της Θεσσαλίας, της Θεσσαλονίκης και των Ιωαννίνων, τα νερά της λίμνης που αποξηράνθηκε πριν από 50 χρόνια και σήμερα αναδημιουργείται αποδεικνύονται πολύ χαμηλής ποιότητας.

Τοξικά βακτήρια και μικροοργανισμοί που ευθύνονται για τον θάνατο ψαριών και πουλιών εντοπίζονται στα ύδατά της, τα οποία παράλληλα χαρακτηρίζονται από υψηλή αλατότητα.

Εξαιτίας των λιπασμάτων που χρησιμοποιούνταν στην περιοχή επί δεκαετίες, οι ποσότητες αλατιού σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως και το 25% της τιμής που περιέχεται στη θάλασσα.

Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί ενώ, όπως εξηγεί ο συντονιστής της μελέτης, κ. Κωνσταντίνος Κορμάς, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Γεωπονίας, Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, «στη λίμνη Κάρλα εντοπίστηκε για πρώτη φορά παγκοσμίως η συνύπαρξη δύο πολύ τοξικών μικροοργανισμών, του Pfiesteria, το οποίο ευθύνεται για τους μαζικούς θανάτους ψαριών κυρίως στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, και του Prymnesium, το οποίο είναι γνωστός ύποπτος για μαζικούς θανάτους ψαριών και πουλιών σε αρκετές περιοχές, μεταξύ των οποίων και στη λίμνη Κορώνεια».

Η χαμηλή ποιότητα των νερών και η υποβάθμιση του οικοσυστήματος της λίμνης αποδίδονται κατά κύριο λόγο στην κακή ποιότητα των νερών του Πηνειού από τον οποίο εφοδιάζεται η λίμνη. Το φαινόμενο προκαλεί απογοήτευση, ενώ παράλληλα εμποδίζει την οικολογική αποκατάσταση της περιοχής και την αξιοποίηση της λίμνης από την τοπική κοινωνία.

Οι επιστήμονες εξηγούν πως η περίπτωση της Κάρλας είναι μοναδική. Μπορεί η εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης μιας λίμνης να θεωρείται συνηθισμένο γεγονός, όμως η μελέτη της οικοσυστημικής της εξέλιξης από τη στιγμή που αυτή γεννιέται είναι μια ευκαιρία που σπανίως δίνεται στους επιστήμονες.

Ο συντονιστής της έρευνας και επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Γεωπονίας του Παν.Θεσσαλίας, Κωνσταντίνος Κορμάς

«Η Κάρλα είναι ένα μωρό του οποίου την υγεία θέλουμε να παρακολουθήσουμε αλλά δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς θα γίνει όταν μεγαλώσει» εξηγεί ο κ. Κορμάς, προσθέτοντας ότι οι έρευνες συνεχίζονται προκειμένου να ελεγχθούν η ποιότητα των υπόγειων νερών και τα ιζήματά της λίμνης.

ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ η περιοχή ΠΡΙΝ απο το 1962
Δραματικές οι συνέπειες από την αποξήρανση

• Η αναδημιουργία της λίμνης ξεκίνησε το 2010 και η αποκατάστασή της, εφόσον ολοκληρωθεί με επιτυχία, αναμένεται να παράσχει σημαντικά οφέλη σε κατοίκους και περιβάλλον

Μια σοβαρή οικολογική καταστροφή ήταν η αποξήρανση της λίμνης Κάρλας που πραγματοποιήθηκε το 1962. Υπολογίζεται ότι στην ευρύτερη περιοχή της διαβιούσαν περίπου 1 εκατομμύριο πουλιά, ο μεγαλύτερος αριθμός υδρόβιων πουλιών σε ελληνικό υγρότοπο. Παρά τη σημαντική μείωση του πληθυσμού, στη λίμνη ζουν 55 προστατευόμενα είδη, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της αναδημιουργίας της. Επιπρόσθετα, η αποξήρανση μετέβαλε το κλίμα της Θεσσαλίας, προκάλεσε πτώση του υδροφόρου ορίζοντα και είχε ως συνέπεια την απώλεια της παραλίμνιας χλωρίδας και πανίδας. Οι κάτοικοι των χωριών της Κάρλας ασχολούνταν αποκλειστικά με την αλιεία.

