Οι φτωχοί, οι πλούσιοι και οι βρόμικοι της Γης

Κράτη αλλά και ομάδες κρατών προσέρχονται στην Κοπεγχάγη με αντικρουόμενες θέσεις, που θα απαιτήσουν έναν πολύ δύσκολο συμβιβασμό ώστε να επιτευχθεί η οποιαδήποτε συμφωνία.

Ολοι οι παίχτες της διεθνούς σκακιέρας φθάνουν πρόθυμοι στη Διάσκεψη, αλλά κανείς δεν θέλει να υπονομεύσει την ανάπτυξή του, που ήδη έχει πληγεί από την κρίση. Καθένας καταθέτει απαιτήσεις αλλά και «προσφορές», εννοώντας διαφορετικά τη «δέσμευση».

ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ

Με το ενεργειακό νομοσχέδιο μπλοκαρισμένο στη Γερουσία, ο Ομπάμα προσφέρει έως το 2020 μια ταπεινή μείωση εκπομπών κατά 17% από τα επίπεδα του 2005, όσο δηλαδή έχει εγκρίνει αρχικά η Βουλή. Ελάχιστη συνεισφορά καθώς το Κιότο προέβλεπε μειώσεις από τα επίπεδα του 1990 και έκτοτε οι αμερικανικές εκπομπές έχουν αυξηθεί περισσότερο από 10%. Επιδιώκουν μια συμφωνία που να μην είναι ιδιαίτερα ακριβή και να μην θέτει περιορισμούς στην ανάπτυξη, ωστόσο ο πλανήτης θυμάται ότι και ο Κλίντον υποδέχθηκε θετικά το Πρωτόκολλο του Κιότο, αλλά Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο δεν το επικύρωσαν.

ΚΙΝΑ

Αντικατέστησε τις ΗΠΑ στην πρώτη θέση σε απόλυτες εκπομπές (όχι όμως και σε κατά κεφαλήν εκπομπές, όπου οι ΗΠΑ παραμένουν πρώτες με 18,7 τόνους CO2 ανά κάτοικο). Προσέρχεται με μια πρόταση για μικρότερη μείωση ώς το 2020 της «έντασης άνθρακα» (εκπομπές σε σχέση με μέγεθος οικονομίας) κατά 40%-45% από τα επίπεδα του 2005. Με δεδομένο το ρυθμό ανάπτυξής της, αυτό ισοδυναμεί με αύξηση των ρύπων της κατά 40%. Επιμένει ότι δεν πρέπει να υπάρξει πλαφόν μέγιστων εκπομπών για τις αναπτυσσόμενες χώρες σε μια νέα «πολιτική συμφωνία», που θα συνυπέγραφε εφόσον οι πλούσιες χώρες δεσμευτούν για μεγάλες περικοπές και προσφέρουν το 1% του ΑΕΠ τους για να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

Με την έλλειψη «γενναιοδωρίας» των δύο μεγάλων, η Ε.Ε. εμφανίζεται ως ο σταυροφόρος της μάχης κατά των κλιματικών αλλαγών. Ωστόσο, η επίτευξη των στόχων του Κιότο για την οποία περηφανεύεται δεν προήλθε τόσο από τις μειώσεις των μεγάλων της δυνάμεων αλλά από την κατάρρευση των ρυπογόνων οικονομιών των πρώην ανατολικών χωρών. Προσφέρει 100 δισ. ευρώ το χρόνο από τις πλούσιες προς τις φτωχές χώρες έως το 2020 για να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές και περικοπή εκπομπών κατά 20% από τα επίπεδα του 1990 έως τότε. Αυτό θα σήμαινε απλώς μείωση κατά 10% από σήμερα έως το 2020.

ΙΑΠΩΝΙΑ

Ο νέος πρωθυπουργός Γιούκιο Χατογιάμα υποσχέθηκε περικοπές εκπομπών κατά 25% από τα επίπεδα του 1990 έως το 2020, πολύ μεγαλύτερες από το 8% που είχε προτείνει η προηγούμενη κυβέρνηση. Θέλει να αναγνωριστεί ως μία από τις ηγέτιδες δυνάμεις που οδήγησαν τη Διάσκεψη σε επίτευξη συμφωνίας.

