Γιατί μικραίνουν τα ψάρια;

Η κλιματική αλλαγή που οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας και σε άλλες χημικές αλλαγές στους ωκεανούς του πλανήτη, είναι πιθανό ότι μελλοντικά θα έχει ως συνέπεια να μικρύνει το μέγεθος των ψαριών, σύμφωνα με μια νέα καναδική επιστημονική έρευνα, την μεγαλύτερη του είδους της μέχρι σήμερα.

Έτσι, εκτός από την εντατική υπεραλίευση, που είναι γνωστό ότι έχει ως συνέπεια το μέσο μέγεθος των ψαριών να μικραίνει, καθώς τα ψάρια πεθαίνουν όλο και πιο νέα στην ηλικία, προτού φθάσουν σε πλήρη ανάπτυξη, ένας νέος παράγοντας φαίνεται να έχει παρόμοιο αποτέλεσμα.

Η σμίκρυνση των ψαριών έρχεται, σαν «κερασάκι στην τούρτα», να προστεθεί στην μείωση των προς αλίευση πληθυσμών των ψαριών διεθνώς, για την οποία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου μια άλλη επιστημονική έρευνα, που επισημαίνει πως τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι στη Γη εξαρτώνται άμεσα από την αλιεία για τη διατροφή τους.

Οι ερευνητές του πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας, μ’ επικεφαλής τον καθηγητή του Κέντρου Αλιείας Ουίλιαμ Τσέουνγκ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για θέματα κλιματικής αλλαγής "Nature Climate Change", σύμφωνα με το BBC, για πρώτη φορά στον κόσμο προχωρούν σε μια πρόβλεψη αναφορικά με τη σταδιακή μείωση του μέγιστου μεγέθους των ψαριών, καθώς η θερμοκρασία θα αυξάνεται και παράλληλα θα αραιώνει το οξυγόνο στις θάλασσες της Γης.

Οι ερευνητές έκαναν υπολογισμούς με τη βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών για πάνω από 600 είδη ψαριών από όλο τον κόσμο και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το μέγιστο βάρος που θα μπορούν να φθάσουν τα ψάρια, θα μειωθεί κατά 14% έως 20

% μεταξύ των ετών 2000 έως 2050. Το φαινόμενο θα είναι πιο έντονο στα τροπικά νερά.

«Εκπλαγήκαμε που είδαμε να προκύπτει μια τόσο μεγάλη μείωση στο μέγεθος των ψαριών», δήλωσε ο Τσέουνγκ. Όπως είπε, ήταν ήδη γνωστό ότι τα ψάρια επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή, αλλά δεν αναμενόταν η επίδραση στο μέγεθός τους να είναι αυτού του βαθμού (αν και οι εκτιμήσεις βασίζονται σε μοντέλα υπολογιστών).

Εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια, οι επιστήμονες έχουν προτείνει ότι η ανάπτυξη των σωμάτων των ψαριών επηρεάζεται από την έλλειψη οξυγόνου, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής και της αύξησης της θερμοκρασίας των υδάτων των θαλασσών. Ο μεταβολισμός των ψαριών αυξάνει στα θερμά νερά και συνεπώς χρειάζονται πιο πολύ οξυγόνο, όμως το ζεστό νερό κατακρατεί λιγότερο οξυγόνο.

«Τα ψάρια αντιμετωπίζουν τη συνεχή πρόκληση να βρουν αρκετό οξυγόνο από το νερό ώστε να μεγαλώσουν και η κατάσταση γίνεται χειρότερη όσο ένα ψάρι μεγαλώνει. Ένας θερμότερος και λιγότερο οξυγονωμένος ωκεανός, όπως προβλέπεται από την κλιματική αλλαγή, καθιστά πιο δύσκολο για τα μεγάλα ψάρια να βρουν αρκετό οξυγόνο, με συνέπεια να σταματά πιο γρήγορα η ανάπτυξή τους», τόνισε ο ερευνητής Ντάνιελ Πόλι.

Η μελέτη επισημαίνει την ανάγκη να περιοριστούν οι εκπομπές «αερίων του θερμοκηπίου», αλλιώς υπάρχει κίνδυνος να διαταραχθούν τα αλιεύματα και η διατροφική ασφάλεια. Μεταξύ άλλων, η θέρμανση των νερών ωθεί τα ψάρια να μεταναστεύουν από τα πιο ζεστά νερά σε πιο κρύα (π.χ. από τους τροπικές θάλασσες προς τις εύκρατες όπως η Μεσόγειος), με όποιες συνέπειες, θετικές και αρνητικές, μπορεί να έχει αυτή η μετακίνηση, που μερικές φορές συνιστά εισβολή ξενικών ειδών.

Τα ψάρια λιγοστεύουν

Μια άλλη επιστημονική έρευνα, η μεγαλύτερη του είδους μέχρι σήμερα, με επικεφαλής τον καθηγητή Κείστοφερ Κοστέλο του πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Σάντα Μπάρμπαρα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Science", διαπίστωσε ότι τα αποθέματα ψαριών σε όλο τον κόσμο μειώνονται ταχύτερα από ό,τι φοβούνταν οι επιστήμονες. Περισσότερα από τα μισά αλιευτικά πεδία διεθνώς εκτιμάται ότι αντιμετωπίζουν πλέον σημαντικές μειώσεις στους πληθυσμούς των ψαριών, με τις ετήσιες συνολικές οικονομικές απώλειες να φθάνουν τα 50 δισ. δολάρια.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο στους μικρότερου μεγέθους ψαρότοπους, όπου οι πληθυσμοί των ψαριών υπολογίζεται ότι βρίσκονται πλέον κατά μέσο όρο στο 64% της μέγιστης δυνατής αλιευτικής απόδοσής τους, ενώ στα πιο μεγάλα αλιευτικά πεδία ο μέσος αριθμός ψαριών εκτιμάται στο 94% του άριστου επιπέδου. Έτσι, σύμφωνα με την έρευνα, το πρόβλημα της διατροφικής ασφάλειας είναι μεγαλύτερο σε τοπικό επίπεδο, στις περιοχές που εξαρτώνται περισσότερο από τους κοντινούς ψαρότοπους, όπως συμβαίνει π.χ. στην Μεσόγειο, για την οποία επισημαίνεται ότι αντιμετωπίζει αυξανόμενο αλιευτικό πρόβλημα.

Αν και οι ερευνητές φοβούνται ότι μελλοντικά οι πληθυσμοί των ψαριών θα συνεχίσουν να μειώνονται, επισημαίνουν και ορισμένες θετικές τάσεις. Σε μερικές περιοχές εμφανίζεται αναστροφή της πτωτικής τάσης και αύξηση του αριθμού των αλιευμάτων (που θα μπορούσε μάλιστα να φθάσει ακόμα και το 40% σε παγκόσμιο επίπεδο), κυρίως χάρη στη σωστή πολιτική βιώσιμης διαχείρισης των αλιευτικών αποθεμάτων εκ μέρους του κράτους και των αλιέων. Οι επιστήμονες προειδοποιούν όμως ότι χρειάζονται άμεσες παρεμβάσεις, επειδή σε δέκα χρόνια το τωρινό «παράθυρο ευκαιρίας» μπορεί να έχει κλείσει οριστικά και η κατάσταση να γίνει μη αναστρέψιμη.

Ρεκόρ στην τήξη των πάγων της Αρκτικής

Καλύπτουν λιγότερο από το 30% της επιφάνειας του Αρκτικού Ωκεανού – Επιβεβαιώνονται οι πιο δυσοίωνες προβλέψεις των επιστημόνων