Δίπλα στα πουλιά, ολόκληρες γενιές ζούσαν εννιά μήνες του έτους σε καλύβες που βρίσκονταν στην αγκαλιά της λίμνης και ζούσαν από το ψάρεμα. Επέστρεφαν στα χωριά τους την Κυριακή των Βαΐων και γύριζαν στη λίμνη τον Δεκαπενταύγουστο, χρονικό διάστημα κατά το οποίο αναπτυσσόταν ο γόνος των ψαριών. Μετά την επαναγέννησή της σχεδιάζεται να προκύψει μια λίμνη 38.000 στρεμμάτων.

Η αναδημιουργία της ξεκίνησε το 2010 και η αποκατάστασή της, εφόσον ολοκληρωθεί με επιτυχία, αναμένεται να παράσχει σημαντικές υπηρεσίες: αντιπλημμυρική προστασία, αποκατάσταση του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα, σημαντική ενίσχυση της ύδρευσης του Βόλου, άρδευση μεγάλων εκτάσεων γης.

ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΤΣΗ
Εκδήλωση για τις μελέτες

Η ΕΡΕΥΝΑ για την επαναγέννηση της λίμνης Κάρλας υλοποιήθηκε με πόρους που διέθεσε το Κοινωφελές Ιδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση στο πλαίσιο της χρηματοδότησης επιστημονικών μελετών, ενός θεσμού που έχει καθιερώσει το Ιδρυμα τα τελευταία πέντε χρόνια. Οι μελέτες που χρηματοδοτήθηκαν το 2011 παρουσιάστηκαν χθες σε ειδική εκδήλωση, κατά τη διάρκεια της οποίας προβλήθηκε σχετικό ντοκιμαντέρ, ενώ ακολούθησε συζήτηση με θέμα την έρευνα στην Ελλάδα.

Το 2011 υποβλήθηκαν για χρηματοδότηση 988 προτάσεις από τις οποίες ειδική επιτροπή αξιολόγησης επέλεξε 19 μελέτες που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων.

«Η πορεία του προγράμματος όλα αυτά τα χρόνια ενισχύει τη βαθιά πεποίθησή μας ότι το επιστημονικό δυναμικό της χώρας μας συγκαταλέγεται στα πιο δυναμικά της διεθνούς κοινότητας και για τον λόγο αυτόν η στήριξη της επιστημονικής έρευνας στην Ελλάδα θα συνεχίσει να αποτελεί βασική συνιστώσα των προγραμμάτων του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση», δήλωσε χθες ο πρόεδρος της επιτροπής, καθηγητής Κώστας Γαβρόγλου.

Νίγηρας: Ιδού το έγκλημα

Υπεύθυνος: Επιμέλεια: ΦΙΛΗΣ ΚΑΪΤΑΤΖΗΣ, Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

 

Μέσα σε σαράντα χρόνια η AREVA εταιρεία-«σωτήρας» του Νίγηρα, χρησιμοποίησε 270 δισ. λίτρα νερού για την εξόρυξη ουρανίου, μολύνοντας και αποστραγγίζοντας τον υδροφόρο ορίζοντα, που θα χρειαστεί εκατομμύρια χρόνια για να επανέλθει.

Το κείμενο που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα των στοιχείων που συγκέντρωσε η τελευταία αποστολή της Greenpeace. Σε μια χώρα που δεν της έφτανε ότι κατατάσσεται τελευταία στον δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης του ΟΗΕ, με παιδιά που το βάρος σε ποσοστό πλέον του 40% είναι κάτω από το κανονικό, ήρθε και ο «πυρηνικός θεός», ο γαλλικός γίγαντας AREVA, να δώσει ακόμα ένα ισχυρό χτύπημα στο πρόσωπο του Νίγηρα. Ο Δημήτρης Ιμπραήμ, από το ελληνικό γραφείο της οργάνωσης, λέει:

«Οι συγκεντρώσεις ουρανίου και άλλων ραδιενεργών στοιχείων στα δείγματα χώματος που ελήφθησαν από περιοχή κοντά σε υπόγειο ορυχείο βρέθηκαν να είναι 100 φορές υψηλότερες απ' ό,τι τα φυσιολογικά επίπεδα και υψηλότερες από τα διεθνώς αποδεκτά όρια». Αφιερωμένη στην κατάσταση στον Νίγηρα η έτσι κι αλλιώς κατεστημένη Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, αναδεικνύει την ξεφτίλα τού υπό κατάρρευση «πολιτισμένου κόσμου».