ΡΩΣΙΑ

Εχοντας να επιδείξει εντυπωσιακή μείωση των εκπομπών από τα επίπεδα του 1990, κυρίως λόγω του ενεργειακού εκσυγχρονισμού της και ενός εκτεταμένου δικτύου αγωγών φυσικού αερίου, χρησιμοποιεί την ενέργεια και το κλίμα ως μέσο για να πρωταγωνιστήσει ξανά στη διεθνή σκηνή. Αυτό προσδοκά και από την Κοπεγχάγη, προσφέροντας περικοπές κατά 25% από τα επίπεδα του 1990 έως το 2020.

ΒΡΑΖΙΛΙΑ

Από τους μεγαλύτερους ρυπαντές του αναπτυσσόμενου κόσμου, αλλά με σημαντική υδροηλεκτρική ενέργεια και βιοκαύσιμα, μπορεί να περηφανεύεται για την πλατιά χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Θέλει να δεσμευτούν (και με χρήμα) οι ισχυροί για τη σωτηρία των δασών του Αμαζονίου, οπότε και είναι πρόθυμη να περικόψει ώς το 2020 κατά 36%-39% τις εκπομπές της από τα επίπεδα του 1990.

ΙΝΔΙΑ

Τα αποθέματά της σε άνθρακα θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν την έξοδο εκατομμυρίων κατοίκων της από τη φτώχεια, αλλά ξέρει ότι μια τέτοια «οικολογικά επιβαρυντική» ανάπτυξη είναι δίκοπο μαχαίρι, καθώς είναι από τις πρώτες που θα πληγούν από την αύξηση της στάθμης των υδάτων. Επιδιώκει να αναλάβουν οι πλούσιοι τις ευθύνες τους ώστε να επιτευχθεί μια «εθελούσια» μείωση εκπομπών. Γι αυτό προσφέρει μείωση της «ένστασης άνθρακα» 20-25%.

ΚΑΝΑΔΑΣ

Υπολείπεται τόσο στην εκπλήρωση των στόχων του Κιότο, ώστε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες τον επικρίνουν για αδιαφορία και ζητούν την αποπομπή του από την Κοινοπολιτεία. Προσφέρει μόλις 3% περικοπές των εκπομπών από τα επίπεδα του 1990 ώς το 2020.

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

Εχει από τις μεγαλύτερες αναλογίες εκπομπών ανά κάτοικο, αλλά η συμφωνία του Κιότο της επέτρεψε να συνεχίζει να τις αυξάνει κατά 8%. Περιορίστηκε σε περικοπή για 5%-25%.

ΑΙΘΙΟΠΙΑ

Υπομένοντας ξηρασία και επισιτιστική κρίση είναι από τις χώρες που περισσότερο έχει πληγεί από τις κλιματικές αλλαγές, δίχως να έχει συμβάλει σχεδόν στη δημιουργία του προβλήματος. Οπως άλλωστε πολλές αφρικανικές χώρες που προσέρχονται στην Κοπεγχάγη με σκληρή γραμμή, δεν έχει πολλά να προσφέρει, αλλά πολλά να απαιτήσει: 67 δισ. δολάρια το χρόνο για προσαρμογή και 40% περικοπές εκπομπών στις πλούσιες χώρες.