The New York Times

Εχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ η συρρίκνωση των θαλάσσιων πάγων του Αρκτικού Ωκεανού. Οι ειδικοί, που παρακολουθούν το φαινόμενο, πιστεύουν ότι αποτελεί προάγγελο άλλων μεγαλύτερων μεταβολών που θα δούμε στο μέλλον. Ειδικότερα η έκταση των θαλάσσιων πάγων στον Αρκτικό, κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου είχε συρρικνωθεί τόσο ώστε κάλυπτε λιγότερο από το 30% της επιφάνειας του ωκεανού και προσέγγιζε τα 4,10 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Ηταν, δηλαδή, μικρότερη κατά 70 χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα από αυτή του προηγούμενου ρεκόρ που καταγράφηκε στις 18 Σεπτεμβρίου του 2007. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η περίοδος που λιώνουν οι πάγοι δεν έχει τελειώσει ακόμα και κατά συνέπεια όταν ολοκληρωθεί, η έκταση που θα καλύπτεται από τους θαλάσσιους πάγους θα είναι πολύ μικρότερη από αυτή του 2007. Το Εθνικό Κέντρο Χιονιού και Πάγου των ΗΠΑ και η ερευνητική υπηρεσία του Πανεπιστημίου του Κολοράντο ανακοίνωσαν τα ευρήματα και τις μετρήσεις των δορυφόρων την αρχή της εβδομάδας από κοινού με την NASA. Συνολικά οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ποσότητα θαλάσσιων πάγων στην περιοχή, κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών, μειώθηκε περισσότερο από 40% από την εποχή που άρχισαν οι μετρήσεις και τηρούνται αρχεία, δηλαδή, από τις αρχές της δεκαετίας του 1970. - Τι είναι αυτό που επηρεάζει τόσο αρνητικά την περιοχή; Κατά τους επιστήμονες, η δραματική τήξη των πάγων οφείλεται στην υπερθέρμανση του πλανήτη, συνέπεια της αλόγιστης ανθρώπινης δραστηριότητας και της εκπομπής αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Με την τήξη των θαλάσσιων πάγων βλέπουμε την κλιματική αλλαγή να λαμβάνει σάρκα και οστά μπροστά στα μάτια μας. Οι μέχρι σήμερα επιστημονικές προβλέψεις υποδεικνύουν ότι μελλοντικά, πιθανότατα πριν από το 2050, ο Αρκτικός Ωκεανός δεν θα έχει πάγους το καλοκαίρι. Η φετινή συρρίκνωση των θαλάσσιων πάγων στην πραγματικότητα καθιστά αξιόπιστες τις πιο δυσοίωνες προβλέψεις, που θέλουν την εξαφάνιση των θαλάσσιων πάγων πριν από το τέλος της δεκαετίας. - Γιατί βλέπουμε σήμερα η τήξη των πάγων να σπάει κάθε προηγούμενο ρεκόρ; Κατά πάσα πιθανότητα συνέβαλε μια ισχυρή θύελλα στις αρχές του μήνα. Ωστόσο, δεν μπορεί να είναι αυτός ο μοναδικός παράγοντας. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι η ταχύτητα με την οποία λιώνουν οι πάγοι έχει αυξηθεί. Ωστόσο, οι επιστήμονες διστάζουν να προβούν σε προβλέψεις για τις μελλοντικές εξελίξεις, αφού η κατάσταση των θαλάσσιων πάγων είναι ευμετάβλητη εξαιτίας φυσικών παραγόντων που δεν ρυθμίζονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα. - Πόσο ανησυχητικό είναι αυτό που συμβαίνει τώρα; H τήξη των θαλάσσιων πάγων δεν πρόκειται να προκαλέσει σημαντική άνοδο της στάθμης των θαλασσών παγκοσμίως, αφού ήδη ακόμα και με τη στέρεα μορφή τους εκτοπίζουν όγκο ύδατος ίσο με το βάρος τους. Η απότομη αύξηση της θερμοκρασίας στον Αρκτικό, όμως, απειλεί και τους πάγους που καλύπτουν την ξηρά, ιδιαίτερα αυτούς της Γροιλανδίας. Το νερό που θα προέλθει από την τήξη τους είναι ικανό να προκαλέσει αύξηση της στάθμης των υδάτων σε θάλασσες και ωκεανούς. Η απώλεια των θαλάσσιων πάγων μεταβάλλει εξάλλου τις κλιματικές συνθήκες στην περιοχή, ασκώντας πιέσεις στα οικοσυστήματα και διαβρώνοντας τις ακτογραμμές, που πλέον είναι εντελώς εκτεθειμένες στα ανηλεή κύματα. Από την άλλη η τήξη των θαλάσσιων πάγων θα βοηθήσει στη δημιουργία νέων διαύλων ναυσιπλοΐας και ευκολότερη πρόσβαση σε πετρέλαιο και τον ορυκτό πλούτο. Η μέση θερμοκρασία στην περιοχή αυξάνεται με διπλάσια ταχύτητα από ό,τι στον υπόλοιπο κόσμο, πρόβλεψη που έγινε για πρώτη φορά το 1896. Κάποιοι επιστήμονες πιστεύουν ότι η τήξη των θαλάσσιων πάγων ήδη επηρεάζει τις μετεωρολογικές συνθήκες στο βόρειο ημισφαίριο, ιδιαίτερα στη ζώνη ήπιου κλίματος και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μεταβολή ευνοεί τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως τους καύσωνες και τις περιόδους μεγάλης ξηρασία

Το μεθάνιο η μεγαλύτερη απειλή για την κλιματική αλλαγή

Πιο σοβαρά υπ' όψιν θα πρέπει να ληφθεί το μεθάνιο από το διοξείδιο του άνθρακα ως υπεύθυνο για την κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς ανακάλυψε ότι το μεθάνιο διαρρέει σε μεγάλες ποσότητες και από τους Αρκτικούς ωκεανούς.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ερικ Κορτ του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Καλιφόρνια (Caltech) και του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης (JPL) της NASA, οι οποίοι δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό γεωεπιστημών «Nature Geoscience», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, τη βρετανική «Independent» και το «New Scientist», ανακάλυψαν ότι ο νέος κίνδυνος προέρχεται από τα βάθη των ωκεανών, καθώς το μεθάνιο βρίσκει τρόπους να διαφύγει στην ατμόσφαιρα, μέσω ρωγμών στους πάγους της Αρκτικής, ιδίως στις περιοχές όπου οι πάγοι έχουν λιώσει.

Οι επιστήμονες ένιωσαν σοκ, καθώς διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο αέριο εμφανίζεται στην επιφάνεια ακόμα και σε περιοχές με μεγάλα ωκεάνια βάθη. Οπως είπαν, οι ποσότητες του διαφεύγοντος μεθανίου είναι αρκετές για να επηρεάσουν αρνητικά την κλιματική αλλαγή.

Προηγούμενες παρατηρήσεις είχαν δείξει ότι μεγάλες ποσότητες μεθανίου απελευθερώνονται σταδιακά από τις ρηχές θάλασσες στα βόρεια της Σιβηρίας, όμως η νέα μελέτη δείχνει για πρώτη φορά ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και πάνω από τα μεγάλη βάθη των πολικών ωκεανών, που συνήθως είναι καλυμμένοι με πάγους.

Το μεθάνιο είναι 70 φορές πιο ισχυρό ως «αέριο του θερμοκηπίου», σε σχέση με το διοξείδιο του άνθρακα, επειδή όμως διασπάται πιο γρήγορα στην ατμόσφαιρα, οι επιστήμονες έχουν υπολογίσει ότι τελικά, σε μία χρονική περίοδο 100 ετών, είναι περίπου 20 φορές πιο ισχυρό από το διοξείδιο στο να παγιδεύει την ηλιακή ακτινοβολία.

Οι ερευνητές έκαναν πέντε πτήσεις πάνω από τις αρκτικές παγωμένες εκτάσεις, σε διάφορες εποχές των ετών 2009 και 2010, καλύπτοντας τεράστιες περιοχές στα βόρεια της ακτής της Αλάσκα και στα νότια του Βορείου Πόλου. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι ποσότητες μεθανίου που μετρήθηκαν πάνω από την Αρκτική, είναι περίπου ίδιες με αυτές που έχουν ήδη καταγραφεί πάνω από την αρκτική ανατολική Σιβηρία. Ο Κορτ εκτιμά ότι απελευθερώνονται κατά μέσο όρο περίπου 2 χιλιοστόγραμμα μεθανίου ανά τετραγωνικό μέτρο ωκεανού κάθε ημέρα.

Οι επιστήμονες φοβούνται ότι όσο προχωρά η κλιματική αλλαγή και υποχωρούν οι αρκτικοί πάγοι ή μειώνεται το πάχος τους, τόσο θα αυξάνεται η διαρροή μεθανίου στην ατμόσφαιρα, ανατροφοδοτώντας την υπερθέρμανση του πλανήτη και επιδεινώνοντας τον «φαύλο κύκλο».

Η προέλευση του αρκτικού μεθανίου είναι ακόμα ασαφής. Φαίνεται λιγότερο πιθανό να προέρχεται από ιζήματα στο βυθό και πιο πιθανό να προέρχεται από θαλασσινά μικρόβια που ζουν κοντά στην επιφάνεια του ωκεανού.

Η περιοχή του Αρκτικού κύκλου θεωρείται ότι κρύβει τεράστιες ποσότητες μεθανίου, καθώς μόνο στο μόνιμα παγωμένο έδαφος υπάρχουν «κλειδωμένοι» δισεκατομμύρια τόνοι. Στη Σιβηρία το μεθάνιο βρίσκεται σε μορφή παγωμένων κρυστάλλων που σιγά-σιγά μετατρέπονται σε αέριο.