Η AREVA, εξηγεί ο Δημήτρης Ιμπραήμ, εγκαταστάθηκε στον Νίγηρα πριν από περίπου 40 χρόνια, δημιουργώντας αυτό που προβαλλόταν τότε ως η οικονομική διάσωση μιας ολόκληρης χώρας. Ωστόσο, οι δραστηριότητες της AREVA αποδείχθηκαν περιβαλλοντικά και οικονομικά καταστροφικές. Τεράστια σύννεφα σκόνης, τα οποία προκαλούνται από τις εκρήξεις και τις εκσκαφές στα ορυχεία, βουνά από βιομηχανικά απόβλητα, τοξικές λάσπες που σχηματίζουν βουνά εκτεθειμένα στους δρόμους, υπερεκμετάλλευση των λιγοστών υδατικών αποθεμάτων της χώρας είναι στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα που επικρατεί εξαιτίας της εταιρείας. Η εξαθλίωση είναι τέτοια που με τα ραδιενεργά υλικά οι ντόπιοι χτίζουν τα σπίτια τους! Απ' την άλλη τα νοσοκομεία της περιοχής που ελέγχονται από την εταιρεία ισχυρίζονται ότι δεν έχει παρουσιαστεί ούτε ένα περιστατικό καρκίνου που να συνδέεται με την εξορυκτική της δραστηριότητα τις τελευταίες 4 δεκαετίες. Αυτό που δεν λένε είναι ότι τα νοσοκομεία δεν απασχολούν γιατρούς που ειδικεύονται στην εργασιακή απασχόληση της περιοχής, κάνοντας έτσι αδύνατη τη διάγνωση ασθενειών που σχετίζονται με την εξόρυξη.

Συγκεκριμένα ισχύει:

**Στα 4 από τα 5 δείγματα νερού που συνέλεξε η Greenpeace στην περιοχή Arlit, οι συγκεντρώσεις ουρανίου ήταν πάνω από τα αποδεκτά όρια που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για το πόσιμο νερό. Τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν σταδιακή αύξηση στη συγκέντρωση ουρανίου τα τελευταία 20 χρόνια, που καταδεικνύουν την επίδραση των εξορυκτικών διαδικασιών.

**Μία μέτρηση για ραδόνιο, που πραγματοποιήθηκε στο αστυνομικό τμήμα της Akokan, έδειξε ότι η συγκέντρωση ραδόνιου στον αέρα ήταν 3 με 7 φορές πάνω από τα φυσιολογικά όρια.

**Αναλύσεις σε μικροσωματίδια σκόνης έδειξαν αυξημένη συγκέντρωση ραδιενέργειας, 2 με 3 φορές υψηλότερη σε σχέση με χοντρή σκόνη. Τα μικροσωματίδια που μεταφέρονται εύκολα με τη σκόνη μπορούν να περάσουν στο ανθρώπινο σώμα με την εισπνοή ή και την κατάποση.

**Στους δρόμους του Akokan, τα επίπεδα της ακτινοβολίας βρέθηκαν να είναι σχεδόν 500 φορές πάνω από το φυσιολογικό όριο. Αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε αυτά τα σημεία για λιγότερο από μία ώρα την ημέρα θα εκτίθεται σε μεγαλύτερη δόση από ό,τι η μέγιστη επιτρεπόμενη ετήσια δόση ακτινοβολίας.

**Αν και η AREVA ισχυρίζεται ότι πλέον δεν διαφεύγουν ραδιενεργά υλικά από τα ορυχεία, η Greenpeace βρήκε αρκετά κομμάτια από ραδιενεργά μέταλλα στην τοπική αγορά του Arlit, με τη δόση ακτινοβολίας να φτάνει έως και 50 φορές περισσότερο από τα φυσιολογικά επίπεδα. Από αυτά χτίζουν τους οικισμούς.

Η κυβερνητική υπηρεσία που είναι επιφορτισμένη με τον έλεγχο της δραστηριότητας της AREVA, είναι υποαπασχολούμενη και υποχρηματοδοτούμενη. Επί χρόνια μη κυβερνητικές οργανώσεις και διεθνείς υπηρεσίες έχουν επιχειρήσει να ελέγξουν και να αξιολογήσουν τα επίπεδα ραδιενέργειας στον Νίγηρα. Ωστόσο, ποτέ μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί μια ολοκληρωμένη και ανεξάρτητη έρευνα.

