Πλημμύρισε μπλε καβούρια το Αιγαίο

Το μπλέ καβούρι συναντάται σε λιμνοθάλασσες ή περιοχές με εκβολές ποταμών όπου τα νερά είναι ρηχά και με χαμηλή αλατότητα. Τρέφεται με μικρά ψάρια και φυτικό υλικό

Είναι μεγαλύτερα από τα κοινά καβούρια και αποτελούν νοστιμότατο μεζέ. Στην αγορά πουλιούνται μόλις 3 με 5 ευρώ το κιλό, όταν στις ΗΠΑ θεωρούνται δυσεύρετα και κοστίζουν πάνω από 30 δολάρια. Οι "Ιταλοί" κατέλαβαν τις ελληνικές θάλασσες. Μεγάλα, μπλε καβούρια ρίχνονται στη μάχη της... κρίσης. Πλημμύρισαν τις θάλασσες -κυρίως στα βόρεια της χώρας- και αποτελούν έναν νοστιμότατο μεζέ που -λόγω της αύξησης του πληθυσμού και της υπεραλίευσης- πουλιούνται μόλις 3-5 ευρώ το κιλό, όταν στις ΗΠΑ από όπου μας ήρθαν, θεωρούνται δυσεύρετα και κοστίζουν πάνω από 30 δολάρια. Οι ψαράδες τα ονομάζουν "Ιταλούς", επειδή ήρθαν στην Ελλάδα από τον κόλπο του Μεξικού, μέσω της Ιταλίας και παρότι έχουν μπλε χρώμα στο σώμα και στις δαγκάνες τους, γίνονται κατακόκκινα μόλις πέσουν στο βραστό νερό, ή έρθουν σε επαφή με τη φωτιά.

"Είναι η τέταρτη φορά τα τελευταία 30 χρόνια που ο πληθυσμός τους έχει αυξηθεί τόσο πολύ. Δεν υπάρχουν επιστημονικές μελέτες για το πού οφείλεται η αύξηση αυτή, δεν αποκλείεται ωστόσο να συνετέλεσε και ο ήπιος χειμώνας. Επιπλέον το μπλε καβούρι δεν έχει θηρευτές και ανταγωνιστής του είναι μόνο ο άνθρωπος και η ρύπανση", δήλωσε στο "Εθνος" ο καθηγητής Βιολογίας του Α.Π.Θ., Θανάσης Κούκουρας.

Σύμφωνα με τον κ. Κούκουρα το συγκεκριμένο είδος έχει περισσότερη σάρκα από το κοινό καβούρι, είναι νοστιμότερο και μπορεί να καλλιεργηθεί.

Επιπλέον είναι πολύ δυνατό, έχει κοφτερές δαγκάνες και χρησιμοποιεί τα πίσω πόδια του ως κουπιά, έτσι μπορεί και κολυμπάει -σε αντίθεση με το κοινό καβούρι που "περπατάει" στον βυθό-, μπαίνει στα δίχτυα και στην προσπάθειά του να βρει τροφή στα ψάρια, τα καταστρέφει.

Ζημιές στα δίχτυα

"Από τη μία μας έχει βοηθήσει πολύ στην αύξηση του εισοδήματός μας, επειδή υπάρχει άφθονο στις θάλασσες, από την άλλη όμως μας κάνει ζημιά στα δίχτυα", μας είπε ο πρόεδρος του Αλιευτικού Συνεταιρισμού Λιμνοθάλασσας Κεραμωτής Καβάλας, Μίλτος Παρασχάκης.

Οι παράκτιοι αλιείς ψαρεύουν τα μπλε καβούρια είτε με δίχτυα που έχουν πολύ μικρά μάτια, είτε -συνήθως- με παγίδες, ωστόσο αυτοί της ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης διαμαρτύρονται για τη ζημιά, ενώ οι μυδοκαλλιεργητές του Θερμαϊκού υποστηρίζουν ότι τους διαλύουν τις αρμαθιές με τα όστρακα.

"Εχουμε εντοπίσει την αύξηση του πληθυσμού των μπλε καβουριών από πέρσι και σε επικοινωνία που είχαμε με τη Διεύθυνση Αλιείας της περιφέρειας κεντρικής Μακεδονίας αποφασίσαμε να το ψάξουμε, γιατί στις λιμνοθάλασσες του θρακικού πελάγους είναι συχνά ενοχλητικό το φαινόμενο", μας ανέφερε ο διευθυντής του Ινστιτούτου Αλιευτικών Ερευνών του ΕΘΙΑΓΕ (ΙΝΑΛΕ), Αργύρης Καλλιανιώτης.

Για τον λόγο αυτόν διοργανώνεται στις 28 του μήνα, στην Καβάλα, ημερίδα για τα προβλήματα των αλιέων και ένα από τα θέματα θα είναι τα μπλε καβούρια.

Από το Μεξικό στον Θερμαϊκό

Πανάκριβος και εκλεκτός μεζές

Φέτος το καλοκαίρι οι "Ιταλοί" κατέκλυσαν το Αιγαίο. Τα μπλε καβούρια έφτασαν μάλιστα κατά χιλιάδες και στην άλλη μεριά του Αιγαίου στον κόλπο της Σμύρνης όπου συμπεριελήφθησαν σε όλα τα μενού των παραλιακών ξενοδοχείων.

Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο πληθυσμός τους στον Αμβρακικό κόλπο, στις εκβολές του Πηνειού, στον Θερμαϊκό κόλπο και στο θρακικό πέλαγος. Τα μπλε καβούρια ευδοκιμούν στις ΗΠΑ και στον κόλπο του Μεξικού. Θεωρείται μεζές αντίστοιχος του αστακού και κοστίζει πανάκριβα, επειδή είναι εξαιρετικά σπάνιο είδος. Στην Ελλάδα συναντάται σε λιμνοθάλασσες ή περιοχές με εκβολές ποταμών όπου τα νερά είναι ρηχά και με χαμηλή αλατότητα. Τρέφονται με μικρά ψάρια και φυτικό υλικό.

Η βιομηχανική δραστηριότητα νεκρώνει τη λιμνοθάλασσα

Ασφυκτικές πιέσεις δέχεται η λιμνοθάλασσα Κοτυχίου του νομού Ηλείας, καθώς βιομηχανίες επεξεργασίας νωπών προϊόντων (φρούτων, λαχανικών, τουρσιών) και παραγωγής τυροκομικών και ελαιοκομικών προϊόντων την «πνίγουν» με τα απόβλητά τους.

Η λιμνοθάλασσα Κοτυχίου συνορεύει με το δάσος της Στροφυλιάς και έχει χαρακτηριστεί Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Κοτυχίου? Στροφυλιάς. Ωστόσο, απειλείται με σταδιακή εξαφάνιση.

Την ίδια ώρα, με την εισροή των γλυκών νερών, λόγω του φράγματος του Πηνειού, δέχεται μεγάλο ρυπαντικό φορτίο αγροχημικών στραγγισμάτων, ενώ μολύνεται και από τα λύματα των γειτονικών οικισμών Βουπρασίας και Κουρτεσίου όπου δεν υπάρχει αποχετευτικό δίκτυο και δίκτυο βιολογικού καθαρισμού. Επίσης βυτιοφόρα αδειάζουν βοθρολύματα σε παρακείμενα κανάλια της λιμνοθάλασσας, γεγονός το οποίο είναι γνωστό στην περιοχή.

Η αμμολωρίδα που χωρίζει τη θάλασσα από τη λιμνοθάλασσα εξαφανίζεται, με αποτέλεσμα τα δύο μέρη να επικοινωνούν και να διαταράσσεται η σχέση αλμυρού
και γλυκού νερού στον υγροβιότοπο.

Τα τυροκομεία και τα ελαιοτριβεία της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Ανδραβίδας ? Κυλλήνης απορρίπτουν υπερβολικές ποσότητες ανεπεξέργαστων αποβλήτων στον υγροβιότοπο. Πολλές φορές έχει παρατηρηθεί στη λιμνοθάλασσα το φαινόμενο των νεκρών ψαριών, σύμφωνα με τη Δημοσυνεταιριστική Ιχθυοτροφική Επιχείρηση Λεχαινών «Κοτύχι ΑΕ», που εκμεταλλεύεται τα αλιεύματα.