Το CO2 έδωσε τέλος στην τελευταία εποχή των παγετώνων

Η τελευταία εποχή των παγετώνων στη Γη τελείωσε πριν από περίπου 10.000 χρόνια, όταν υπήρξε κλιματική αλλαγή εξαιτίας της αύξησης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, όπως δείχνουν νέες επιστημονικές μελέτες.

Η έρευνα, που καλύπτει την περίοδο πριν από 10.000 έως 20.000 χρόνια, έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η κλιματική αλλαγή και το «φαινόμενο του θερμοκηπίου» δεν υπήρξαν στο παρελθόν μόνο θέμα ανθρώπινης επέμβασης, όπως συμβαίνει στην εποχή μας.
Η πρώτη έρευνα από αμερικανούς, κινέζους και γάλλους επιστήμονες, με επικεφαλής τον παλαιοκλιματολόγο Τζέρεμι Σάκουν των πανεπιστημίων Χάρβαρντ και Κολούμπια, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Nature", θεωρείται βαρυσήμαντη, καθώς, σύμφωνα με όσα αναφέρουν το BBC και το "Science", για πρώτη φορά βασίζεται σε μία τόσο ευρύτατη γκάμα δεδομένων από όλο τον κόσμο και όχι μόνο από την Ανταρκτική, αλλά επίσης από τη Γροιλανδία, τους ωκεανούς και τις μεγάλες λίμνες.
Η ανάλυση περιέλαβε στοιχεία από τις φυσαλίδες αέρα που είναι παγιδευμένες στους πάγους (και καταγράφουν το επίπεδο του διοξειδίου στον αέρα εκείνων των εποχών), από τα απολιθώματα θαλάσσιων οργανισμών (το μαγνήσιο με το οποίο κατασκεύαζαν το σκελετό και τα κελύφη τους, μαρτυρά τη θερμοκρασία του αρχαίου νερού) και άλλες πηγές

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, «στο τέλος της τελευταίας εποχής παγετώνων το διοξείδιο του άνθρακα αυξήθηκε από περίπου 180 σε περίπου 260 μέρη ανά εκατομμύριο στην ατμόσφαιρα, όταν σήμερα είναι στα 392 μέρη», γεγονός που δείχνει τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας.
Σύμφωνα με το νέο «σενάριο» που ανέπτυξαν οι ερευνητές, όλα άρχισαν όταν η περιοδική αλλαγή της τροχιάς της Γης γύρω από τον Ήλιο (στο πλαίσιο των λεγόμενων «κύκλων Μιλάνκοβιτς») αύξησε την ποσότητα φωτός και θερμότητας που έφτανε στον πλανήτη μας, πυροδοτώντας την αρχική κατάρρευση των μεγάλων όγκων πάγων του βόρειου ημισφαιρίου.

Αυτό, στη συνέχεια, προκάλεσε την εισροή μεγάλων όγκων παγωμένου νερού στο βόρειο Ατλαντικό και, έτσι, τη διατάραξη των ωκεάνιων θερμών ρευμάτων, με τελική συνέπεια την άνοδο της θερμοκρασίας στο νότιο ημισφαίριο της Γης.
Το γεγονός αυτό επέφερε νέες αλλαγές στα ατμοσφαιρικά και ωκεάνια ρεύματα, με αποτέλεσμα να εκλυθεί διοξείδιο του άνθρακα σε μεγάλες ποσότητες από τους ωκεανούς, ιδίως του Νότου. Η σταδιακή συσσώρευση αυτού του διοξειδίου στην ατμόσφαιρα υπερθέρμανε όλη τη Γη και τερμάτισε την τελευταία εποχή των παγετών πριν από περίπου 10.000 χρόνια.

Μαζική έκλυση παγιδευμένου άνθρακα στους πόλους
Η δεύτερη έρευνα, από αμερικανούς, βρετανούς και ιταλούς επιστήμονες, με επικεφαλής τον Ρομπ ΝτεΚόντο του πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης ('Αμχερστ), η οποία επίσης δημοσιεύθηκε στο "Nature", σύμφωνα με τη «Guardian», δείχνει ότι υπήρξε μια αλληλουχία φυσικών γεγονότων, που οδήγησε σε ακραία φαινόμενα ανόδου της θερμοκρασίας στον πλανήτη, με συνέπεια η μέση παγκόσμια θερμοκρασία να ανέβει κατά πέντε βαθμούς μέσα σε λίγες χιλιάδες χρόνια, πριν από 50 εκατ. έτη περίπου.
Η νέα μελέτη εκτιμά ότι το αυξημένο ατμοσφαιρικό διοξείδιο δεν προήλθε από την απελευθέρωση του μεθανίου των βυθών των ωκεανών (όπως ήταν ως τώρα το κυρίαρχο σενάριο), αλλά από την μαζική έκλυση παγιδευμένου άνθρακα στους δύο πόλους του πλανήτη.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι μία ανάλογη φυσική διαδικασία ήδη λαμβάνει χώρα ξανά, καθώς, ιδίως στο βόρειο πόλο, σταδιακά, λόγω της κλιματικής αλλαγής, ξεπαγώνουν μεγάλες ποσότητες παγωμένης οργανικής ύλης. Αυτή, καθώς αποσυντίθεται, μετατρέπεται σε διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, ανατροφοδοτώντας έτσι την κλιματική αλλαγή και επιδεινώνοντας το «φαινόμενο του θερμοκηπίου».

Σβήνει τα φώτα ο πλανήτης για την κλιματική αλλαγή

Η αντίστροφη μέτρηση για το μεγαλύτερο συμμετοχικό γεγονός στον πλανήτη έχει ήδη ξεκινήσει. Αύριο Σάββατο στις 20.30 το βράδυ εκατομμύρια πολίτες σε ολόκληρο τον κόσμο θα σβήσουν τα φώτα τους για μία ολόκληρη ώρα συμμετέχοντας στην προσπάθεια περιβαλλοντικής δράσης και αφύπνισης που σηματοδοτεί η Ωρα της Γης.

Ηδη το 1/2 των δήμων της χώρας έχει δηλώσει τη συμμετοχή του, ενώ περισσότεροι από 11.000 πολίτες έχουν δεσμευτεί μέσα από την ιστοσελίδα www.wwf.gr/earthhour. Παράλληλα, συμμετοχή έχουν δηλώσει το υπουργείο Περιβάλλοντος, το οποίο θα σβήσει τα φώτα στα 24 κτίρια των υπηρεσιών και των εποπτευόμενων φορέων του, στοχεύοντας στην ευαισθητοποίηση του κοινού, και τουλάχιστον 500 ιδιωτικές επιχειρήσεις. Είναι η τρίτη συνεχόμενη χρονιά που η Ελλάδα δηλώνει με αυτόν τον τρόπο το «παρών» στην εκστρατεία ενάντια στην παγκόσμια κλιματική αλλαγή, με αποκορύφωμα το 2009, οπότε οι Ελληνες συμμετείχαν με πρωτοφανή ενθουσιασμό. Τη χρονιά εκείνη, όπως και πέρυσι, τα φώτα τους είχαν κλείσει περίπου 1 εκατ. ελληνικά νοικοκυριά και, σύμφωνα με τη Δεσμευτική Αρχή Ηλεκτρικής Ενέργειας, είχαν εξοικονομηθεί 500 MW ενέργειας.

Στο σκοτάδι θα βρεθεί αύριο για μία ώρα ο πλανήτης. Στη φωτογραφία οι πυραμίδες της Αιγύπτου πριν και κατά της διάρκεια της εκστρατείας πέρσι

Οπως επισημαίνει ο κ. Γ. Βελλίδης, υπεύθυνος επικοινωνίας της περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF, «φέτος προσπαθούμε να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας. Στοχεύουμε σε προέκταση του θεσμού ζητώντας από τους πολίτες να δεσμευτούν ότι μετά τη μία συμβολική ώρα στο σκοτάδι θα επιλέξουν μια δραστηριότητα εξοικονόμησης ενέργειας που θα την υιοθετήσουν ολόκληρη τη χρονιά, όπως τρόπους μετακίνησης φιλικούς προς το περιβάλλον».

Ο ίδιος εξηγεί ότι «η συμμετοχή αναμένεται να είναι αυξημένη, καθώς αρκετοί είναι εκείνοι που σβήνουν τα φώτα τους την επίμαχη ώρα χωρίς να το έχουν δηλώσει από μέρες. Επίσης η τελική αποτίμηση δεν γίνεται αποκλειστικά με βάση το πόση ενέργεια εξοικονομήθηκε, καθώς στόχος μας είναι η ευαισθητοποίηση και ο συντονισμός».