Η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας απαιτεί καύσιμο που προέρχεται από την καταστροφική δραστηριότητα της εξόρυξης ουρανίου.

Για χιλιάδες χρόνια οι περιοχές όπου εξορύσσεται αυτό το υλικό θα έχουν υποθηκευμένο μέλλον, που περνά από την κόλαση. *

Στεριανή η... θαλάσσια ρύπανση

Το 58,1% των περιστατικών μόλυνσης θαλάσσιων περιοχών είχαν ως πηγή εγκαταστάσεις που βρίσκονται στη στεριά και έπονται τα πλοία με ποσοστό 30,3% επί του συνόλου. Εγκαταστάσεις στεριάς, με «βόμβες» λυμάτων ή και αποβλήτων αναδείχθηκαν κατά την περυσινή χρονιά οι βασικότερες πηγές ρύπανσης των θαλασσών μας.

Αυτό προκύπτει από τα στοιχεία των περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης που κλήθηκε να αντιμετωπίσει το 2009 η Διεύθυνση Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος του Λιμενικού Σώματος, από τα οποία εξάγεται ότι: Το 58,1% των περιστατικών είχαν ως πηγή ρύπανσης εγκαταστάσεις οι οποίες βρίσκονται στη στεριά και έπεται η ρύπανση από πλοία, που αντιστοιχούσε στο 30,3% του συνόλου.

Ωστόσο, από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι τα υψηλότερα πρόστιμα επιβλήθηκαν σε πλοία και ανήλθαν συνολικά σε 1,2 εκατομμύρια ευρώ, ενώ στις εγκαταστάσεις και σε άλλες πηγές ρύπανσης επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 268.100 ευρώ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το Λιμενικό Σώμα έχει εξαιρετικά σημαντικό εξοπλισμό και ολοκληρωμένα σχέδια για την αντιμετώπιση σοβαρών περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης, στα οποία εμπλέκονται, με συγκεκριμένους ρόλους, όλοι οι συναρμόδιοι φορείς και η αυτοδιοίκηση.

Αναλυτικά, από τα στοιχεία που δόθηκαν χτες στη δημοσιότητα, προκύπτει ότι στη διάρκεια του 2009 οι λιμενικές αρχές κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν συνολικά 135 περιστατικά ρύπανσης. Από αυτά τα 79 ήταν από εγκαταστάσεις στεριάς (ποσοστό 58,1%), τα 41 από πλοία (ποσοστό 30,3%) και 15 από άλλες πηγές.

Οι περισσότερες περιπτώσεις ρύπανσης έγιναν από λύματα (47 περιστατικά), απόβλητα (42 περιστατικά) και από πετρελαιοειδή (40 περιστατικά). Υπήρχαν, όμως, και 6 περιστατικά ρύπανσης από απορρίμματα. Συνολικά, πάντως, εκδόθηκαν 309 αποφάσεις για επιβολή προστίμων, που συνολικά ανήλθαν σε 1,7 εκατομμύρια ευρώ.

Από το συνολικό ποσό, πρόστιμο ύψους 1,2 εκατομμυρίων ευρώ επιβλήθηκε σε πλοία, γεγονός που θα πρέπει να αποδοθεί στο ότι μπορεί τα περιστατικά ρυπάνσεων από πλοία να είναι λιγότερα. Ωστόσο, είναι πολύ σοβαρότερα και έχουν μεγαλύτερο κόστος απορρύπανσης. Επίσης, πρόστιμα συνολικού ύψους 268.100 ευρώ επιβλήθηκαν σε εγκαταστάσεις στεριάς.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Κοκτέιλ τοξικών σε νερό και αέρα