Η λιμνοθάλασσα Κοτυχίου και το γειτονικό δάσος Στροφυλιάς αποτελούν ενιαίο υγροτοπικό σύστημα έκτασης 136.644 στρεμμάτων και συνθέτουν μια περιοχή ιδιαίτερης οικολογικής αξίας. Στην περιοχή απαντώνται περίπου 60 είδη πτηνών, 5 είδη θηλαστικών και 7 είδη αμφίβιων ερπετών.

Απειλείται με εξαφάνιση
Παρά το γεγονός ότι το οικοσύστημα εντάσσεται στο νομικό καθεστώς προστασίας της διεθνούς Σύμβασης Ραμσάρ και του Δικτύου NATURA 2000 και έχει χαρακτηριστεί Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Κοτυχίου - Στροφυλιάς, απειλείται με σταδιακή εξαφάνιση.

«Σύμφωνα με μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, τα νερά της λιμνοθάλασσας χαρακτηρίζονται χαμηλής ποιότητας», επισημαίνει ο πρώην δημοτικός σύμβουλος Λεχαινών και χημικός μηχανικός κ. Γεώργιος Μπακογιάννης και προσθέτει:

«Επίσης χαρακτηρίζεται ως ευτροφική, εξαιτίας των υψηλών συγκεντρώσεων θρεπτικών αλάτων, που οφείλονται στην εισροή σε αυτήν μεγάλων ποσοτήτων αγροχημικών στραγγισμάτων. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία σε επιστημονική αναφορά της επισημαίνει την αλλοίωση ποιότητας των υδάτων, λόγω απορροής αγροχημικών, και παράλληλα αναφέρει ότι δεν υπάρχει σχέδιο διαχείρισης και συστηματικής παρακολούθησης. Η ρύπανση του γλυκού νερού, λόγω της στράγγισης των πέριξ αρδευτικών δικτύων, επιβεβαιώνεται με κοινή απόφαση των υπουργείων Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης (Αθήνα 25/7/2007 Α.Π. οικ. 131303). Συγκεκριμένα:

1. Νιτρικά ιόντα: Η εντατικής χρήση λιπασμάτων στη λεκάνη απορροής της λιμνοθάλασσας έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση στις τιμές των νιτρικών ιόντων.

2. Αμμωνιακά ιόντα: Το άζωτο απαντάται στο νερό με τη μορφή αμμωνιακών ιόντων, το οποίο προέρχεται από την εντατική χρήση λιπασμάτων.

3. Φωσφορικά ιόντα: Ο ολικός φωσφόρος σε υψηλές συγκεντρώσεις οδηγεί στο φαινόμενο του ευτροφισμού και μπορεί να θεωρηθεί πηγή ρύπανσης».

ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Το Κοτύχι είναι μία υφάλμυρη παραλιακή ρηχή (30-40 εκ.)λιμνοθάλασσα, που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα βόρεια του ακρωτηρίου της Κυλλήνης.

8.000 στρέμματα είναι η έκταση που καλύπτει και είναι η μεγαλύτερη λιμνοθάλασσα στη δυτική Πελοπόννησο, μετά την αποξήρανση της λιμνοθάλασσας της Αγουλινίτσας.

60 είδη πτηνών, 5 είδη θηλαστικών και 7 είδη αμφίβιων ερπετών απαντώνται στην περιοχή.

Το σημαντικό οικοσύστημα λειτουργεί ως φυσικό ιχθυοτροφείο.

Τα παράλια Κοτυχίου αποτελούν σημαντικό τόπο αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας Καρέτα - καρέτα.

ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΗ Η ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΜΠΑΖΩΝ
H έκτασή της έχει συρρικνωθεί κατά 2.000 στρέμματα

Σήμερα η λιμνοθάλασσα Κοτυχίου αντιμετωπίζει μείζον πρόβλημα, καθώς το μέγεθός της μειώνεται. Ελαττώνονται δηλαδή και η επιφάνεια και το βάθος της.

Τις τελευταίες δεκαετίες η έκταση της λιμνοθάλασσας έχει συρρικνωθεί κατά 2.000 στρέμματα. Στο εσωτερικό της εκβάλλουν χείμαρροι που την εμπλουτίζουν με γλυκό νερό και την τροφοδοτούν με πληθώρα αγροχημικών και με μια σημαντική ποσότητα φερτών υλικών, που καθιζάνουν στο εσωτερικό της.

«Το αποτέλεσμα είναι το Κοτύχι διαρκώς να λιγοστεύει, από το μπάζωμα των φερτών υλών και την ταχύτατη εξάπλωση των καλαμιώνων και του ψαθιού, που ευνοούνται ιδιαίτερα από την ολοένα και αυξανόμενη υπερίσχυση του γλυκού νερού, έναντι του αλμυρού» λέει ο κ. Μπακογιάννης:

«Το φαινόμενο της ανάπτυξης καλαμιώνων παρατηρείται κυρίως πλησίον των χειμάρρων. Δηλαδή από τα 7.100 περίπου στρέμματα, που είναι το μέσο χειμερινό εμβαδόν της λιμνοθάλασσας, στα 2.500 στρέμματα περίπου ευδοκιμούν καλαμιώνες, το λεγόμενο και ψαθί. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της επιφάνειας της λιμνοθάλασσας. Ενώ οι εισροές μεγάλων ποσοτήτων φερτών υλικών, σε συνδυασμό με ποσότητες χημικών, έχουν μειώσει δραστικά το βάθος της λιμνοθάλασσας, από περίπου 80 εκ. σε 30 εκ. Τα φερτά έχουν καλύψει τον βυθό με ένα παχύ στρώμα ιλύος, ενώ έχουν περιορίσει την έκταση της επιφάνειας της λιμνοθάλασσας, περίπου στο μισό της, λόγω των προσχώσεων που έχουν δημιουργήσει».

ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ
Συστήματα ζωτικής σημασίας

«Η λιμνοθάλασσα Κοτυχίου φημίζεται για το χέλι της, καθώς και για το αβγοτάραχο της Πάφας (θηλυκός Κέφαλος). Οι υγροβιότοποι προσφέρουν ανυπολόγιστα φυσικά, βιολογικά, κοινωνικά, πολιτιστικά και οικονομικά οφέλη» εξηγεί ο κ. Μπακογιάννης και συμπληρώνει:

«Αυτό που εμείς δεν ξέρουμε σήμερα για τους υγροβιότοπους, οι αρχαίοι λαοί το γνώριζαν πολύ καλά. Οι υγροβιότοποι δεν είναι περιοχές επικίνδυνες ή άχρηστες, αλλά αντίθετα πρόκειται για οικοσυστήματα με ανυπολόγιστη και πολλαπλή ζωτική σημασία για τη φυσική ισορροπία και τον ίδιο τον άνθρωπο.

Η προστασία αυτών των πολύτιμων πραγματικά περιοχών δεν αποτελεί εμπόδιο, αλλά στοιχείο οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής, του κράτους και όλου του κόσμου γενικότερα.

Η διαχείριση των υγροβιότοπων χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή εξαιτίας της μεγάλης αξίας και της σημασίας τους.

Σωστή διαχείριση σημαίνει ολόπλευρη γνώση τους και ακόμα, υπεύθυνη πληροφόρηση κι εκπαίδευση του κοινού ώστε ν' αναγνωρίσει την πολύπλευρη προσφορά τους, να τους αγαπήσει και να τους προστατεύσει.

Επιστημονικές έρευνες έχουν αποδείξει ότι, επειδή τα νερά αυτά είναι αβαθή ανήκουν στα παραγωγικότερα οικοσυστήματα σε βιομάζα, επειδή εμπλουτίζονται συνεχώς με θρεπτικές ουσίες που φέρνουν τα νερά των ποταμών και οι παλίρροιες της θάλασσας».

ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΤΑΙ Η ΑΜΜΟΛΩΡΙΔΑ
Κινδυνεύει να γίνει ένα με το Ιόνιο

Η έλλειψη έργων προστασίας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν καταστρέψει τη βόρεια αμμολωρίδα, η οποία χωρίζει τη θάλασσα από τη λιμνοθάλασσα.

Το αποτέλεσμα είναι η άμεση επικοινωνία των δυο μερών, με φυσική συνέπεια τη διατάραξη της αλατότητας, της διάβρωσης και πρόσχωσης της λιμνοθάλασσας, ενώ παράλληλα κινδυνεύει η λειτουργία του ιχθυοτροφείου.

Σημειωτέον ότι η καλλιέργεια του ιχθυοτροφείου είναι ζωτικής σημασίας για την περιοχή. Πολλές οικογένειες δουλεύουν στη λιμνοθάλασσα και μάλιστα είναι και το μοναδικό τους εισόδημα.

Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού, τον περασμένο Οκτώβριο πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στη νομαρχία Ηλείας, στην οποία εκτός από τους εκπροσώπους της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, συμμετείχαν ο Φορέας Διαχείρισης της Λιμνοθάλασσας Κοτυχίου και το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Αποφασίστηκε να υποβληθεί αίτημα από τον Φορέα Διαχείρισης της Λιμνοθάλασσας Κοτυχίου προς την Κτηματική Υπηρεσία, προκειμένου να δοθεί η έγγραφη συναίνεσή της προκειμένου να προχωρήσει η άμεση αποκατάσταση της αμμολωρίδας.

Δέσμευση
Η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας δεσμεύτηκε να συνάψει Προγραμματική Σύμβαση για την εκπόνηση «Μελέτης Διάβρωσης και Προτάσεων Σταθεροποίησης της Αμμολωρίδας της Λιμνοθάλασσας του Κοτυχίου», με συμβαλλόμενους τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ηλείας, το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και τον Φορέα Διαχείρισης της Λιμνοθάλασσας Κοτυχίου.

Οσον αφορά στην εισροή των γλυκών νερών, το 2006 η νομαρχία Ηλείας (απόφαση 636/18-12-06) προγραμμάτισε έργα προστασίας για το νότιο τμήμα της λιμνοθάλασσας Κοτυχίου, προϋπολογισμού 1.200.000 ευρώ με ΦΠΑ.

Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το ΠΕΠ Δυτικής Ελλάδας (ΣΑΝΑ 0143). Η βασική αρχή του έργου ήταν η προστασία της λιμνοθάλασσας από φερτά υλικά και από την εισροή όγκων γλυκού νερού.

«Σύμφωνα με τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Ορων του έργου, τα γλυκά νερά είναι χαμηλής ποιότητας και γι' αυτό έπρεπε να προστατευθεί το οικοσύστημα» λέει ο κ. Μπακογιάννης και συμπληρώνει:

«Το έργο ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2008, αλλά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ και παραμένει ημιτελές. Το σκεπτικό του έργου ήταν να διοχετευθούν τα ρυπασμένα γλυκά νερά στη θάλασσα. Διοχετεύοντας τον κύριο όγκο των απορροών στη θάλασσα, τελικά θα ρυπανθεί και η παράκτια περιοχή δεδομένου ότι τα νερά είναι χαμηλής ποιότητας. Στην τεχνική έκθεση του έργου δεν λαμβάνονται υπόψη σοβαρές παράμετροι, οι οποίες για εμάς του ντόπιους είναι ουσιώδους σημασίας. Ειδικότερα:

• Δεν έχει γίνει υδροδυναμική μελέτη της λιμνοθάλασσας, προκειμένου να διαπιστωθούν οι ακριβείς της ανάγκες σε γλυκά νερά.
• Δεν γνωρίζουμε τις ακριβείς παροχές των απορροών των χειμάρρων, έτσι ώστε οι δεξαμενές κατακράτησης φερτών υλικών που θα δημιουργηθούν, να μπορούν να διαχειριστούν τις απαιτούμενες ποσότητες ειδικά σε περιόδους πλημμύρας. Τις χρονιές 2009 και 2010 είχαμε σημαντικές πλημμύρες σε αγροτικές εκτάσεις και δεν έχουν προβλεφθεί κονδύλια, για να καθαρίζονται τα πρανή της κυρίας κοίτης (Τ22) από τα καλάμια.
• Αν και έχει προβλεφθεί πρόσληψη ειδικευμένου προσωπικού για να χειρίζεται τα θυροφράγματα στον χείμαρρο του Γουβού, δεν υπάρχουν πιστώσεις.
• Δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα αποπεράτωσης του έργου».

ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΛΑΓΙΟΥ, Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Η εξόντωση αργυροπελεκάνων απειλεί το οικοσύστημα

Η θανάτωση 28 πουλιών στο Πόρτο Λάγος προκάλεσε τη διαμάχη του Φορέα Διαχείρισης με την Ορνιθολογική Εταιρεία, η οποία κατήγγειλε το περιστατικό στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 

Στις 14 Φεβρουαρίου, η Ορνιθολογική Εταιρεία έλαβε καταγγελία από Βρετανούς ορνιθοπαρατηρητές, καθώς και από μέλος της, για μεγάλο αριθμό νεκρών αρ­γυ­ροπελεκάνων στη λιμνοθάλασσα Πόρτο Λάγος του Εθνικού Πάρκου Αν. Μακεδονίας - Θράκης.

Το Πάρκο περιλαμβάνει τις προστατευόμενες περιοχές των υγροτόπων Δέλτα Νέστου, Λίμνης Βιστωνίδας, Λίμνης Ισμαρίδας και της ευρύτερης περιοχής τους, με χερσαία και υδάτινη συνολική έκταση περίπου 726.000 στρέμματα.

Στην περιοχή αυτή υπάρχουν 22 λιμνοθάλασσες. Σήμερα στις λιμνοθάλασσες δραστηριοποιούνται 8 αλιευτικοί συνεταιρισμοί, οι οποίοι τις μισθώνουν και τις εκμεταλλεύονται αλιευτικά.

Συγκεκριμένα, εντός περιφραγμένης περιοχής του Αλιευτικού Συνεταιρισμού Λίμνης Βιστωνίδας «Ο Aγιος Νικόλαος», βρέθηκαν 18 αργυροπελεκάνοι, 10 σκελετοί του ίδιου είδους, περίπου 20 νεκρές λαγγόνες, περίπου 50 νεκροί κορμοράνοι, 4 νεκροί ερωδιοί και μία νεκρή γερακίνα. Τα πουλιά βρέθηκαν μπλεγμένα σε δίχτυα προστασίας του Αλιευτικού Συνεταιρισμού, αλλά και στην τριγύρω περιοχή.

Σύμφωνα με την Ορνιθολογική, στις 16 Φεβρουαρίου κατά την αυτοψία του Λιμεναρχείου Λάγους, του Δασαρχείου Ξάνθης και φυλάκων του Φορέα Διαχείρισης διαπιστώθηκε ότι 15 από τους 18 νεκρούς αργυροπελεκάνους είχαν μετακινηθεί ή θαφτεί στην περιοχή. Η έκθεση νεκροψίας του Αγροτικού Κτηνιατρείου Ξάνθης για τα εναπομείναντα πουλιά έδειξε ότι πυροβολήθηκαν.

Η Ορνιθολογική, μαζί με το περιστατικό των θανατώσεων στο Πόρτο Λάγος, κατήγγειλε και συμβάν στο Εθνικό Πάρκο Αμβρακικού, όπου έγινε νυχτερινή επιδρομή σε νησίδες φωλιάσματος αργυροπελεκάνων, καταστράφηκαν τα αβγά τους και εκδιώχθηκαν τα πουλιά.

Διαφωνίες
Οι θανατώσεις αργυροπελεκάνων στη λιμνοθάλασσα του Πόρτο Λάγος στα μέσα Φλεβάρη είναι μεμονωμένο περιστατικό, σύμφωνα με τον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης.