Σύμφωνα με την οργάνωση, όσοι επιθυμούν να δηλώσουν συμμετοχή στην Ωρα της Γης έστω και την τελευταία στιγμή μπορούν να εγγραφούν στο www.wwf.gr/earthhour και να παροτρύνουν φίλους και γνωστούς να σβήσουν τα φώτα αύριο βράδυ.

Η πράσινη εκστρατεία σε αριθμούς

• 128 Δήμοι της χώρας έχουν μέχρι στιγμής δηλώσει συμμετοχή στην Ώρα της Γης.
• 500 επιχειρήσεις θα σβήσουν τα φώ-τα τους αύριο στις 20.30 το βράδυ.
• 1 εκατομμύριο ελληνικά νοικοκυριά συμμετείχαν το 2010 στην ώρα της Γης.
• 500 ΜW ενέργειας εξοικονομήθηκαν το 2009, δηλαδή εκλύθηκαν 500 τόνοι CO2 λιγότεροι στο περιβάλλον.
• Οι εκπομπές αερίων που εξοικονομήθηκαν το 2009 αντιστοιχούσαν στην απόσυρση από την κυκλοφορία 36.509 οχημάτων για μία ώρα.
• Στην εκστρατεία του 2009, οι εκπομπές αερίων που εξοικονομήθηκαν ήταν σαν να έσβησαν 8.333.333 συμβατικοί λαμπτήρες για μία ώρα.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΡΟΒΒΑ, Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Η ζέστη τρέλανε τη φύση

Ελιές ανθίζουν μήνες πριν από την ώρα τους, κάμπιες κάνουν σειρές στα πεύκα πριν καλά καλά μπει η άνοιξη, διπλάσιος από τον συνηθισμένο πληθυσμός πελαργών παραμένει στην Ελλάδα και δεν μεταναστεύει στην Αφρική για να ξεχειμωνιάσει. Κι αυτές είναι μόνο μερικές από τις αρρυθμίες της φύσης λόγω της ζέστης φέτος τον χειμώνα, σύμφωνα με τους ειδικούς.

«Από παρατηρήσεις εδώ στην Αττική προκύπτει ότι η ανθοφορία σε μερικά κυπαρίσσια έλαβε χώρα 2 έως 4 εβδομάδες νωρίτερα, ενώ κανονικά αναμενόταν από τις 21 Μαρτίου, δηλαδή μετά τον ερχομό της άνοιξης. Πρόκειται για τοπικό φαινόμενο καθώς οι παρατηρήσεις αυτές έγιναν μόνο στην Πεντέλη, όμως είναι αντιπροσωπευτικό της κατάστασης. Ακόμα βλέπουμε ότι στην Αττική και στην Εύβοια αρκετά αγριολούλουδα, βολβώδη και μη, έχουν ήδη ανθίσει ενώ και αυτά τα περιμέναμε μετά την έναρξη της άνοιξης. Επιπλέον βλέπουμε ότι οι κάμπιες έχουν έντονη παρουσία στα πεύκα τρεις εβδομάδες με έναν μήνα νωρίτερα απ΄ ό,τι συνήθως. Όλες αυτές οι περιπτώσεις συνδέονται με το γεγονός ότι ο χειμώνας ήταν ιδιαίτερα ήπιος- τόσο που η φύση μπερδεύτηκε», εξηγεί στα «ΝΕΑ» η υπεύθυνη Δασικών Προγραμμάτων του WWF Ελλάς Δρ Εύη Κορακάκη.

Οι αυξημένες θερμοκρασίες των τελευταίων ημερών προκάλεσαν την πρόωρη ανθοφορία ελαιοδέντρων σε διάφορα σημεία της Κρήτης, γεγονός που όπως εκτιμάται, μπορεί να προκαλέσει τελικά προβλήματα στην παραγωγή. Τα δέντρα ξεγελάστηκαν από την υψηλή θερμοκρασία και άνθισαν πρόωρα. Υπάρχει κίνδυνος σοβαρός τα τμήματα των δέντρων που άνθισαν πρόωρα να μη δέσουν τελικά καρπούς, και έτσι η παραγωγή να μειωθεί », λέει ο κ. Σταύρος Σταρουλάκης παραγωγός από τα Πλακάλωνα Χανίων. Ο γεωπόνος κ. Μιχάλης Σκουντριδάκης τονίζει από την πλευρά του πως «εάν θα έχουμε ζημιά ή όχι, εξαρτάται από την έκταση της πρόωρης ανθοφορίας». 

Ξέμειναν και οι πελαργοί

Οι «αρρυθμίες» της φύσης δεν περιορίζονται στις ελιές της Κρήτης, στα κυπαρίσσια, στις κάμπιες και τα αγριολούλουδα της Αττικής. Όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Θάνος Καστρίτης, υπεύθυνος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας για τις σημαντικές περιοχές για τα πτηνά και τα προστατευόμενα είδη, φέτος παρατηρήθηκε ότι πολλοί περισσότεροι πελαργοί και μαυροπελαργοί διαχείμασαν στη χώρα απ΄ ό,τι συνήθως. Και αυτό σχετίζεται με τον ήπιο χειμώνα: «Ενώ τα προηγούμενα χρόνια βρίσκαμε το πολύ έναν στην Κεντρική Ελλάδα και ελάχιστους στην Πελοπόννησο, φέτος τον χειμώνα καταγράφηκε η παρουσία 27 πελαργών στην Λίμνη Κάρλα. Τα ίδια ισχύουν και για τους μαυροπελαργούς που θεωρούνται σπανιότεροι».

Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΛΙΕΣ

Υπάρχει κίνδυνος σοβαρός τα τμήματα των δέντρων που άνθισαν πρόωρα να μη δέσουν τελικά καρπούς και να μειωθεί η παραγωγή

Πέταγαν πεταλούδες χειμωνιάτικα

«ΕΙΝΑΙ ιδιαίτερα πιθανό φέτος λόγω του ήπιου χειμώνα και των λίγων χιονοπτώσεων να μην παρατηρήθηκαν μεγάλες μετακινήσεις στα είδη εκείνα που μεταβαίνουν από μεγαλύτερα υψόμετρα σε χαμηλότερα για να διαχειμάσουν.

Σε αυτά περιλαμβάνονται ζαρκάδια, αγριόγιδα, λαγοί και άλλα», λέει ο καθηγητής Διαχείρισης Οικοσυστημάτων και Βιοποικιλότητας της Γεωπονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κ. Θανάσης Σφουγγάρης. Σύμφωνα με τον κ. Λάζαρο Γεωργιάδη από τον Αρκτούρο, μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου οι αρκούδες είχαν χάσει τον... ύπνο τους λόγω έλλειψης κρύου: «Χαρακτηριστικό των κινδύνων που διατρέχουν οι αρκούδες επειδή δεν είχαν πέσει σε χειμέριο λήθαργο ήταν το τροχαίο στην Ελάτη στις 9 Ιανουαρίου. Όταν ο χειμώνας είναι ζεστός, αυξάνει και η έκθεση των αρκούδων σε κινδύνους. Από τα μέσα Γενάρη η σχετική επιδείνωση του καιρού οδήγησε τις περισσότερες να μπουν στη διαδικασία του χειμέριου λήθαργου», παρατηρεί ο κ. Γεωργιάδης.

Όπως θυμάται ο κ. Καλούστ Παραγκαμιάν, υπεύθυνος της WWF στην Κρήτη, «πέρυσι μας είχε κάνει εντύπωση που πέταγαν πεταλούδες χειμωνιάτικα.

Προφανώς, έκαναν διπλό κύκλο». Ακόμα παλαιότερα, το 2007 και το 2008, παρατηρήθηκε στον Γράμμο η τάση να μετακινούνται πληθυσμοί πεταλούδας από χαμηλά υψόμετρα στα 500-600. Μάλιστα, σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε για το συγκεκριμένο φαινόμενο επισημαίνεται ότι οι αυξημένες θερμοκρασίες και τα μικρά ποσοστά υγρασίας «ωθούν τους πληθυσμούς σε μεγαλύτερα υψόμετρα για την εύρεση πόρων και καλύτερου ενδιαιτήματος».

Πηγή: Εφημε΄ριδα ΤΑ ΝΕΑ

Οι φτωχοί, οι πλούσιοι και οι βρόμικοι της Γης

Κράτη αλλά και ομάδες κρατών προσέρχονται στην Κοπεγχάγη με αντικρουόμενες θέσεις, που θα απαιτήσουν έναν πολύ δύσκολο συμβιβασμό ώστε να επιτευχθεί η οποιαδήποτε συμφωνία.