Πάνω από 56 τόνοι ουσιών που χαρακτηρίζονται από τους ειδικούς ως «ιδιαίτερα τοξικές» απελευθερώθηκαν στον ελληνικό αέρα το 2007 σύμφωνα με τα στοιχεία του νεοσύστατου ευρωπαϊκού μητρώου καταγραφής ρύπων, ενώ άλλοι 3,5 τόνοι κατέληξαν στο νερό.
Στην ηλεκτρονική υπηρεσία της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, που άρχισε να λειτουργεί αυτή την εβδομάδα στη διεύθυνση http://prtr.ec. europa.eu, στοιχειοθετείται με αριθμούς και ονόματα επιχειρήσεων ότι οι περιοχές της Ελλάδας στις οποίες απελευθερώνονται οι μεγαλύτερες ποσότητες και «ποικιλίες» επικίνδυνων χημικών είναι η Δυτική Αττική, η Δυτική Μακεδονία, η Θεσσαλονίκη, η Κόρινθος, η Μαγνησία, η Ανατολική Στερεά Ελλάδα. Ακόμη στο μητρώο καταγραφής ρύπων μπορεί κανείς να βρει ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι ρυπαντές σε αέρια του θερμοκηπίου αλλά και την παραγωγή των επικίνδυνων αποβλήτων. «Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπάρχουν δηλητηριώδεις ουσίες αλλά δηλητηριώδεις δόσεις: για παράδειγμα, η κατανάλωση 80 λίτρων νερό μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα μπορεί μέχρι και να δηλητηριάσει έναν άνθρωπο, ενώ μία μικρή δόση κινίνου, που είναι δηλητήριο, μπορεί να γιατρέψει», λέει ο κ. Μιχάλης Χάλαρης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Χημικών, ο οποίος επισημαίνει ότι ως ιδιαίτερα τοξικές ουσίες χαρακτηρίζονται το αρσενικό, το βενζόλιο, ο υδράργυρος, οι φαινόλες, οι διοξίνες, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, τα ΡCΒs- για το εξασθενές χρώμιο δεν υπάρχουν στοιχεία, παρά μόνο για το ολικό χρώμιο στο οποίο περιλαμβάνεται και το τρισθενές, το οποίο δεν θεωρείται επιβλαβές.

Οι συνέπειες
«Ελάχιστες ποσότητες αυτών των ουσιών έχουν πολύ βλαβερές συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Ιδίως το αρσενικό, ο υδράργυρος και ο μόλυβδος είναι βιοσυσσωρεύσιμα και παραμένουν στον οργανισμό. Επιπλέον, όταν σε μια περιοχή έχουμε εκπομπές περισσοτέρων της μίας τοξικών ουσιών υπάρχει περίπτωση να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους και να γίνουν πολύ πιο επιβλαβείς», τονίζει ο κ. Χάλαρης. Στην περιοχή της Κοζάνης- Πτολεμαΐδας το 2007 εκπέμφθηκε 1,5 τόνος αρσενικού, υδραργύρου και μολύβδου. Όσον αφορά τα λιγότερο τοξικά στοιχεία όπως είναι το νικέλιο και το κάδμιο οι εκπομπές έφτασαν τους 12,6 τόνους. «Με τα τοξικά δεν μπορεί να γίνει τίποτα αν δεν περιοριστεί η τέφρα που βγαίνει από τα φουγάρα και αυτή που επαναιωρείται στον αέρα από τις αποθέσεις», επισημαίνει ο κ. Λάζος Τσικριτζής, αναπληρωτής καθηγητής στο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας με ερευνητική εμπειρία στον τομέα επιβάρυνσης του περιβάλλοντος με βαρέα μέταλλα καθώς και στις αντιρρυπαντικές τεχνολογίες. Ο ίδιος εξηγεί ότι οι προαναφερόμενες ποσότητες τοξικών προκύπτουν από μαθηματικούς υπολογισμούς και κατά δήλωσιν των ίδιων των παραγωγών ρύπων και όχι από συστηματικές μετρήσεις. «Η μόνη μέτρηση που γίνεται στην περιοχή είναι για τις συγκεντρώσεις αιωρούμενων μικροσωματιδίων, που υπερβαίνουν τα όρια τις μισές ημέρες του χρόνου ενώ το ευρωπαϊκό όριο είναι 35 ημέρες», λέει ο κ. Τσικριτζής ο οποίος δραστηριοποιείται στην Οικολογική Κίνηση Κοζάνης.
Πέρα από τις εκπομπές αρσενικού, υδραργύρου, μολύβδου και βενζολίου, στη Δυτική Αττική καταγράφεται και απελευθέρωση ποσότητας ενός κιλού ΡCΒs για το 2007- η μόνη από βιομηχανική δραστηριότητα στην Ελλάδα, σύμφωνα με το μητρώο. Σε ολόκληρη την Ευρώπη εντοπίζονται 76 μονάδες που παράγουν τα πολύ τοξικά ΡCΒs, ενώ το ρεκόρ εκπομπών κατέχει εργοστάσιο στο Βέλγιο με 20,5 κιλά ανά έτος. «Απ΄ όσο γνωρίζω κανείς δεν ελέγχει αν οι ποσότητες που δηλώνονται από τις εταιρείες ως εκπεμπόμενοι ρύποι στο μητρώο είναι σωστές», επισημαίνει ο περιβαλλοντολόγος κ. Στέλιος Ψωμάς.
Στην ίδια κατηγορία επικινδυνότητας με τα ΡCΒs εντάσσονται και οι διοξίνες: σύμφωνα με το μητρώο ο μοναδικός τόπος παραγωγής τους στην Ελλάδα εντοπίζεται στη Μαγνησία όπου εκπέμφθηκαν 1,3 γραμμάρια το 2007. Πάντως, οι μεγαλύτερες ποσότητες διοξινών από ευρωπαϊκή εργοστασιακή μονάδα εντοπίζονται στη Ρουμανία και φθάνουν τα 90 γραμμάρια ετησίως.