Ωστόσο, υπερβολικές διαστάσεις έλαβε το θέμα από την Ορνιθολογική Εταιρεία, σύμφωνα με τον Φορέα Διαχείρισης, καθώς η εικόνα που περιγράφει στη σχετική καταγγελία της προς τους αρμόδιους φορείς και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το Εθνικό Πάρκο, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Η Ορνιθολογική από την πλευρά της, χαρακτήρισε το συμβάν ως «διεθνή ντροπή και δυσφήμηση που αποτελεί σοβαρή πληγή για το Εθνικό Πάρκο και την κατάσταση των Προστατευόμενων Περιοχών της Ελλάδας».

Ενώ προσάπτει ευθύνες στους επόπτες-ξεναγούς του Εθνικού Πάρκου ότι, δεν κατάφεραν να βρεθούν εγκαίρως στο σημείο και να αποτρέψουν το συμβάν, κάτι που σύμφωνα με τον Φορέα Διαχείρισης δεν είναι εφικτό, αφού ούτε το συμβάν έγινε αντιληπτό, ούτε είναι στις αρμοδιότητες ή τις δυνατότητες του προσωπικού, η αποτροπή τέτοιων περιστατικών.

Η υπεύθυνη πολιτικής της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας Μαλαμώ Κορμπέτη δήλωσε σχετικά: «Οι 28 νεκροί αργυροπελεκάνοι και η κατεστραμμένη αποικία τους, εκτός από παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας, αποτελούν διεθνή ντροπή για την Ελλάδα.

Το υπ. Περιβάλλοντος γνωρίζει τα προβλήματα και πρέπει να δώσει λύση άμεσα, είτε με την ένταξη των ψαράδων σε καθεστώς αποζημίωσης για τις απώλειές τους είτε με την επιδότηση μέσων για την προστασία των ψαριών από τα ψαροφάγα πουλιά με τρόπους συμβατούς προς την προστασία απειλούμενων ειδών. Πρέπει να ενισχυθεί θεσμικά και να συντονιστεί κεντρικά η φύλαξη των Εθνικών Πάρκων».

Οι κορμοράνοι

• «Να σημειωθεί ότι στις λιμνοθάλασσες το πρόβλημα των ψαροφάγων πουλιών και ειδικά των κορμοράνων έχει γιγαντωθεί», λέει ο πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Νέστου - Βιστωνίδας - Ισμαρίδας δρ Μάνος Κουτράκης.
• «Οι κορμοράνοι, των οποίων ο πληθυσμός έχει δραματικά αυξηθεί τα τελευταία 25 χρόνια σε όλη την Ευρώπη (20πλάσιος πληθυσμός σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ), πλήττουν πλέον τόσο την αλιευτική παραγωγή (κάθε πουλί από τα 4.000 που ξεχειμωνιάζουν στο Πόρτο Λάγος τρώει 0,42 κιλά ψάρια ημερησίως) όσο και τη βιοποικιλότητα των περιοχών που ξεχειμωνιάζουν.
• Δεν έχει γίνει όμως ακόμη τίποτα για την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας (ν. 1650/86) για να αποζημιώνονται οι ψαράδες ή να εφαρμοστεί πρόγραμμα προστασίας των τάφρων διαχείμασης ή ανταποδοτικών μέτρων ή ελέγχου του πληθυσμού των κορμοράνων».

Απάντηση του αλιευτικού συνεταιρισμού
«Δεν είναι πρακτική μας να πυροβολούμε πελεκάνους»

Σύμφωνα με τον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, αρμονικά συμβιώνουν οι ψαράδες με τα άγρια πουλιά, τα οποία μάλιστα ταΐζουν όταν οι καιρικές συνθήκες είναι αντίξοες.

«Το Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης, είναι η μοναδική περιοχή, στην οποία τα πουλιά κουρνιάζουν δίπλα στους ψαράδες», όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Νέστου - Βιστωνίδας - Ισμαρίδας δρ Μάνος Κουτράκης, βιολόγος - ιχθυολόγος και Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ-ΙΝΑΛΕ και προσθέτει:

«Οι ψαράδες είναι σύμμαχοί μας και οι φύλακες της τεράστιας αυτής περιοχής. Ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί τη δυσκολία του εγχειρήματος της φύλαξης μια έκτασης 720.000 στρεμμάτων.

Μετά την αναφορά δύο Βρετανών (11/2/11) για 6 νεκρούς πελεκάνους στο Πόρτο Λάγος (στο μήνυμα αναρωτιούνται αν χτύπησαν σε καλώδια) στον Φορέα Διαχείρισης, ο επόπτης-ξεναγός Β. Τερζής έκανε αυτοψία αυθημερόν στην περιοχή, εντόπισε 15 νεκρούς αργυροπελεκάνους τους φωτογράφισε και έκανε αναφορά (δεν εντοπίστηκαν άλλα πουλιά).

Εγγραφη ενημέρωση
Στις 14/2/11 ενημερώθηκαν εγγράφως η Αγροφυλακή και το Δασαρχείο Ξάνθης, όπου περιγράφονταν το γεγονός, το καθεστώς προστασίας της περιοχής και των ειδών και ζητούνταν να κινηθεί η διαδικασία για να εντοπιστούν οι δράστες και να μην επαναληφθεί το περιστατικό.

Την ίδια μέρα ενημερώσαμε εγγράφως τον Αλιευτικό Συνεταιρισμό Βιστωνίδας, ζητώντας να βρεθούν οι υπεύθυνοι.

Στις 16/2/11 έγινε συλλογή νεκρών πουλιών από το Δασαρχείο Ξάνθης και το προσωπικό του Φ.Δ. Κατά τη συλλογή παρευρέθηκε και μέλος (όπως δήλωσε) της Ορνιθολογικής. Αν και βρέθηκαν μόνο 3 πουλιά, υπήρχε η προηγούμενη φωτογραφική τεκμηρίωση. Τα πουλιά στάλθηκαν από το Δασαρχείο για νεκροψία, όπου αποδείχτηκε ότι είχαν πυροβοληθεί.

Παράλληλα τόσο ο Φ.Δ. όσο και το Δασαρχείο είχαν αλλεπάλληλες επαφές με τη διοίκηση του αλιευτικού συνεταιρισμού, με αποτέλεσμα έγγραφο-απάντηση, όπου περιγράφεται το πρόβλημα που έχουν με τα ψαροφάγα πουλιά και τους κορμοράνους, ότι δεν είναι πρακτική του συνεταιρισμού να πυροβολεί πελεκάνους και πως θα βρουν τον υπεύθυνο...».

ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
«Οι ψαράδες είναι οι καλύτεροι σύμμαχοι των υγρότοπων»

Ο Φορέας Διαχείρισης απασχολεί συνολικά 5 άτομα στα Κέντρα Πληροφόρησης: Βιστωνίδας και Νέστου, δύο εκ των οποίων είναι επόπτες-ξεναγοί χωρίς καμία αρμοδιότητα φύλαξης.

Οπως επισημαίνει ο πρόεδρος του Φ.Δ., δρ Μάνος Κουτράκης: «Οι ψαράδες των λιμνοθαλασσών είναι οι καλύτεροι σύμμαχοι στην προστασία των υγροτοπικών περιοχών του Εθνικού Πάρκου. Η καλύτερη απόδειξη αυτής της σχέσης είναι ο μεγάλος αριθμός αργυροπελεκάνων και ροδοπελεκάνων, πάνω από 1.000 τον Οκτώβριο-Νοέμβριο, που κουρνιάζουν δίπλα στις εγκαταστάσεις του αλιευτικού συνεταιρισμού.

Επίσης, το 2008 το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα INTERCAFE-COST επιβράβευσε την πρακτική του Αλιευτικού Συνεταιρισμού Βιστωνίδας να καλύπτουν με δίχτυα τις τάφρους διαχείμασης των ψαριών, ως «καλύτερη πρακτική».