Ολοι οι παίχτες της διεθνούς σκακιέρας φθάνουν πρόθυμοι στη Διάσκεψη, αλλά κανείς δεν θέλει να υπονομεύσει την ανάπτυξή του, που ήδη έχει πληγεί από την κρίση. Καθένας καταθέτει απαιτήσεις αλλά και «προσφορές», εννοώντας διαφορετικά τη «δέσμευση».

ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ

Με το ενεργειακό νομοσχέδιο μπλοκαρισμένο στη Γερουσία, ο Ομπάμα προσφέρει έως το 2020 μια ταπεινή μείωση εκπομπών κατά 17% από τα επίπεδα του 2005, όσο δηλαδή έχει εγκρίνει αρχικά η Βουλή. Ελάχιστη συνεισφορά καθώς το Κιότο προέβλεπε μειώσεις από τα επίπεδα του 1990 και έκτοτε οι αμερικανικές εκπομπές έχουν αυξηθεί περισσότερο από 10%. Επιδιώκουν μια συμφωνία που να μην είναι ιδιαίτερα ακριβή και να μην θέτει περιορισμούς στην ανάπτυξη, ωστόσο ο πλανήτης θυμάται ότι και ο Κλίντον υποδέχθηκε θετικά το Πρωτόκολλο του Κιότο, αλλά Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο δεν το επικύρωσαν.

ΚΙΝΑ

Αντικατέστησε τις ΗΠΑ στην πρώτη θέση σε απόλυτες εκπομπές (όχι όμως και σε κατά κεφαλήν εκπομπές, όπου οι ΗΠΑ παραμένουν πρώτες με 18,7 τόνους CO2 ανά κάτοικο). Προσέρχεται με μια πρόταση για μικρότερη μείωση ώς το 2020 της «έντασης άνθρακα» (εκπομπές σε σχέση με μέγεθος οικονομίας) κατά 40%-45% από τα επίπεδα του 2005. Με δεδομένο το ρυθμό ανάπτυξής της, αυτό ισοδυναμεί με αύξηση των ρύπων της κατά 40%. Επιμένει ότι δεν πρέπει να υπάρξει πλαφόν μέγιστων εκπομπών για τις αναπτυσσόμενες χώρες σε μια νέα «πολιτική συμφωνία», που θα συνυπέγραφε εφόσον οι πλούσιες χώρες δεσμευτούν για μεγάλες περικοπές και προσφέρουν το 1% του ΑΕΠ τους για να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Με την έλλειψη «γενναιοδωρίας» των δύο μεγάλων, η Ε.Ε. εμφανίζεται ως ο σταυροφόρος της μάχης κατά των κλιματικών αλλαγών. Ωστόσο, η επίτευξη των στόχων του Κιότο για την οποία περηφανεύεται δεν προήλθε τόσο από τις μειώσεις των μεγάλων της δυνάμεων αλλά από την κατάρρευση των ρυπογόνων οικονομιών των πρώην ανατολικών χωρών. Προσφέρει 100 δισ. ευρώ το χρόνο από τις πλούσιες προς τις φτωχές χώρες έως το 2020 για να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές και περικοπή εκπομπών κατά 20% από τα επίπεδα του 1990 έως τότε. Αυτό θα σήμαινε απλώς μείωση κατά 10% από σήμερα έως το 2020.

ΙΑΠΩΝΙΑ

Ο νέος πρωθυπουργός Γιούκιο Χατογιάμα υποσχέθηκε περικοπές εκπομπών κατά 25% από τα επίπεδα του 1990 έως το 2020, πολύ μεγαλύτερες από το 8% που είχε προτείνει η προηγούμενη κυβέρνηση. Θέλει να αναγνωριστεί ως μία από τις ηγέτιδες δυνάμεις που οδήγησαν τη Διάσκεψη σε επίτευξη συμφωνίας.

ΡΩΣΙΑ

Εχοντας να επιδείξει εντυπωσιακή μείωση των εκπομπών από τα επίπεδα του 1990, κυρίως λόγω του ενεργειακού εκσυγχρονισμού της και ενός εκτεταμένου δικτύου αγωγών φυσικού αερίου, χρησιμοποιεί την ενέργεια και το κλίμα ως μέσο για να πρωταγωνιστήσει ξανά στη διεθνή σκηνή. Αυτό προσδοκά και από την Κοπεγχάγη, προσφέροντας περικοπές κατά 25% από τα επίπεδα του 1990 έως το 2020.

ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Από τους μεγαλύτερους ρυπαντές του αναπτυσσόμενου κόσμου, αλλά με σημαντική υδροηλεκτρική ενέργεια και βιοκαύσιμα, μπορεί να περηφανεύεται για την πλατιά χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Θέλει να δεσμευτούν (και με χρήμα) οι ισχυροί για τη σωτηρία των δασών του Αμαζονίου, οπότε και είναι πρόθυμη να περικόψει ώς το 2020 κατά 36%-39% τις εκπομπές της από τα επίπεδα του 1990.

ΙΝΔΙΑ

Τα αποθέματά της σε άνθρακα θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν την έξοδο εκατομμυρίων κατοίκων της από τη φτώχεια, αλλά ξέρει ότι μια τέτοια «οικολογικά επιβαρυντική» ανάπτυξη είναι δίκοπο μαχαίρι, καθώς είναι από τις πρώτες που θα πληγούν από την αύξηση της στάθμης των υδάτων. Επιδιώκει να αναλάβουν οι πλούσιοι τις ευθύνες τους ώστε να επιτευχθεί μια «εθελούσια» μείωση εκπομπών. Γι αυτό προσφέρει μείωση της «ένστασης άνθρακα» 20-25%.

ΚΑΝΑΔΑΣ

Υπολείπεται τόσο στην εκπλήρωση των στόχων του Κιότο, ώστε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες τον επικρίνουν για αδιαφορία και ζητούν την αποπομπή του από την Κοινοπολιτεία. Προσφέρει μόλις 3% περικοπές των εκπομπών από τα επίπεδα του 1990 ώς το 2020.

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

Εχει από τις μεγαλύτερες αναλογίες εκπομπών ανά κάτοικο, αλλά η συμφωνία του Κιότο της επέτρεψε να συνεχίζει να τις αυξάνει κατά 8%. Περιορίστηκε σε περικοπή για 5%-25%.

ΑΙΘΙΟΠΙΑ

Υπομένοντας ξηρασία και επισιτιστική κρίση είναι από τις χώρες που περισσότερο έχει πληγεί από τις κλιματικές αλλαγές, δίχως να έχει συμβάλει σχεδόν στη δημιουργία του προβλήματος. Οπως άλλωστε πολλές αφρικανικές χώρες που προσέρχονται στην Κοπεγχάγη με σκληρή γραμμή, δεν έχει πολλά να προσφέρει, αλλά πολλά να απαιτήσει: 67 δισ. δολάρια το χρόνο για προσαρμογή και 40% περικοπές εκπομπών στις πλούσιες χώρες.

Ξεκίνησε στη Κοπεγχάγη η σύνοδος του ΟΗΕ για το κλίμα

Εκπρόσωποι 192 χωρών έχουν συγκεντρωθεί στην πρωτεύουσα της Δανίας την Κοπεγχάγη, προκειμένου να συμμετάσχουν στην σημαντικότερη, σύμφωνα με αρκετούς επιστήμονες, σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα που έχει γίνει ποτέ.

Τα μέτρα ασφαλείας στην πόλη είναι δρακόντεια, καθώς αναμένονται στις προσεχείς δύο εβδομάδες, 15 χιλιάδες εκπρόσωποι διαφόρων χωρών, αλλά και οι ηγέτες 100 κρατών, μεταξύ των οποίων ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν, ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί, αλλά και ο ινδός πρωθυπουργός Μανμόχαν Σίνχ.

Τα βασικά θέματα της ατζέντας αναμένεται να είναι το ποσοστό μείωσης των εκπομπών ρύπων από τα αναπτυγμένα κράτη και πως σκοπεύουν αυτά τα κράτη να το επιτύχουν, ενώ ένας από τους κύριους στόχους εκτός από το να μην υπερβεί τους δύο βαθμούς κατά μέσο όρο η αύξηση της θερμοκρασίας στη Γη, θα είναι τα κίνητρα και οι συμφωνίες που θα χρειαστεί να επιτευχθούν για να τερματιστεί η καταστροφή των δασών έως το 2030.

Την ίδια ώρα με κοινό κύριο άρθρο τους, 56 εφημερίδες σε 45 χώρες θέτουν προ των ευθυνών τους τους παγκόσμιους ηγέτες ενόψει της Συνόδου για το κλίμα στην Κοπεγχάγη.