Παράνομες απορρίψεις στον Θερμαϊκό
ΑΠΟ ΤΑ στοιχεία που φιλοξενούνται στη νέα ευρωπαϊκή υπηρεσία μεγάλη απελευθέρωση επικίνδυνων χημικών σε ύδατα προκύπτει στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τη νομαρχιακή απόφαση του 1994, τα υγρά απόβλητα που καταλήγουν στον Θερμαϊκό δεν πρέπει να υπερβαίνουν σε συγκεντρώσεις αρσενικού τα 2 χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο, σε υδράργυρο τα 0,05 χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο, σε μόλυβδο το 1 χιλιοστόγραμμο.
Που σημαίνει ότι για να φθάσουμε π.χ. την ποσότητα των 62,5 κιλών υδραργύρου στο νερό, όπως φαίνεται στα στοιχεία του μητρώου, πρέπει να έχουν απορριφθεί στον Θερμαϊκό περίπου 1.250.000.000 λίτρα υγρών αποβλήτων με την ανώτατη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα σε υδράργυρο. «Έχουν ακουστεί αρκετά για παράνομες συνδέσεις στο κεντρικό αποχετευτικό δίκτυο», σχολιάζει ο αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Χημείας και επικεφαλής της Ομάδας Διαχείρισης - Αειφορικής Διατήρησης Υδάτινων Πόρων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
«Το θέμα είναι να μειωθούν οι ρύποι και όχι απλά ο ρυπαίνων να πληρώνει. Αυτό μπορεί να γίνει με επενδύσεις σε τεχνολογίες πράσινης χημείας, που ελαχιστοποιούν τους παραγόμενους ρύπους» καταλήγει ο κ. Χάλαρης, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Χημικών.

Πρόγραμμα σωτηρίας του Θερμαϊκού Κόλπου

Πρόγραμμα, προϋπολογισμού 1,5 εκατομμυρίου ευρώ, με στόχο την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την αειφορική χρήση του Θερμαϊκού Κόλπου ως θαλάσσιου πόρου, εγκρίθηκε από κοινοτικά κονδύλια και αναμένεται να υλοποιηθεί από τη Διεύθυνση Προστασίας και Ανάπτυξης του Θερμαϊκού Κόλπου.

Τη σχετική ανακοίνωση θα κάνουν η Μαρία Περτζινίδου και η Μαρία Γανίδου, από τη Διεύθυνση Προστασίας, στο πλαίσιο του 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου, με θέμα «Κλιματική Αλλαγή, Βιώσιμη Ανάπτυξη και Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, Αναζητώντας λύσεις για το Ελληνικό Περιβάλλον» που διοργανώνει, από αύριο έως και το Σάββατο, το Συμβούλιο Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ).

Το πρόγραμμα, με τίτλο, «Ανάπτυξη και εφαρμογή εργαλείων Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Παράκτιας Ζώνης (ΟΔΖΠ) Θερμαϊκού Κόλπου - Πιλοτική εφαρμογή στη δυτική παράκτια ζώνη», εγκρίθηκε στο πλαίσιο των δράσεων του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ/eegrants) και περνά σε φάση υλοποίησης.

Όπως θα αναφέρει στην εισήγησή της στο συνέδριο, η κ. Περτζινίδου, ο Θερμαϊκός είναι ένα ευαίσθητο υδάτινο οικοσύστημα, με ιδιαίτερα προβλήματα, αφού η ισορροπία του, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, έχει διαταραχθεί.