85.000 ευρώ
To κόστος για τα δίχτυα που ανέρχεται σε 85.000 ευρώ καλυπτόταν από τον συνεταιρισμό, ενώ αντίθετα οι Γάλλοι και Γερμανοί σκοτώνουν νόμιμα 40.000 κορμοράνους ετησίως. Δυστυχώς όμως, στην αναφορά της Ορνιθολογικής απαξιώνεται αυτή η πρακτική, καθώς και οι προσπάθειες των ψαράδων με φράσεις: «Οπως προκύπτει και από τις φωτογραφίες, τα δίκτυα προστασίας δεν φαίνεται να ανταποκρίνονται στις διεθνείς προδιαγραφές».

Επίσης, σύμφωνα με τον Φορέα Διαχείρισης, δεν είναι κατανοητό από πού προκύπτει και πώς τεκμηριώνεται η αναφορά από την Ορνιθολογική σε «συστηματική θανάτωση πελεκάνων». Οι σκελετοί προέρχονταν από νεκρά πουλιά προηγούμενων ετών που είχαν μπλεχτεί στα προστατευτικά δίχτυα τα οποία έχουν καταστραφεί πλέον.

Τέλος, ο δρ Μ. Κουτράκης πρόσθεσε ότι δεν «γίνεται παρά να αναρωτηθούμε για τον λόγο αποστολής αυτής της καταγγελίας, αφού η ΜΚΟ είχε λάβει γνώση των ενεργειών που είχαν δρομολογηθεί και χωρίς καμία αναφορά στο κυρίως πρόβλημα των ψαροφάγων πουλιών που προκαλεί και τις αντιδράσεις των ψαράδων».

ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΛΑΓΙΟΥ, Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Το ημερολόγιο της Φύσης

Μια εργασία των μαθητών του σχολείου μας για το περιβάλλον. Περισσότερα http://www.scribd.com/doc/40397860

Εφαρμογή για κατασκευή οικολογικού σπιτιού

Μια ενδιαφέρουσα εφαρμογή για κατασκευή οικολογικού σπιτιού http://myabodo.com/

Βιοκλιματικός σχεδιασμός: Μια ενεργειακή πολυκατοικία στην Αθήνα

Εξωτερικά δεν διαφέρει σε τίποτε από τις γειτονικές της. Πρόκειται όμως για μία από τις πρώτες -αν όχι η μοναδική- ενεργειακά σχεδιασμένη πολυκατοικία της Αθήνας, που υπόσχεται στους ενοίκους της μείωση της κατανάλωσης ρεύματος έως 40%. 

 

Tης ΝΑΤΑΣΑΣ ΣΙΝΙΩΡΗ,
φωτογραφίες:ΚΑΝΑΡΗΣ ΤΣΙΓΚΑΝΟΣ, 

ΟΙΚΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ

H κατασκευή της πολυκατοικίας, στην περιοχή του προσφυγικού οικισμού της Νέας Φιλαδέλφειας, ολοκληρώθηκε μόλις πρόσφατα, στα τέλη Μαΐου. Θα υπέθετε κανείς ότι θα περνούσαν μήνες μέχρι να βρεθούν αγοραστές, καθώς βρισκόμαστε εν μέσω οικονομικής κρίσης. Και όμως, από τα οκτώ διαμερίσματα συνολικού εμβαδού από 40 έως 75 τ.μ. έχουν ήδη πωληθεί τα πέντε!

Φαίνεται ότι ο χαρακτηρισμός της κατασκευής ως ενεργειακής και η πληθώρα έξυπνων συστημάτων που διαθέτει για την εξοικονόμηση ενέργειας προκάλεσαν το ενδιαφέρον αρκετών αγοραστών: βιοκλιματικός σχεδιασμός, σύστημα εξωτερικής θερμομόνωσης, σύστημα θέρμανσης- δροσισμού με τη χρήση γεωθερμίας σε συνδυασμό με ενδοδαπέδια εγκατάσταση, εξωτερικά πορτοπαράθυρα με ενεργειακούς υαλοπίνακες και κουφώματα με θερμοδιακοπή, οικολογικά χρώματα, κοινόχρηστη ηλιακή εγκατάσταση για παροχή ζεστού νερού σε όλα τα διαμερίσματα, κεραμικά πλακάκια και κεντρικό σύστημα καθαρισμού με εγκατάσταση σωληνώσεων υπό κενό αέρος σε κάθε διαμέρισμα. Τεχνολογίες που εγγυώνται την πλήρη απεξάρτηση του κτιρίου από τα ορυκτά καύσιμα, είτε πρόκειται για πετρέλαιο είτε για φυσικό αέριο. Σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανικό κ. Κωνσταντίνο Σπανό, της κατασκευάστριας εταιρείας «Κ. Σπανός - Η. Τοχταμής», με τις παρεμβάσεις αυτές μειώνεται η κατανάλωση ενέργειας έως 40%.

Ηλιακά, και όχι μόνο, κέρδη

Ο Πέτρος Βουρλής, ένας από τους νέους ιδιοκτήτες, έχει αγοράσει ένα διαμέρισμα 75 τ.μ. στον δεύτερο όροφο. Μας υποδέχεται στο ολοκαίνουργιο σπίτι του με τη σκυλίτσα του, τη Ρόζα, καθώς η σύζυγός του εργάζεται εκτός Αθηνών. Αναζητούσε διαμέρισμα στη συγκεκριμένη περιοχή και κατά τη διάρκεια μιας βόλτας εντόπισε την εν λόγω κατοικία. «Περπατώντας το βρήκα», μου λέει γελώντας. «Είδα τη μόνωση εξωτερικά, γιατί το πέτυχα στη φάση που δεν είχε ακόμα σοβαντιστεί. Εφόσον βλέπεις ότι μια κατοικία έχει παντού μόνωση, σκέφτεσαι αμέσως ότι οι απώλειες ενέργειας θα είναι μικρότερες». Τον ρωτάω πώς βίωσε τον καύσωνα το διάστημα που μας πέρασε. «Η γεωθερμία δούλεψε, γιατί, όταν έξω είχε 38 - 39ο C, εσωτερικά η μέγιστη θερμοκρασία ήταν 29 βαθμοί». Aραγε, πόσο του κόστισε η συγκεκριμένη οικία, που είναι από τις μεγαλύτερες της πολυκατοικίας; Και πόσο αποφασισμένος ήταν να πληρώσει περισσότερα χρήματα απ' όσα θα διέθετε για ένα συμβατικό διαμέρισμα; «Εάν δεν ήταν ενεργειακό, δεν θα το αγοράζαμε, καθώς ήταν λίγο ακριβό για την τσέπη μας.

Τα συστήματα που διαθέτει, όμως, μας έκαναν να ξεπεράσουμε το θέμα της τιμής (218.000 ευρώ), γιατί πιστεύουμε ότι θα τα αποσβέσουμε γρήγορα». Οπως μου εξηγεί ο πολιτικός μηχανικός Ηλίας Τοχταμής, «τα διαμερίσματα πληρούν όλες τις προϋποθέσεις της σύγχρονης δόμησης όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση των σύγχρονων κατασκευών που πηγάζουν από τη νέα νομοθεσία περί ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, τόσο στην κατασκευή του κελύφους όσο και των μηχανολογικών εγκαταστάσεων θέρμανσης-ψύξης». Οπου ήταν δυνατό, υιοθετήθηκαν κάποιες από τις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής. Οι κύριοι χώροι χρήσης τοποθετήθηκαν στην πλευρά του νότου, ενώ οι βοηθητικοί χώροι, όπως τουαλέτες και αποθήκες, στη μεριά του βορρά. «Βέβαια, η πλευρά του βορρά έχει ενισχυθεί με επιπλέον θερμομόνωση, ώστε να μειώσουμε τις απώλειες, ενώ από την πλευρά του νότου κάναμε μεγαλύτερα ανοίγματα, ώστε το χειμώνα που ο ήλιος είναι χαμηλότερα να έχουμε περισσότερα «ηλιακά κέρδη» με την εισροή των ακτίνων του ήλιου στο χώρο».