"Η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει μία έκτακτη κατάσταση και εάν δεν συνεργαστούμε ώστε να αναλάβουμε αποφασιστική δράση οι κλιματικές αλλαγές θα καταστρέψουν τον πλανήτη, τονίζεται στο κοινό κύριο άρθρο.

Οι 56 εφημερίδες τονίζουν πως αποφάσισαν την πρωτόγνωρη αυτή ενέργεια να ενώσουν τις φωνές τους προκειμένου να καλέσουν τους παγκόσμιους ηγέτες "να κάνουν την ορθή επιλογή" κατά τη Σύνοδο της Κοπεγχάγης για το κλίμα.

"Οι πολιτικοί στην Κοπεγχάγη έχουν τη δύναμη να καθορίσουν την κρίση της Ιστορίας για την παρούσα γενεά: είτε πως υπήρξε μία γενεά που βρέθηκε ενώπιον μίας πρόκλησης και ύψωσε το ανάστημά της, είτε μία τόσο ηλίθια που ενώ έβλεπε κατάματα την καταστροφή δεν έκανε το παραμικρό για να την αποτρέψει", τονίζεται στο κείμενο.

Επίσης προστίθεται ότι "οι κλιματικές αλλαγές έχουν προκληθεί και σωρεύονται από αιώνων, έχουν συνέπειες που θα διαρκέσουν για πάντα και οι προοπτικές μας για να την χαλιναγωγήσουμε θα καθορισθούν εντός των επομένων 14 ημερών".

Σημειώνεται ότι το κύριο άρθρο δημοσιεύεται σε 20 γλώσσες, περιλαμβανομένης της ρωσικής, της κινεζικής και της αραβικής, σε εφημερίδες όπως η Γκάρντιαν του Λονδίνου, η γαλλική Λε Μοντ, η Τορόντο Σταρ, η Τάιμς του Κόλπου, η Μποτσουάνα Γκάρντιαν και η Μαϊάμι Χέραλντ.

"Αυτός δεν πρέπει να γίνει ένας πόλεμος ανάμεσα στον πλούσιο και φτωχό κόσμο, ανάμεσα στη Δύση και στην Ανατολή. Οι κλιματικές αλλαγές πλήττουν τους πάντες και θα πρέπει να επιλυθούν από όλους μας", υπογραμμίζεται στο άρθρο.

Τέλος στο κύριο άρθρο προτρέπονται οι ηγέτες, που θα συμμετάσχουν στη Σύνοδο της Κοπεγχάγης, να συμφωνήσουν σε βασικά σημεία μίας δίκαιας και αποτελεσματικής συμφωνίας και για ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα, για τη μετουσίωσή της σε συνθήκη, ορίζοντας πως η επόμενη συνάντηση του ΟΗΕ για το κλίμα, τον Ιούνιο στη Βόννη, θα είναι η καταληκτική ημερομηνία.

Επίσης στο σημερινό φύλλο της εφημερίδα Γκάρντιαν, ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν καλεί τους παγκόσμιους ηγέτες να καταλήξουν γρήγορα σε μία συμφωνία για τις κλιματικές αλλαγές, λέγοντας ότι "στόχος μας είναι να επιτύχουμε μία πλήρη και συνολική συμφωνία, η οποία θα πρέπει να μετουσιωθεί σε μία νομικά αναγκαστική διεθνή συνθήκη εντός μίας περιόδου που δεν θα πρέπει να ξεπεράσει το εξάμηνο".

"Κάποτε αποφασιστικές στιγμές συμβαίνουν στην ιστορία. Για όλους μας, η αποφασιστική στιγμή του 2009 θα πρέπει να γίνει πραγματικότητα", εκτιμά ο βρετανός πρωθυπουργός.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

WWF: Ζημιές 28 τρισ. δολαρίων από το λιώσιμο των πάγων ως το 2050

Σε κίνδυνο 100 μεγάλες παράκτιες πόλεις του πλανήτη

Οι πλημμύρες που θα προκληθούν σε περισσότερες από 100 μεγάλες παράκτιες πόλεις στον κόσμο μετά το λιώσιμο των πάγων μπορούν να προκαλέσουν ζημιές έως και 28 τρισ. δολαρίων το 2050, δείχνει έρευνα του Παγκόσμιου Ταμείου για τη Φύση (WWF), τα αποτελέσματα της οποίας δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα.

"Αν η θερμοκρασία αυξηθεί μεταξύ των 0,5 και 2 βαθμών ως το 2050, είναι πιθανό η στάθμη της θάλασσας να ανέβει κατά μισό μέτρο, προκαλώντας σημαντικές οικονομικές ζημιές", εξήγησε η υπεύθυνη για το Κλίμα και την Ενέργεια στο WWF Suisse Ουλρίκε Σάουλ.

Ένα τέτοιο σενάριο ανόδου της στάθμης της θάλασσας θα προκαλέσει ζημιές έως και 28.000 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις 136 πιο σημαντικές παράκτιες πόλεις του κόσμου, σύμφωνα με την έρευνα, στην οποία μετείχε η γερμανική ασφαλιστική εταιρεία Allianz. "Αν οι σημερινές πολιτικές όσον αφορά την προστασία του κλίματος δεν αλλάξουν, είναι πιο πιθανό ότι θα έχουμε αύξηση (της θερμοκρασίας) 2 βαθμών το 2050", σημείωσε η Σάουλ.

Η βορειοανατολική ακτή των ΗΠΑ είναι μία περιοχή που θα επηρεαστεί πολύ περισσότερο από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, η οποία μπορεί εκεί να αυξηθεί κατά επιπλέον 15 εκατοστά σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο. Στη Νέα Υόρκη "μια άνοδος της στάθμης της θάλασσας μπορεί να επιδεινωθεί από μια αύξηση της συχνότητας και της σοβαρότητας των θυελλών και των τυφώνων", σύμφωνα πάντα με την έρευνα.

Σε συνδυασμό με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, ένας τυφώνας της κατηγορίας 4 που θα πλήξει την αμερικανική αυτή πόλη μπορεί να προκαλέσει ζημιές άνω των 5.000 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2050, έναντι 1.000 δισεκατομμυρίων σήμερα, σύμφωνα με το WWF.

"Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οφείλουμε να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για να εμποδίσουμε μια αύξηση των θερμοκρασιών άνω των 2 βαθμών σε σχέση με τις θερμοκρασίες που είχαμε την προβιομηχανική εποχή", προειδοποιεί ο Ουόλτερ Βέτερλι, ένας από τους διευθυντής της WWF Suisse.

Για να το επιτύχουμε αυτό, οι βιομηχανικές χώρες οφείλουν να μειώσουν τις εκπομπές CO2 κατά 40% ως το 2020, κρίνει η οργάνωση αυτή και καλεί τις κυβερνήσεις που θα μετάσχουν στη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα το Δεκέμβριο στην Κοπεγχάγη να υιοθετήσουν "μια φιλόδοξη και δεσμευτική συμφωνία" για την αντικατάσταση του πρωτοκόλλου του Κιότο, η ισχύς του οποίου εκπνέει το 2012.

(Πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Λιώνει η Ανταρκτική

Χάνει κατά μέσον όρο από 5 έως 109 γιγατόνους πάγους το χρόνο, από τον Απρίλιο του 2002 έως τον Ιανουάριο του 2009. Γρηγορότερα λιώουν οι πάγοι στην ανατολική Ανταρκτική μετά το 2006, πράγμα που μπορεί να προκαλέσει ταχύτερη του αναμενομένου άνοδο της στάθμης των θαλασσών, σύμφωνα με μελέτη επιστημόνων στο Πανεπιστήμιο του Τέξας.  Στη μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature's Geoscience οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ανατολική Ανταρκτική χάνει κατά μέσον όρο από 5 έως 109 γιγατόνους πάγους το χρόνο, από τον Απρίλιο του 2002 έως τον Ιανουάριο του 2009, αλλά μετά το 2006 ο ρυθμός με τον οποίο λιώνουν οι πάγοι έχει επιταχυνθεί. «Το βασικό αποτέλεσμα είναι ότι αρχίσαμε να παρατηρούμε μεγάλες απώλειες πάγων στην ανατολική Ανταρκτική, κυρίως στις παράκτιες περιοχές, μετά το 2006», δήλωσε ο Ζιανλί Τσεν, του κέντρου διαστημικών ερευνών του πανεπιστημίου του Τέξας, ο οποίος είναι ένας από τους συντάκτες της μελέτης. «Αυτό, εάν επιβεβαιωθεί, μπορεί να σημαίνει μία σημαντική αλλαγή στην ανατολική Ανταρκτική, που μπορεί να έχει μεγάλες συνέπειες στα επίπεδα των θαλασσών στον κόσμο», πρόσθεσε ο Τσεν. Η πλήρης έκθεση είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα at http://www.nature.com/ngeo.

