«Καλαμάρι βαμπίρ»: Ένα μυστήριο πλάσμα του ωκεανού!

Το ολοκληρωμένο όνομα που του δόθηκε από τους βιολόγους είναι «καλαμάρι βαμπίρ από την κόλαση» (Vampyroteuthis infernalis), εξαιτίας του παράξενου σχήματός του αλλά και της διαβίωσής του στα σκοτεινά βάθη της θάλασσας.
Μια νέα ανακάλυψη, όμως, έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα, καθώς το καλαμάρι αυτό μόνο «βαμπίρ» δεν είναι, αφού αρνείται… πεισματικά να σκοτώσει το θήραμά του και τρέφεται αποκλειστικά και μόνο με νεκρά πλάσματα της θάλασσας.
Από τη μελέτη του στομάχου του, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω είδος συλλέγει οργανικά υπολείμματα που βυθίζονται κάτω από την επιφάνεια του νερού, στη βαθιά θάλασσα όπου ζει.

Σε αντίθεση με τους στενούς συγγενείς του -τα χταπόδια και τα καλαμάρια, τα οποία τρώνε ζωντανό το θήραμά τους-, το «καλαμάρι βαμπίρ» χρησιμοποιεί δύο νηματώδεις ίνες που υπάρχουν στο σώμα του για να συλλάβει την τροφή του.
«Είναι ένα… ζωντανό απολίθωμα το οποίο έχει και μία επιπλέον ικανότητα που δεν συναντάται σε κανένα άλλο πλάσμα: όταν απειλείται βγάζει όλα τα εσωτερικά του όργανα προς τα έξω, τρομοκρατώντας με τον τρόπο αυτό τους θηρευτές του», αναφέρει ο Bruce Robison από το Bay Aquarium στο Μοντερέι.

Καλαμάρι-γίγας στο Αιγαίο

ΜΕ ΜΗΚΟΣ 1,63 Μ.

Δύο τεράστια καλαμάρια μήκους μεγαλύτερου του 1,5 μέτρου εντοπίστηκαν κοντά στους Λειψούς και στη Σάμο. Το είδος τους απαντάται συνήθως στον Ειρηνικό Ωκεανό και σπάνια στη Μεσόγειο

Συνεργάτες του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» κρατούν το σπάνιο καλαμάρι μήκους 1,63 μ. και βάρους 9 κιλών, που εντοπίστηκε στη Σάμο

Ενα μοναδικό φαινόμενο, ενδεικτικό του πλούτου των ελληνικών θαλασσών, κατεγράφη πριν από λίγες ημέρες στο Αιγαίο: δύο τεράστια καλαμάρια, μήκους μεγαλύτερου του 1.50 μέτρου εντοπίστηκαν κοντά στους Λειψούς και στη Σάμο.

Τα καλαμάρια ανήκουν στο σπάνιο είδος Ommastrephes bartramii, το οποίο συναντάται συνήθως στον Ειρηνικό Ωκεανό και σπανίως στη Μεσόγειο. Η επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι υφίσταται πιθανή εξάπλωση του είδους στο Αιγαίο, γεγονός που ανοίγει νέα μονοπάτια έρευνας σε αχαρτογράφητες περιοχές των νερών του.

Το πρώτο καλαμάρι ανασύρθηκε στις 7 Μαρτίου, μπλεγμένο σε δίχτυα ψαρά, ο οποίος ειδοποίησε το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» για το συμβάν. Το καλαμάρι είχε φαγωθεί στο μεγαλύτερό του τμήμα από σμέρνα, όμως τα ακέραια πλοκάμια του ήταν αρκετά για να αναγνωριστεί το είδος, στο οποίο ανήκει.

Την επόμενη ημέρα στη Σάμο, ξεβράστηκε στην παραλία Κοκκάρι ένα δεύτερο καλαμάρι, γεμάτο αβγά, μήκους 1.63 μ. και βάρους 9 κιλών. Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί, ενώ σύμφωνα με τους επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ και του «Αρχιπελάγους» πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα του είδους που έχει καταγραφεί ποτέ.

Οπως εξηγεί η κ. Μήλιου, υδροβιολόγος και συντονίστρια των επιστημονικών ερευνών του «Αρχιπελάγους», το Αιγαίο αποτελεί ένα σπάνιο οικοσύστημα μοναδικής περιβαλλοντικής σημασίας, το οποίο γνωρίζουμε ελάχιστα. «Είναι πιθανό να υπάρχει μεγάλη εξάπλωση των εντυπωσιακών καλαμαριών στα νερά του», λέει.

Οι θάλασσές μας είναι κατά μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητες. Ειδικά σε μεγάλα βάθη, σε βραχώδεις περιοχές, σε θαλάσσια φαράγγια είναι πάρα πολλά αυτά που δεν γνωρίζουμε, συνεχίζει η κ. Μήλιου.

«Εμείς προσπαθούμε να ενεργοποιήσουμε τις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες έρχονται σε επαφή με τη θάλασσα ώστε να μπορούν αυτό που βλέπουν και που άλλοτε θα το έκοβαν για να το κάνουν δόλωμα, να το φέρνουν σε κάποιον εθελοντικό φορέα.

Με τον τρόπο αυτό εμπλουτίζουμε τις εμπειρίες μας για είδη που δεν γνωρίζουμε καλά. Πιστεύουμε άλλωστε πως είναι πολύ σημαντικό να ανακαλύψουμε και να καταγράψουμε τον πλούτο των ελληνικών θαλασσών προτού καταστραφεί και χαθεί χωρίς να τον έχουμε γνωρίσει».

Ommastrephes bartramil: Πρώτη εμφάνιση στη Μεσόγειο το 1976

Ενα σπάνιο είδος που ζει σε περίπου 200-250 μέτρα βάθος είναι το καλαμάρι Ommastrephes bartramii. Η πρώτη αναφορά για την παρουσία του στη Μεσόγειο έγινε το 1976, ενώ συχνότερες είναι οι αναφορές από το 2007 και μετά.

Τα μεγάλα βάθη στα οποία συχνάζει καθιστούν πολύ δύσκολη τη μελέτη σχετικά με τη φυσιολογία του συγκεκριμένου είδους, όμως είναι γνωστά στους επιστήμονες τα βασικά χαρακτηριστικά του. Εχει μεγάλα μάτια, δέκα πόδια και δύο πλοκάμια, μέσω των οποίων τρέφεται. Εχει έναν παχύ, μυϊκό μανδύα, κοντά πλοκάμια και χρώμα μοβ με ασημένιες ή χρυσές αποχρώσεις στο κάτω μέρος του.

Ο κύκλος ζωής του διαρκεί περίπου έναν χρόνο.

Κατερίνα Ροββά, Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