Στην κατασκευή τοποθετήθηκε σύστημα γεωθερμίας που βασίζεται σε μια απλή αρχή: η θερμοκρασία του εδάφους κάτω από την επιφάνεια της γης είναι σταθερή στους 15 - 18ο C. Πέντε γεωτρήσεις των 100 μέτρων που βρίσκονται κάτω από το κτίριο λαμβάνουν με ένα σύστημα αγωγών τη θερμότητα από τη γη και τη μεταφέρουν στο μηχανοστάσιο της πολυκατοικίας, όπου βρίσκεται η γεωθερμική αντλία θερμότητας, η οποία αυξάνει ή μειώνει τη θερμοκρασία. Στη συνέχεια, το σύστημα της ενδοδαπέδιας θέρμανσης τροφοδοτείται με θερμό νερό μέσω ενός κυκλοφορητή. Το πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι ότι η κατανομή της θερμότητας στο χώρο (θέρμανση/ψύξη) είναι ομοιόμορφη, και έτσι το διαμέρισμα απαλλάσσεται από οποιοδήποτε εξωτερικό σώμα, όπως, για παράδειγμα, το καλοριφέρ. Επιπλέον, τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των δαπέδων έχουν μεγάλη θερμοχωρητικότητα, με συνέπεια να λειτουργούν ως αντλία θερμότητας και να τροφοδοτούν με ζέστη το κτίριο ακόμη και μετά την παύση της λειτουργίας της θέρμανσης, εξοικονομώντας ενέργεια· σε αντίθεση με ένα συμβατικό σπίτι όπου τα καλοριφέρ παγώνουν αμέσως μετά την παύση λειτουργίας της θέρμανσης.

Εκτός όμως από τη γεωθερμία, η κατοικία διαθέτει και ένα σύστημα ηλιακών θερμοσιφώνων, οι οποίοι αποθηκεύουν την ηλιακή ενέργεια και παρέχουν στους ενοίκους κοινόχρηστη εγκατάσταση ζεστού νερού χειμώνα-καλοκαίρι. Με το σύστημα της εξωτερικής μόνωσης, η θερμότητα που παρέχεται από τη γεωθερμία παγιδεύεται και, ως εκ τούτου, αποφεύγονται οι απώλειες ενέργειας κατά 50%. Επιπλέον στοιχεία που συμβάλλουν στην ενεργειακή λειτουργία του κτιρίου αποτελούν τα εξωτερικά πορτοπαράθυρα με ενεργειακούς υαλοπίνακες και ανάκληση -απαραίτητα για τον νυχτερινό αερισμό της κατοικίας- αλλά και τα οικολογικά χρώματα AURO του εσωτερικού χώρου, τα οποία δεν περιέχουν βλαβερές πτητικές ουσίες για τον ανθρώπινο οργανισμό. Η κατανομή των δαπανών σε κάθε διαμέρισμα γίνεται με τους θερμιδομετρητές, οι οποίοι μετρούν ποσότητα ενέργειας, σε αντίθεση με τους ωρομετρητές, που μετρούν ώρες.

Απόσβεση σε έξι χρόνια

Ο επόμενος ιδιοκτήτης που μας μίλησε είναι η μεσίτρια κ. Ντέμη Γιαννακάκη, η οποία βρήκε το οικόπεδο όπου χτίστηκε η κατοικία και έχει αναλάβει ταυτόχρονα την προώθηση των διαμερισμάτων. Το διαμέρισμα που αγόρασε εκείνη το έχει μετατρέψει σε γραφείο, όπου και την επισκεφτήκαμε. «Παρουσίασα το οικόπεδο στον κ. Τοχταμή και στον κ. Σπανό και μου είπαν ότι ήθελαν να φτιάξουν μια ενεργειακή κατοικία. Για μένα αυτό ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Ηταν ένα θέμα για το οποίο δεν γνώριζα πολλά. Ομως, άρχισα να το ψάχνω, προκειμένου να μάθω περισσότερα πράγματα. Παρακολούθησα τη δημιουργία της κατοικίας από την ώρα της θεμελίωσης και είδα όλες τις λεπτομέρειες. Πίστεψα στο «προϊόν» αυτό, γι' αυτό και αποφάσισα να μεταφέρω εδώ το γραφείο μου. Θεωρώ ότι, με όλα αυτά τα συστήματα που διαθέτει, μελλοντικά θα πάρω πίσω το κεφάλαιο που έχω επενδύσει μέσα από τη χρήση. Πετρέλαιο δεν θα πληρώνω καθόλου, ενώ οι λογαριασμοί ρεύματος θα είναι μειωμένοι σε σύγκριση με εκείνους ενός συμβατικού διαμερίσματος». Αραγε ήταν δύσκολο να βρει αγοραστές;

Ο κόσμος ανταποκρίνεται στο άκουσμα της λέξης «ενεργειακή»; «Ο κόσμος δεν γνωρίζει και εγώ προσπαθώ να τους περάσω όσα έχω μάθει μέχρι τώρα για ένα θέμα που ούτε εγώ ήξερα. Αν το σκεφτούμε σε σχέση με το πότε ολοκληρώθηκε, τότε χρονικά ανταποκρίθηκαν γρήγορα. Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι οι τράπεζες δεν δίνουν εύκολα τα δάνεια και δεν έχουν κάποιο πρόγραμμα που να συμβάλλει στην προώθηση αυτών των κατασκευών». Και ο κ. Τοχταμής συμπληρώνει αναφορικά με το κόστος αγοράς τους: «Οι τιμές είναι κατά 15% πιο ακριβές σε σχέση με τα συμβατικά διαμερίσματα. Με τους υπολογισμούς που έχουμε κάνει, πιστεύουμε ότι η διαφορά στην τιμή που έχουν τα διαμερίσματα σε σχέση με τα συμβατικά θα έχει αποσβεστεί σε πέντε με έξι χρόνια»

Σκωτία: H καρδιά της κυματικής ενέργειας

Στη Σκωτία, «τη μελλοντική Σαουδική Αραβία της θαλάσσιας ενέργειας», όπως την αποκαλούν,κατασκευάζονται τα πρώτα δέκα παράκτια πάρκα. Τέσσερις καινοτόμοι τεχνολογίες υπόσχονται να δαμάσουν τα κύματα, με στόχο την παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος 1,2 Gwatt -ποσότητα που καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες 750.000 σπιτιών.

Του ΚΩΣΤΑ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ, Εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Mία από τις κατασκευές μοιάζει με ένα τεράστιο μεταλλικό φίδι που επιπλέει πάνω στο νερό και ακολουθεί την κίνηση των κυμάτων. Κάποια άλλη βαφτίστηκε «στρείδι» («Oyster») από την εταιρεία που τη δημιούργησε, αφού παραπέμπει στο ανοικτό κέλυφος του οστρακοειδούς - με τη βάση της να ακουμπά σταθερά στον πυθμένα και το «καπάκι» της να ταλαντώνεται πίσω-μπρος, καθώς χτυπούν πάνω του τα κύματα. Και οι δύο άλλες, πιο συμβατικές υποβρύχιες μηχανικές διατάξεις, θυμίζουν τεράστιες τουρμπίνες και περιστρέφονται λόγω των θαλάσσιων ρευμάτων. Αυτές είναι οι τέσσερις τεχνολογίες στις οποίες θα βασιστούν τα «πάρκα θαλάσσιας ενέργειας», που θα εγκατασταθούν σε δέκα παράκτιες περιοχές της Σκωτίας -γύρω από τα νησιά Orkney και τον όρμο του Pentland-, με σκοπό να αξιοποιήσουν την κίνηση των κυμάτων και των παλιρροϊκών ρευμάτων, ώστε να παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα. Τα θαλάσσια αυτά πάρκα θα είναι τα πρώτα στον κόσμο που θα λειτουργούν σε βιομηχανική κλίμακα, αφού η ισχύς τους θα ξεπερνά τα 1,2 Gwatt. Κάτι που σημαίνει πως θα μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες 750.000 νοικοκυριών, χωρίς την παραμικρή εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου.