Πηγή: Εφημερίιδα ΕΘΝΟΣ

Παιδιά, στείλτε το μήνυμα στον Πρωθυπουργό!

Φτιάξτε και στείλτε τη δική σας κάρτα στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας! για τη Συνδιάσκεψη Κορυφής για την Κλιματική Αλλαγή που θα γίνει στην Κοπεγχάγη 7-18 Δεκεμβρίου 2009

Η σειρά σας παιδιά!
Κάπως έτσι ή όπως αλλιώς θέλετε παιδιά εκφραστείτε! Γράψτε μια κάρτα στον Πρωθυπουργό της χώρας μας για να λάβει μέρος στην κρίσιμη Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή που θα γίνει στην Κοπεγχάγη τον Δεκέμβριο. Δεν έχουμε χρόνο. Οι ηγέτες πρέπει να λάβουν μέτρα ΑΜΕΣΑ!
Βήμα 1ο: Διπλώστε ένα χαρτί σε σχήμα κάρτας
Βήμα 2ο: Στο εξώφυλλο ζωγραφίστε ή κάντε ένα κολλάζ σχετικό με το θέμα μας: κλιματική αλλαγή και Συνδιάσκεψη ηγετών στην Κοπεγχάγη.
Βήμα 3ο: Γράψτε μέσα στην κάρτα το μήνυμά σας στον Πρωθυπουργό. Όπως θέλετε. Ελεύθερα. Μην νοιαστείτε για ορθογραφία, γραμματική και συντακτικό.
Βήμα 4 ο: Στείλτε την κάρτα σας
ΩΣ ΤΙΣ 30 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ στο WWF Ελλάς,
Φιλελλήνων 26,
105 58 Αθήνα.
Το WWF Ελλάς και η Greenpeace θα συγκεντρώσουν τις κάρτες όλων των παιδιών, θα τις εκθέσουν και θα τις στείλουν, μετά στον Πρωθυπουργό μαζί με τις υπογραφές των μεγάλων που θα στείλουν κι εκείνοι το δικό τους μήνυμα.
Ακόμη κάθεστε; Ξεσηκώστε την τάξη σας, το σχολείο, τους φίλους.
Να συγκεντρώσουμε πάρα πολλές κάρτες. Να δείξουμε σε όλους τους ηγέτες ότι το κλίμα μας νοιάζει!

Το γραφείο του πρωθυπουργού θα... πλημμυρίσει από παιδικές κάρτες

«Ξέρω ότι το κλίμα της Γης κινδυνεύει. Διαβάζω, ακούω, βλέπω στην τηλεόραση ντοκιμαντέρ. Ξέρω για τους καύσωνες, τις πλημμύρες, τους πάγους που λιώνουν...».

Με αυτά τα λόγια θα μπορούσε να ξεκινά μία από τις παιδικές καρτ ποστάλ που θα διαβάσει ο πρωθυπουργός σε περίπου ενάμιση μήνα, όταν λάβει τα μηνύματα των παιδιών που συγκεντρώνουν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις WWF και Greenpeace, εν όψει της κρίσιμης Συνδιάσκεψης για το Κλίμα, που θα λάβει χώρα στην Κοπεγχάγη. Οι οργανώσεις προτρέπουν τα παιδιά να στείλουν κάρτες που θα ζητούν μια δυναμική και υπεύθυνη στάση της χώρας μας και καλούν τον πρωθυπουργό να ζητήσει τη δέσμευση των ηγετών για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 40% έως το 2020. Οι αρμόδιοι προτείνουν ένα ενδεικτικό κείμενο, ενώ παράλληλα ζητούν και τον αυθορμητισμό των παιδιών: «Αξιότιμε κύριε πρωθυπουργέ, παρακαλούμε πολύ να πάτε στην Κοπεγχάγη και να μεταφέρετε το μήνυμα ότι θέλουμε να ζήσουμε σε έναν πλανήτη ασφαλή και υγιή, χωρίς πλημμύρες, ξηρασίες, άνοδο της στάθμης της θάλασσας και άλλες καταστροφές. Ευχαριστούμε πολύ και περιμένουμε να επιστρέψετε νικητής!». Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προτρέπουν τα παιδιά να εκφραστούν σημειώνοντας πως οι ηγέτες θα πρέπει να λάβουν μέτρα άμεσα, καθώς τα χρονικά περιθώρια για τη διάσωση του πλανήτη έχουν πλέον στενέψει. Και δίνουν τις οδηγίες τους για την κατασκευή της κάρτας:

• Βήμα 1ο: Διπλώστε ένα χαρτί σε σχήμα κάρτας.
• Βήμα 2ο: Στο εξώφυλλο ζωγραφίστε ή φτιάξτε ένα κολάζ σχετικό με την κλιματική αλλαγή και τη Συνδιάσκεψη των ηγετών.
• Βήμα 3ο: Γράψτε μέσα στην κάρτα το μήνυμά σας στον πρωθυπουργό. Οπως θέλετε. Ελεύθερα. Μη νοιαστείτε για ορθογραφία, γραμματική και συντακτικό.
• Βήμα 4ο: Στείλτε την κάρτα σας έως τις 30 Νοεμβρίου στο WWF Ελλάς, οδός Φιλελλήνων 26, ΤΚ 10558 Αθήνα.

Η WWF και η Greenpeace θα συγκεντρώσουν τις κάρτες και αφού τις εκθέσουν, ώστε να προβληθεί η προσπάθεια όλων των παιδιών, θα τις αποστείλουν στον πρωθυπουργό μαζί με τις υπογραφές των ενηλίκων, οι οποίοι μπορούν επίσης να στείλουν το δικό τους μήνυμα.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Καυτή Μεσόγειος χωρίς βροχές το 2050

Μέχρι και τέσσερις βαθμούς Κελσίου θα ανέβει η μέση θερμοκρασία στον πλανήτη μέχρι τα μέσα του 2050, ενώ στη Μεσόγειο οι βροχοπτώσεις θα μειωθούν κατά 20%, προβλέπουν οι ειδικοί. Αυτό θα συμβεί αν συνεχιστεί η σημερινή αυξητική τάση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως προβλέπει έκθεση του Met Office Hadley Center, η οποία παρουσιάστηκε κατά την έναρξη των εργασιών συνεδρίου για την κλιματική αλλαγή στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Τα συμπεράσματα της μελέτης απηχούν τις εκτιμήσεις που διατυπώνονται σε έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα, την προηγούμενη εβδομάδα, ο ΟΗΕ και οι οποίες επισκιάζουν ακόμη και τα πιο απαισιόδοξα σενάρια που περιλαμβάνονται στην τέταρτη αποτίμηση (AR4) της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), το 2007. H IPCC βραβεύθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης για την έκθεση AR4, ένα από τα ευρήματα της οποίας ήταν ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη ενδέχεται να σημειώσει άνοδο έως και κατά 4 βαθμούς Κελσίου μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2050. Η σημερινή μελέτη επιβεβαιώνει ότι η άνοδος αυτή μπορεί να συμβεί λίγο νωρίτερα, μέχρι τα μέσα του 2050 και κάνει λόγο για πιο ακραία τοπικά φαινόμενα. Σύμφωνα με τη μελέτη, η άνοδος κατά 4 βαθμούς της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη συνεπάγεται υψηλότερες θερμοκρασίες σε τοπικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η άνοδος κατά 15 βαθμούς Κελσίου σε ορισμένα τμήματα του αρκτικού κύκλου και κατά 10 βαθμούς Κελσίου σε τμήματα της δυτικής και νοτίου Αφρικής. Τέτοιες θερμοκρασίες στον αρκτικό κύκλο ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα την τήξη του μόνιμα παγωμένου πετρώματος, στο οποίο μέχρι σήμερα παγιδεύεται το μεθάνιο, ένα από τα σημαντικά αέρια του θερμοκηπίου, σημείωσε η κ. Χέμινγκ. Στη μελέτη του Met Office Hadley Center διατυπώνεται επίσης, η εκτίμηση ότι οι βροχοπτώσεις ενδέχεται να μειωθούν στον εικοστό πρώτο αιώνα κατά ένα πέμπτο και περισσότερο, σε τμήματα της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, τη Μεσόγειο και τις παράκτιες περιοχές της Αυστραλίας.«Σε όλα σχεδόν τα μοντέλα, η περιοχή της Μεσογείου δίνει σταθερή ένδειξη σημαντικής ξηρασίας», ανέφερε η κ. Χέμινγκ. Μια μείωση κατά 20% ή περισσότερο «είναι πολύ για περιοχές όπως η Ισπανία, η οποία βιώνει μειώσεις βροχοπτώσεων τα τελευταία χρόνια», προειδοποίησε η ίδια.

Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Τροπικό ψάρι στα νερά της Καβάλας

Η κατσούλα έχει κοκκινωπό χρώμα και φτάνει τα 40 εκατοστά. Απαντάται στον Κόλπο του Μεξικού και στη Βραζιλία. Η κλιματική αλλαγή την έφερε στη Μεσόγειο, την Κρήτη, τη Ρόδο και την Πάρο.

Μια τσαχπίνα κατσούλα πιάστηκε στα δίχτυα ψαρά στη Νέα Πέραμο Καβάλας. Προσπάθησε πολύ να αποφύγει το μεγάλο δίχτυ, κατέβηκε ακόμη πιο βαθιά, αλλά δεν τα κατάφερε και κατέληξε στα εργαστήρια του Ινστιτούτου Αλιευτικής Ερευνας του ΕΘΙΑΓΕ στη Νέα Καρβάλη, όπου και ερευνάται.
Η τροπική κατσούλα αποτελεί εξαιρετικό μεζέ και χαρακτηρίζεται για την επιθετικότητά της
Η κατσούλα (ή παπαγάλος, ή ποντικόψαρο) είναι ένα τροπικό ψάρι που απαντάται στον κόλπο του Μεξικού και στη Βραζιλία. Εχει κοκκινωπό χρώμα, είναι εξαιρετικός μεζές όταν μπει στο τηγάνι, το μήκος της φτάνει μέχρι τα 40 εκατοστά και μπορεί κανείς να τη δει στις τροπικές θάλασσες σε βάθος από 1 μέχρι και 10 μέτρα.
Το χαρακτηριστικό της κατσούλας είναι ότι ελίσσεται συνεχώς και όταν δει ότι απειλείται, σε λίγο χρόνο σκάβει έναν λάκκο στην άμμο και κρύβεται μέσα σε αυτόν. Ελάχιστοι έχουν δει αυτήν την κίνησή της που γίνεται κυριολεκτικά μέσα σε δευτερόλεπτα.
ΕπιθετικήΣτην επαφή με τον άνθρωπο η κατσούλα δεν φεύγει, αντίθετα επιτίθεται και δαγκώνει όποιον την πλησιάσει. Εχουν μάλιστα αναφερθεί περιστατικά στη Νότια Κρήτη, όπου ψαράδες πλησίασαν να δουν αυτό το περίεργο ψάρι και βρέθηκαν να κρέμεται από το χέρι τους.
«Τα νερά ζεστάθηκαν και πλέον η θάλασσα παντού έχει την ίδια θερμοκρασία. Ετσι δεν μας κάνει εντύπωση η κατσούλα, τα καρχαριδοειδή, ακόμη και πιο τροπικά και πιο περίεργα ψάρια που θα δούμε», δήλωσε στο «Εθνος» ο γραμματέας του Αλιευτικού Συνεταιρισμού Νέας Περάμου και αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Αλιευτικών Συλλόγων Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, Γιώργος Παγώνης.
Η κατσούλα απαντάται στην Κρήτη και στη Ρόδο, ενώ πρόσφατα εντοπίστηκε και στη Νάξο και πληροφορίες αναφέρουν ότι στο πρόσφατο παρελθόν είχε αλιευτεί στη Σαμοθράκη, γεγονός που αποδεικνύει την αύξηση της θερμοκρασίας του νερού στη θάλασσα.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Διάπλους με «όχημα» την κλιματική αλλαγή

«Θρίαμβος για τον άνθρωπο, καταστροφή για την ανθρωπότητα». Με αυτόν τον πρωτοσέλιδο τίτλο η βρετανική εφημερίδα «Ιντιπέντεντ» σχολιάζει τον διάπλου, για πρώτη φορά, του θρυλικού «Βορειοανατολικού Περάσματος στον Αρκτικό Κύκλο χωρίς παγοθραυστικά, που δεν θα ήταν εφικτός χωρίς την... αμέριστη βοήθεια του φαινομένου του θερμοκηπίου.
Η υπερθέρμανση του πλανήτη ένωσε την Ασία με την Ευρώπη μέσω θαλάσσης, γεγονός που αναμένεται να μειώσει σημαντικά το κόστος μεταφοράς αγαθών από τη μία ήπειρο στην άλλη. Ωστόσο, περιβαλλοντολόγοι προειδοποιούν πως το γεγονός ότι το Βορειοανατολικό Πέρασμα είναι πλέον προσπελάσιμο θα επιταχύνει το λιώσιμο των πάγων στην περιοχή, οδηγώντας ακόμα και στην εξαφάνισή τους.

Δύο γερμανικά πλοία απέπλευσαν από τη Ν. Κορέα, φόρτωσαν στο ρωσικό λιμάνι του Βλαδιβοστόκ και διέπλευσαν κατά μήκος των αρκτικών ακτών της Ρωσίας από τη Νότια Κορέα προς τη Σιβηρία, χωρίς τη βοήθεια παγοθραυστικών.
Τα σκάφη, που ανήκουν στην εταιρεία «Βeluga Shipping», κατάφεραν να κάνουν τη συγκεκριμένη πορεία, που έχει μικρότερο κόστος, περνώντας από το Βορειοανατολικό Πέρασμα, λόγω της συρρίκνωσης των πάγων στους πόλους, που προκαλείται από την υπερθέρμανση του πλανήτη.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες τρίβουν τα χέρια τους, δηλώνοντας πανέτοιμες να εκμεταλλευτούν τον νέο θαλάσσιο δρόμο.
«Είμαστε πολύ περήφανοι και χαρούμενοι που είμαστε η πρώτη δυτική ναυτιλιακή εταιρεία, που με επιτυχία έκανε τον διάπλου του Βορειοανατολικού Περάσματος και μεταφέραμε το φορτίο με ασφάλεια σε αυτήν την απαιτητική θαλάσσια περιοχή», δήλωσε ο Νιλς Στόλμπεργκ, πρόεδρος της ναυτιλιακής εταιρείας «Βeluga».
Τα εμπορικά πλοία «Βeluga Fraternity» και «Βeluga Foresight», που είχαν αποπλεύσει από το ρωσικό λιμάνι του Βλαδιβοστόκ στις 23 Ιουλίου, αγκυροβόλησαν στο σιβηριανό λιμάνι Γιαμπουργκ.
Το Βορειοανατολικό Πέρασμα μειώνει τη διαδρομή κατά 4.000 ναυτικά μίλια, αφού η μόνη εναλλακτική πορεία για ένα σκάφος είναι το ταξίδι των 11.000 μιλίων μέσω του Καναλιού του Σουέζ. Το γεγονός αυτό, όμως, εγείρει φόβους για επιτάχυνση της τήξης των πάγων που θα προκληθεί εάν αυξηθεί η κίνηση των πλοίων σε αυτήν τη θαλάσσια οδό. «Ρωσικά υποβρύχια και παγοθραυστικά είχαν χρησιμοποιήσει το πέρασμα αυτό στο παρελθόν, αλλά δεν ήταν ανοικτή για εμπορικά πλοία, έως τώρα, διότι σε αρκετές περιοχές υπάρχει στρώμα πάγου», τόνισε ο Στόλμπεργκ στο Ρόιτερ. «Μόνο το τελευταίο καλοκαίρι οι δορυφορικές εικόνες έδειξαν ότι ο πάγος λιώνει και άνοιξε ένας μικρός διάδρομος που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από εμπορικά πλοία», πρόσθεσε ο Στόλμπεργκ.
ΒΟΡΕΙΟΣ ΠΟΛΟΣ: Οι πάγοι λιώνουν, τα σύνορα... επεκτείνονται
Αμερικανικά και καναδικά πλοία ανακάλυψαν στον βυθό της Αρκτικής ένα υποθαλάσσιο βουνό, ύψους 1.158 μέτρων, γεγονός που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα για την επέκταση των συνόρων προς τον βορρά. Καθώς οι πάγοι της Αρκτικής λιώνουν, εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη, πολλές χώρες προσπαθούν να επεκτείνουν τα σύνορα και τις ζώνες οικονομικής εκμετάλλευσης προκειμένου να αντλήσουν το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο που πιστεύεται ότι κρύβονται στον πυθμένα.
Ρωσία, ΗΠΑ, Καναδάς, Δανία και Νορβηγία ήδη διεκδικούν περιοχές της Αρκτικής βάσει της Διεθνούς Συνθήκης του ΟΗΕ, η οποία παραχωρεί στις κυβερνήσεις μία ζώνη οικονομική εκμετάλλευσης μέχρι τα 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές.
Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