Η δυνατότητα αυτοκαθαρισμού υπολείπεται με αποτέλεσμα τη συσσώρευση ρύπων, ενώ οι περιβαλλοντικές πιέσεις που δέχεται ο ευρύτερος Θερμαϊκός Κόλπος εξαιτίας των ποικίλων βιομηχανικών δραστηριοτήτων, του ρυπασμένου φορτίου των ποταμών που εκβάλλουν στον κόλπο (Γαλλικός, Αξιός, Λουδίας και Αλιάκμονας), των μέχρι πρόσφατα ανεπεξέργαστων οικιακών λυμάτων καθώς και της αυξημένης αγροτικής παραγωγής σε περιοχές γύρω από τον κόλπο, είναι σημαντικές και οδηγούν σε μεταβολές του οικοσυστήματος.

Η Διεύθυνση Προστασίας και Ανάπτυξης του Θερμαϊκού Κόλπου πραγματοποιεί, με ναυλωμένο σκάφος, κατάλληλα εξοπλισμένο, επιφανειακό καθαρισμό του Θερμαϊκού από 1/6/2007, από επιπλέοντα απορρίμματα και κηλίδες, στη θαλάσσια περιοχή του εσωτερικού και κεντρικού Θερμαϊκού Κόλπου, δηλαδή από την παραλία της Θεσσαλονίκης μέχρι την ευθεία του ακρωτηρίου της Επανομής ανατολικά και τις αλυκές Κίτρους δυτικά, με έμφαση το θαλάσσιο χώρο μπροστά στην πόλη. Το διάστημα 1-6-2007 ως 15-3-2009 συλλέχτηκαν περίπου 1900 m3 στερεών απορριμμάτων και 13 m3 κηλίδων.

«Η Διεύθυνση θέτει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της ρύπανσης του Κόλπου, προσπαθώντας να σταματήσει την ανεξέλεγκτη διαχείριση των απορριμμάτων και προωθώντας τις πολιτικές για μείωση, ανακύκλωση και φιλική προς το περιβάλλον διαχείριση, με σκοπό την προστασία, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την οικολογική διαχείριση του Θερμαϊκού κόλπου», καταλήγει στην εισήγησή της η κ. Περτζινίδου.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Φόνος στο ναυάγιο με τα τοξικά

«Ολόκληρη η Μεσόγειος, από την Αδριατική ώς την Τυρρηνική Θάλασσα και από το στενό της Σικελίας ώς το Αιγαίο» μπορεί να απειλείται από βυθισμένα πλοία με τοξικά απόβλητα», λέει ο Σιλβέστρο Γκρέκο, επικεφαλής της περιβαλλοντικής υπηρεσίας της Καλαβρίας.
Αυξάνεται η πίεση που δέχεται η ιταλική κυβέρνηση για να κάνει κάτι μετά τις αποκαλύψεις ότι 30 ή και περισσότερα πλοία με ραδιενεργά ή τοξικά φορτία έχουν βυθιστεί εσκεμμένα από τη Μαφία και μολύνουν τη Μεσόγειο. Την Παρασκευή, η περιφέρεια της Καλαβρίας (Νότια Ιταλία) απείλησε να παρακάμψει τη Ρώμη και να προσφύγει κατευθείαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ζητήσει βοήθεια ώστε να αντιμετωπίσει την εν δυνάμει περιβαλλοντική καταστροφή απ΄ αυτές τις τοξικές βόμβες. Παράλληλα υπάρχει ενδεχόμενο να αρχίσει και έρευνα για φόνο, αφού ερευνητές ανακοίνωσαν ότι ανθρώπινα λείψανα (δύο κρανία) εντοπίσθηκαν από τις κάμερεςρομπότ που στάλθηκαν στο ναυάγιο του «Cunsky», ενός από τα βυθισμένα πλοία με τα τοξικά απόβλητα που βρίσκεται σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από την ακτή της Καλαβρίας. «Πάνε 11 ημέρες αφότου ανακαλύφθηκε το πλοίο και δεν έχει υπάρξει καμιά αντίδραση από την κυβέρνηση», τόνισε ο Σιλβέστρο Γκρέκο. «Δεν πιστεύουμε πως η σιωπή αυτή είναι φυσιολογική».
Η ραδιενέργεια
Ο Σεμπαστιάνο Βενέρι, αντιπρόεδρος της οικολογικής οργάνωσης Legambiente, δήλωσε στον βρετανικό «Ιντιπέντεντ» ότι ραδιενέργεια που διαρρέει μπορεί να έχει ήδη απορροφηθεί από το πλαγκτόν και ότι, αν αυτό έχει συμβεί, υπάρχει κίνδυνος να μπει στην τροφική αλυσίδα. Ο Αουρέλιο Γκαριτάνο, ο αντιδήμαρχος του Λονγκομπάρντι, μιας κωμόπολης κοντά στο ναυάγιο του «Cunsky», λέει πως δεν έχουν γίνει ακόμη περιβαλλοντικά τεστ για παρουσία τοξικών αποβλήτων. «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι, η κυβέρνηση πρέπει να επέμβει», τονίζει. Η περιφέρεια της Καλαβρίας θα ζητήσει από την υπουργό Περιβάλλοντος Στεφανία Πρεστιτζάκομο να αναληφθεί αμέσως δράση από την κυβέρνηση. Αν αυτό δεν συμβεί, το συμβούλιο των περιφερειακών διοικήσεων της Ιταλίας θα προσφύγει απευθείας στην Ε.Ε., τόνισε ο Γκρέκο.