Η ανακοίνωση του σχεδίου έγινε πριν από λίγες εβδομάδες από τον πρωθυπουργό της τοπικής κυβέρνησης Alex Salmond, ο οποίος δημοσιοποίησε τα ονόματα των επτά εταιρειών στις οποίες παραχωρήθηκαν -προς εκμετάλλευση- οι παραπάνω τοποθεσίες. «Το επόμενο βήμα είναι να ολοκληρωθεί η διαδικασία αδειοδότησης», λέει στο «ΟΙΚΟ» η Johanna Yates, υπεύθυνη του τομέα θαλάσσιας και υδροηλεκτρικής ενέργειας της Scottish Renewables, ενός οργανισμού που στοχεύει στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών στη Σκωτία. Αλλωστε, εδώ και χρόνια είναι γνωστό πως η περιοχή αυτή διαθέτει από τις πιο προνομιακές τοποθεσίες στον πλανήτη. Τα πάρκα θα εγκατασταθούν σε ένα σημείο όπου ο Ατλαντικός Ωκεανός συναντά τη Βόρεια Θάλασσα και τα ρεύματα εκεί συχνά φτάνουν τα 30 χλμ./ώρα σε ταχύτητα. Επίσης, επειδή το ύψος των κυμάτων έχει μέσο όρο τα δύο μέτρα, ενώ ενίοτε ξεπερνούν τα δέκα μέτρα, «η Σκωτία μπορεί να γίνει η Σαουδική Αραβία της θαλάσσιας ενέργειας», σύμφωνα με τον κ. Alex Salmond.

Το πρώτο «κρας τεστ»

Ανάμεσα στις εταιρείες που ανέλαβαν να δημιουργήσουν τα πάρκα, βρίσκονται ορισμένοι από τους μεγαλύτερους βρετανικούς ομίλους από το χώρο της ηλεκτροπαραγωγής, όπως η EON, η Scottish and Southern Energy (SSE) και η Scottish Power Renewables. Οι όμιλοι αυτοί συνεργάστηκαν με τις επιχειρήσεις στις οποίες ανήκουν οι τέσσερις επικρατέστερες τεχνολογίες. Τεχνολογίες που, αν και έχουν υποβληθεί για χρόνια σε δοκιμές, έπρεπε να χρηματοδοτηθούν με αρκετά μεγάλα κονδύλια για να χρησιμοποιηθούν μαζικά: τα δέκα πάρκα εκτιμάται πως θα κοστίσουν 4 δισ. λίρες, μαζί με ένα ακόμη δισ. για την κατασκευή των υπόλοιπων υποδομών. Εντούτοις, η Johanna Yates θεωρεί πως μια τέτοια επένδυση θα βοηθήσει την τοπική οικονομία να ανακάμψει από την ύφεση και μακροπρόσθεσμα «θα επιτρέψει στη Σκωτία να εξαγάγει τεχνογνωσία στον υπόλοιπο κόσμο».

Βέβαια, καθώς πρόκειται για το πρώτο ουσιαστικά «κρας τεστ» για τη χρήση της κυματικής και της παλιρροϊκής ενέργειας, δεν είναι απίθανο να προκύψουν τεχνικές δυσκολίες, με συνέπεια ορισμένα πάρκα να λειτουργήσουν νωρίτερα απ' ό,τι άλλα. Επίσης, στην πορεία θα πρέπει να ελεγχθεί αν αυτές οι τεχνολογίες επιβαρύνουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα αλλά και ποιες λύσεις τυχόν απαιτηθούν. «Πάντως, πέρα από την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, αυτές οι τεράστιες συσκευές θα παίξουν επίσης το ρόλο τεχνητών υφάλων, αυξάνοντας τον πληθυσμό των ψαριών στην περιοχή», συμπληρώνει η Yates.

Nέες μονάδες υπό σχεδίαση

Πριν ακόμη ξεκινήσει η εγκατάσταση των πρώτων πάρκων, η τοπική κυβέρνηση ήδη εξετάζει το ενδεχόμενο να παραχωρήσει και άλλες περιοχές για νέες μονάδες. Εξάλλου, σύμφωνα με μελέτη της οικολογικής οργάνωσης Carbon Trust, το ρεύμα που παράγεται από τη θάλασσα θα μπορούσε να καλύψει το 15% - 20% των αναγκών της Σκωτίας. Παράλληλα, υποστηρίζει ο Guardian, με αυτό τον τρόπο θα αυξήσει την ενεργειακή της ασφάλεια, τη στιγμή που τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα φαίνεται να μειώνονται.

«Και βέβαια, υπάρχουν επίσης πολλές περιοχές στον κόσμο οι οποίες έχουν τη γεωμορφολογία και το ενεργειακό δυναμικό για να εφαρμόσουν παρόμοιες τεχνολογίες», συμπληρώνει η κ. Yates. Για παράδειγμα, το αμερικανικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Ηλεκτρικής Ενέργειας (EPRI) υπολόγιζε το 2005 πως οι ΗΠΑ μπορούν να παράγουν το 10% του ρεύματός τους αποκλειστικά από κυματικά πάρκα.

1.Πανίσχυρο«στρείδι»

Το «στρείδι» της εταιρείας Aquamarine Power μπορεί να εγκατασταθεί σε βάθος 10 - 16 μέτρων, ώστε ο κατακόρυφος «υδατοφράκτης» της μονάδας να κλίνει δεξιά - αριστερά, ανάλογα με τη φορά των κυμάτων. Μέσω ενός υποβρύχιου καλωδίου που περιέχει πεπιεσμένο θαλασσινό νερό, η παλινδρομική αυτή κίνηση μεταφέρεται στην ακτή και σε μια υδροηλεκτρική γεννήτρια. Στη Σκωτία αναμένεται να χρησιμοποιηθούν 200 τέτοιες μονάδες, ισχύος 1 Mwatt.

2. Γιγάντια τουρμπίνα

Η υποθαλάσσια τουρμπίνα της OpenHydro διαθέτει ένα τεράστιο άνοιγμα στο κέντρο της, ώστε τα κοπάδια των ψαριών να μπορούν να περνούν από μέσα της και να μη συνθλίβονται στους έλικές της. Η πρώτη πιλοτική μονάδα διαμέτρου 4,5 μέτρων εγκαταστάθηκε στη Σκωτία το 2007, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να παράγει ρεύμα για 150 νοικοκυριά και, με αυτό τον τρόπο, να αποτρέψει την ετήσια έκλυση 450 τόνων CO2 στην ατμόσφαιρα.

3.Υποβρύχιος νερόμυλος

Κάθε σταθμός της εταιρείας SeaGen μοιάζει με πανύψηλο φάρο στον οποίο είναι συνδεδεμένοι δύο έλικες διαμέτρου 16 μέτρων που κινούνται χάρη στα παλιρροϊκά ρεύματα: καθώς περιστρέφονται με ταχύτητα έως και 2,4 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, κάθε τέτοια κατασκευή μπορεί να παράγει αρκετό ρεύμα για να ηλεκτροδοτεί περίπου 1.000 νοικοκυριά. Αυτοί οι «υποβρύχιοι νερόμυλοι» θα χρησιμοποιηθούν σε ένα πάρκο στη Σκωτία.

4. Το «φίδι» του νερού

Τα μεταλλικά «φίδια» της Pelamis Wave Power είναι ίσως η πιο γνωστή από τις τεχνολογίες που θα χρησιμοποιηθούν στη Σκωτία, αφού τρεις παρόμοιες μονάδες λειτουργούν πιλοτικά ήδη από το 2008 στις ακτές της Πορτογαλίας. Κάθε μονάδα έχει μήκος 155 μέτρα, ζυγίζει 700 τόνους και ουσιαστικά αποτελείται από τέσσερις κυλίνδρους που ενώνονται μεταξύ τους με μηχανικά έμβολα· τα κύματα προκαλούν τη συσπείρωση και την επιμήκυνση των εμβόλων, κίνηση η οποία μεταδίδεται σε γεννήτριες για την παραγωγή ρεύματος.

Το μέλλον στην ενέργεια είναι... πράσινο!

Οι κλιματικές αλλαγές είναι το αποτέλεσμα της ανθρώπινης παρέμβασης στο περιβάλλον. Η επιστροφή στις «καθαρές» μορφές ενέργειας οι οποίες μειώνουν τη μόλυνση της ατμόσφαιρας και την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος, εμφανίζονται ως επιβεβλημένη λύση απέναντι στην οικολογική καταστροφή που συντελείται.