Βρέθηκε το απολίθωμα του αρχαιότερου σπονδυλωτού ζώου

Ένα απολίθωμα ηλικίας 260 εκατ. ετών είναι το αρχαιότερο γνωστό σπονδυλωτό πλάσμα που διέθετε ένα είδος αντίχειρα και σκαρφάλωσε κάποτε σε ένα δέντρο, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Το εύρημα αποκαλύπτει ότι οι πρόγονοί μας αποίκισαν τα δέντρα πολύ νωρίτερα από ό,τι νομίζαμε μέχρι τώρα.
Γραφική αναπαράσταση του "Suminia getmanovi", το αρχαιότερου σπονδυλωτού ζώου Το πλάσμα, με την επιστημονική ονομασία Suminia getmanovi, διέθετε επιμήκη χέρια και δάχτυλα, που του επέτρεπαν να αρπάζεται από τα δέντρα και να ανεβαίνει σε αυτά.
Το απολίθωμα (στην πραγματικότητα τα απολιθώματα, καθώς ανακαλύφθηκαν πάνω από 15 καλοδιατηρημένοι σκελετοί αυτού του είδους ζώου) πρωτοανακαλύφθηκε στην κεντρική Ρωσία, στην περιοχή Κίροφ, το 1994, όμως η μελέτη του και η συνειδητοποίηση της σημασίας του έγινε από ερευνητές του Μουσείου Φιλντ του Σικάγο, υπό τον παλαιοντολόγο Γιοργκ Φρόμπις.
Η σχετική επιστημονική παρουσίαση έγινε στο περιοδικό "Proceedings B" της Βασιλικής Εταιρίας Επιστημών της Βρετανίας, σύμφωνα με το BBC, το Live Science και τους "Τάιμς" του Λονδίνου.
Το εύρημα δείχνει με ποιο τρόπο συνέβη η εξελικτική αλλαγή που επέτρεψε στα ζώα να ζήσουν πλέον και στα δέντρα, αποφεύγοντας έτσι τα αρπακτικά.
Το απολίθωμα χρονολογείται από την ύστερη Παλαιοζωική περίοδο, όταν ακόμα υπήρχε η ενιαία υπέρ-ήπειρος Παγγαία, 30 εκατ. χρόνια περίπου πριν οι δεινόσαυροι κυριαρχήσουν στη Γη, και είναι κατά 100 εκατ. χρόνια παλαιότερο από το αρχαιότερο μέχρι σήμερα θηλαστικό ζώο που είχε βρεθεί ότι πρωτοανέβηκε σε δέντρα.
Το "Σουμίνια", που έμοιαζε μάλλον με σαύρα παρά με θηλαστικό, ήταν μικρό ζώο, μήκους περίπου 50 εκατοστών από τη μύτη του μέχρι την άκρη της ουράς του, παρόλα αυτά, σε σχέση με το μήκος του, είχε μεγάλα άκρα και ιδιαίτερα μακριά χέρια και πόδια.
Τα άκρα των δαχτύλων του ήσαν λεπτά και καμπυλωμένα, σαν νύχια αρπακτικού, πιθανότατα καλυμμένα με κάποια σκληρή ουσία κερατίνης, όπως στα σημερινά πουλιά, πράγμα που θα το διευκόλυνε στο γράπωμα και το σκαρφάλωμα, προκειμένου να φάει φύλλα. Η μακριά ουρά του επίσης θα το βοηθούσε να συγκρατηθεί στα κλαδιά και να ισορροπήσει.
Η πιο σημαντική παρατήρηση όμως των επιστημόνων ήταν ότι ένα δάχτυλο σε κάθε χέρι και πόδι ήταν αντικρυστό με τα υπόλοιπα, σαν το σημερινό αντίχειρα.
Είναι η πρώτη φορά που σε κάποιο απολίθωμα βρίσκεται ένα είδος αντίχειρα. Το ζώο ήταν ένας πρόγονος των θηλαστικών. Ανάμεσα στην εποχή που το "Σουμίνια" έζησε (πριν 260 εκατ. χρόνια) και στην περίοδο χρονολόγησης των παλαιότερων γνωστών απολιθωμάτων θηλαστικών που ζούσαν στα δέντρα, μεσολαβεί ένα κενό περίπου 100 εκατ. ετών.
Στο διάστημα αυτό, έλαβε χώρα η αργή εξελικτική μεταβολή που επέτρεψε στα θηλαστικά να ζήσουν στα δέντρα και να έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα επιβίωσης.
"Πολύ συναρπαστικό", χαρακτήρισε το απολίθωμα ο παλαιοβιολόγος Κόνγουεϊ Μόρις του πανεπιστημίου Κέιμπριτζ. "Δείχνει για μια ακόμη φορά ότι πολλά πράγματα στην εξέλιξη μπορούν να συμβούν πολύ νωρίτερα από ό,τι θα αναμενόταν", πρόσθεσε.
(Πληροφορίες από το ΑΠΕ-ΜΠΕ)