Το σκάνδαλο
Το σκάνδαλο των βυθισμένων πλοίων με τα απόβλητα ξέσπασε στις 12 Σεπτεμβρίου, όταν η εφημερίδα «Μανιφέστο» αποκάλυψε πως ο Φραντσέσκο Φόντι, ένα μεταμελημένο μέλος της Ντρανγκέτα, της Μαφίας της Καλαβρίας, οδήγησε τους ερευνητές στο ναυάγιο του «Cunsky». Είπε πως το 1992 είχε συμμετάσχει ο ίδιος στη βύθιση του πλοίου, το οποίο ήταν φορτωμένο με 120 βαρέλια ραδιενεργών αποβλήτων. Πρόσθεσε ότι είχε συμμετάσχει και στη βύθιση άλλων δύο πλοίων, των «Υvonne Α» και «Voriais». Ισχυρίζεται ότι γνωρίζει για τουλάχιστον άλλα 30 πλοία που βυθίσθηκαν από την καλαβρέζικη Μαφία στα ιταλικά ύδατα· ότι τα απόβλητα προέρχονταν από ευρωπαϊκές φαρμακευτικές εταιρείες και ότι η Μαφία πληρωνόταν από 2 έως 20 εκατομμύρια δολάρια για να βυθίζει τα πλοία. Την περασμένη Παρασκευή το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ΑΝSΑ μετέδωσε πως μέχρι και 39 πλοία που μετέφεραν τοξικά ή ραδιενεργά απόβλητα ευρωπαϊκών χημικών ή φαρμακευτικών εταιρειών μπορεί να έχουν βυθιστεί στο πλαίσιο συμφωνιών με τη Μαφία.

Από 100 έως 2.000 ευρώ ο τόνος
«ΤΟ ΝΑ ΕΞΑΦΑΝΙΣΕΙΣ ένα επικίνδυνο φορτίο», εξηγεί στη «Ρεπούμπλικα» ο εισαγγελέας Λουτσιάνο Ταρντίτι, «είναι πιο ευπρεπές από το να κάνεις λαθρεμπόριο ναρκωτικών.
Έστω και μόνον επειδή, όταν εξαφανίζεις απόβλητα, θεωρείσαι ευεργέτης της κοινωνίας και πληρώνεσαι με καθαρά χρήματα». Η νόμιμη απόρριψη επικίνδυνων ουσιών κοστίζει στη Δύση από 100 έως 2.000 ευρώ ο τόνος, αναλόγως του τύπου των απορριμμάτων. Στην Αφρική, η ταρίφα για τις ίδιες ουσίες είναι από 2,5 έως 50 ευρώ ο τόνος, δηλαδή 400 φορές λιγότερα.
Σύμφωνα με τα δεδομένα της ιταλικής Επιτροπής Έρευνας για τον Κύκλο των Απορριμμάτων, κάθε χρόνο εξαφανίζονται στην Ιταλία «από 6 έως 8 εκατομμύρια τόνοι επικίνδυνων αποβλήτων, τα οποία θα μπορούσαν να σχηματίσουν ένα λόφο ύψους 300 μέτρων». Στα 16 χρόνια που συνεχίζεται αυτή η τακτική, σύμφωνα τουλάχιστον με τον μεταμελημένο Φόντι, οι ουσίες που απορρίφθηκαν παράνομα στο περιβάλλον θα έφταναν σε ύψος το Λευκό Όρος.
Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