Μετά έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων που κράτησε επτά χρόνια, το Πρωτόκολλο του Κιότο είναι σε ισχύ από τις 16 Φεβρουαρίου 2005, θέτοντας διεθνείς περιορισμούς στις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου.

Το Πρωτόκολλο του Κιότο είναι το μόνο διεθνές νομοθετικό εργαλείο για την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Στόχος του να μειωθούν στα αναπτυγμένα κράτη οι εκπομπές των αερίων που προκαλούν τις κλιματικές αλλαγές κατά 5,2% μεταξύ 2008-2012 (ως προς τα επίπεδα εκπομπών του 1990).

Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Εθνη, για να αποτραπεί ο κίνδυνος επικίνδυνων κλιματικών αλλαγών απαιτείται μείωση των εκπομπών κατά 50-70% παγκοσμίως, μέχρι τα μισά του 21ου αιώνα. Για την ανατροπή της παραπάνω εικόνας, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και η Εξοικονόμηση Ενέργειας αποτελούν ουσιαστικά μονόδρομο.

Η Ελλάδα είναι μια χώρα που κατέχει προνομιακή θέση και μπορεί να αξιοποιήσει το σύνολο των φυσικών πηγών ενέργειας, μειώνοντας τις συμβατικές πηγές που επιβαρύνουν το περιβάλλον. Ο ήλιος, ο άνεμος, η γεωθερμία και το φυσικό αέριο σε συνδυασμό με τις μεθόδους ανακύκλωσης διαφόρων υλικών μπορούν να αξιοποιηθούν με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας και την προστασία της φύσης, γιατί αυτό αποτελεί πρώτη ανάγκη για την επιβίωση του πλανήτη.

	Πράσινη Ενέργεια Ο φόβος για την καταστροφή του κόσμου, όπως τον ξέρουμε σήμερα, από τη μόλυνση του περιβάλλοντος οδήγησε την ανθρωπότητα σε μια στροφή στις φυσικές-καθαρές πηγές ενέργειας. Το φυσικό ενεργειακό δυναμικό μπορεί να αποτελέσει την καθαρή κινητήρια δύναμη της νέας χιλιετίας.
	Χρήσιμα απόβλητα Σε μια χρονική περίοδο που η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελεί κύριο στόχο για την επιβίωση της ανθρωπότητας, δεν γλιτώνουν από τη «βιομηχανία» της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης ούτε τα πλοία με τα απόβλητά τους.
	Οικιακή οικονομία Η νέα -για τα ελληνικά δεδομένα- πηγή καθαρής ενέργειας κατακτά το καταναλωτικό κοινό λόγω της χρηστικότητας και της οικονομίας που εξασφαλίζει.
	Η ΕΠΑ Αττικής και το Φυσικό Αέριο Η Εταιρεία Παροχής Αερίου Αττικής Α.Ε. καταγράφει και φέτος σημαντικές επιτυχίες στην ελληνική ενεργειακή σκηνή, συνεχίζοντας τη δραστηριότητά της, έτοιμη για το μέλλον, με ευέλικτες διαδικασίες και ισχυρές υποδομές.
	Καθαρή μετακίνηση Το κυκλοφοριακό αποτελεί ένα πρόβλημα με πολλές επιπτώσεις, τόσο στην ποιότητα ζωής των κατοίκων της Αθήνας όσο και στο περιβάλλον.
	Με σεβασμό στο περιβάλλον Ο κτιριακός τομέας συμμετέχει κατά 40% στην υπέρμετρη κατανάλωση ενέργειας στην οποία έχει επιδοθεί ο πλανήτης.
	Πράσινες πρωτοβουλίες για εξοικονόμηση ενέργειας Πολλές εταιρίες λειτουργούν ουσιαστικά και με συνέπεια, προκειμένου να μειώσουν την επίδραση των δραστηριοτήτων της στο περιβάλλον.
	Καθαρισμοί με Αειφόρο Λειτουργία Στους φυσικούς βιολογικούς καθαρισμούς οι βιοχημικές αντιδράσεις για την καύση των οργανικών ενώσεων που υπάρχουν στα λύματα συμβαίνουν αυθόρμητα, ενώ ταυτόχρονα εκλύουν ενέργεια.

Η Γη μετά από 217 μέρες γυρισμάτων

Προσφέροντάς μας εντυπωσιακά εναέρια πλάνα, για τα οποία χρειάστηκαν 217 ημέρες γυρισμάτων, ο Γιαν Αρτίς-Μπερτράν ζητεί με το ντοκιμαντέρ «Ηome», που κάνει ταυτόχρονη πρεμιέρα σε όλα τα μέσα στις 5 Ιουνίου (Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος), σε περισσότερες από 50 χώρες, τη συνεργασία μας για την ανοικοδόμηση του περιβάλλοντος.

«Ούτε ο σκοπός ούτε τα κίνητρα της ταινίας μας είναι να μιλήσουμε για την καταστροφή. Καταστροφή είναι η άρνηση να πιστέψουμε αυτό που έρχεται», μας είπε χθες ο πρωτοεμφανιζόμενος Γάλλος σκηνοθέτης που βρέθηκε στην Αθήνα.«Θα πρέπει να μοιραστούμε την ευθύνη» για τη διάσωση της Γης, τόνισε, ενώ επεσήμανε ότι το «Ηome» είναι «μια πολιτική ταινία με την καλή έννοια της λέξης».«Πιστεύω ότι αυτήν τη στιγμή έχουν περισσότερο σημασία τα οικολογικά λόμπι από τα πολιτικά κόμματα», σχολίασε εν όψει των ευρωεκλογών.«Το λάθος των οικολογικών οργανώσεων ήταν πως στράφηκαν εναντίον πολλών πραγμάτων, με αποτέλεσμα να απομονωθούν σε μικρά κύτταρα. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι να συνεργαστούν με τον πολίτη. Πρέπει όλοι να ομολογήσουμε την αποτυχία μας».Αφορμή για το ντοκιμαντέρ στάθηκε η ταινία «Μια άβολη αλήθεια», στην οποία αφηγητής ήταν ο Αλ Γκορ. Κρίνοντας από την απήχηση εκείνου του οικολογικού φιλμ, ο Γιαν Αρτίς-Μπερτράν βάλθηκε, με την οικονομική στήριξη του Λικ Μπεσόν (έδωσε 10 εκατομμύρια ευρώ), να ταξιδέψει σε 54 χώρες ανά τον πλανήτη, για να καταγράψει την ομορφιά του τοπίου και τις επιπτώσεις στη φύση της αλόγιστης αλιείας, της βιομηχανικής κτηνοτροφίας κ.λπ.«Στην Ινδία κατασχέθηκε το 50% του υλικού που γυρίσαμε... Στις ΗΠΑ εκκρεμεί δίκη εναντίον μας για το θέμα της διατροφής των βοοειδών», ανέφερε ο σκηνοθέτης, μεταξύ άλλων.Στην Ελλάδα, η ταινία βγαίνει στις αίθουσες από την εταιρεία διανομής Feelgood Entertainment, ενώ θα προβληθεί από την τηλεόραση του ΣΚΑΪ και θα διανεμηθεί σε dvd σε όλη τη χώρα.
Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Σχετικά με το περιβάλλον

Το περιβάλλον αποτελεί μια προτεραιότητα του σχολικού μας προγράμματος. Μέσα από προγράμματα και δράσεις οι μαθητές αλλά και οι γονείς ευαισθητοποιούνται και ενεργοποιούνται σε θέματα περιβάλλοντος.

Στο ιστολόγιο θα παρουσιαστούν όλες οι θεμτικές δράσεις που έχουν υλοποιηθεί ή υλοποιούνται ώστε το υλικό να δημιουργήσει ευακαιρίες κια σε άλλους να ασχοληθούν με το περιιβάλλον. Παράλληλα θα φιλοξενούνται διευθύνσεις ΜΚΟ ή άλλων φορέων που έχουν ως προτεραιότητά τους το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ.