ΛΙΓΟΤΕΡΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΚΑΙ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ
Στη... μέγκενη της οικονομικής κρίσης έχει πέσει (και) η ανακύκλωση, ιδίως των ογκωδών καταναλωτικών προϊόντων που κάποτε αγοράζαμε με τη μεγαλύτερη άνεση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η ανακύκλωση των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, τομέας που ξεκίνησε με πολλές προοπτικές το 2005 αλλά σήμερα παρουσιάζει σημαντική κάμψη που αγγίζει το 22% σε σχέση με τα επίπεδα προ τεσσάρων χρόνων.
Φυσικό επακόλουθο, αφού η αγορά των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών έχει πλέον συρρικνωθεί στο μισό εξαιτίας της αδυναμίας των νοικοκυριών να αντικαταστήσουν τις παλιές συσκευές.
Οι υπεύθυνοι της Ανακύκλωσης Συσκευών ΑΕ, του φορέα που έχει αναλάβει την ανακύκλωση των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, ύστερα από άδεια του υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, επισημαίνουν πως το δυσμενές οικονομικό περιβάλλον αντανακλάται στις ποσότητες που ανακυκλώνονται, αν και η μείωση είναι ηπιότερη από αυτή της αγοράς των ηλεκτρικών ειδών.
Το βάρος των συσκευών προς ανακύκλωση που συγκεντρώθηκαν το 2012 ήταν 36.700 τόνοι, μειωμένο κατά 13% σε σχέση με το 2011 και κατά 22% σε σχέση με το 2008. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις λευκές συσκευές (ψυγεία, πλυντήρια, κουζίνες κ.λπ.). Αντίθετα, η ανακύκλωση μικρών συσκευών, λαμπών ή τηλεοράσεων παρουσιάζουν αύξηση 36%, 22% και 8% αντίστοιχα.
Αυτό όμως που ανησυχεί περισσότερο την Ανακύκλωση Συσκευών ΑΕ είναι η απροθυμία των δήμων να βοηθήσουν στην αποκομιδή των συγκεκριμένων αποβλήτων. Η αρνητική στάση έγινε ιδιαίτερα έντονη τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της οικονομικής στενότητας.
«Δυστυχώς οι δήμοι έχουν ανταποκριθεί ελάχιστα και η συνεργασία μας με αυτούς δεν έχει φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα», δήλωσε στο «Εθνος» η Νατάσσα Βορηά, διευθύντρια Μάρκετινγκ της εταιρείας. Οπως επισήμανε, από τους δήμους το 2012 προήλθε μόνο το 3% της συλλογής συσκευών.
Η αδυναμία-απροθυμία των δήμων έχει ως αποτέλεσμα να αναλαμβάνουν δράση οι πλανόδιοι συλλέκτες (οι γνωστοί μας παλιατζήδες), οι οποίοι βέβαια προσφέρουν υπηρεσία στη συλλογή των παλιών συσκευών που συνήθως «κοσμούν» τα πεζοδρόμια της πόλης, όμως η δράση τους είναι εντελώς ανεξέλεγκτη. Πού πηγαίνουν οι συσκευές; «Αποδέκτες είναι έμποροι παλαιών μετάλλων, οι οποίοι τις αγοράζουν για ένα κομμάτι ψωμί από τους γυρολόγους και τις μεταπωλούν σε χαλυβουργίες σε πολύ ψηλές τιμές, χωρίς να έχει προηγηθεί η περιβαλλοντικά ορθή διαχείρισή τους», λένε από την Ανακύκλωση Συσκευών.
Φαινόμενα βανδαλισμού
Εχουν παρατηρηθεί σε μάντρες φαινόμενα βανδαλισμού είτε για να αποσπαστούν τα σιδηρούχα κομμάτια από τις συσκευές είτε για να κομματιαστούν ως έχουν και να οδηγηθούν, με όλα τα βλαβερά τους συστατικά, στο καμίνι κάποιας χαλυβουργίας. Υπολογίζεται πως 20.000 τόνοι ηλεκτρικών συσκευών καίγονται κάθε χρόνο, μαζί με τις τοξικές τους ουσίες.
Αρμόδια στελέχη του ΥΠΕΚΑ αναγνωρίζουν το πρόβλημα της παράνομης διακίνησης των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών. Τονίζουν πως οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος ελέγχουν τακτικά τόσο τα παράνομα όσο και τα νόμιμα «σκραπατζίδικα», ενώ υπάρχει συνεργασία με την ΚΕΔΕ ώστε να κινητοποιηθούν περισσότερο οι δήμοι. Επισημαίνουν ωστόσο την αρμοδιότητα της Αστυνομίας, η οποία έχει την ευθύνη να ελέγχει στον δρόμο τους πλανόδιους συλλέκτες.
Η επεξεργασία
Φραγμός στη διάχυση τοξικών ουσιών
Απαραίτητη είναι η ανακύκλωση και επεξεργασία των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών καθώς περιέχουν βλαβερές, ακόμα και τοξικές ουσίες. Το φαινομενικά αθώο -και τόσο χρήσιμο- ψυγείο μας περιέχει ουσίες που προσβάλλουν το όζον και τη θερμική ισορροπία του πλανήτη, το ίδιο και τα κλιματιστικά, ιδίως της παλαιάς τεχνολογίας. Ο υπολογιστής μας περιέχει μέταλλα όπως χαλκό, ψευδάργυρο, μόλυβδο, κάδμιο, τα οποία αν ελευθερωθούν χωρίς επεξεργασία στο περιβάλλον θα ρυπάνουν τον αέρα και το υπέδαφος.
Η εταιρεία
Η Ανακύκλωση Συσκευών ΑΕ είναι μη κερδοσκοπική εταιρεία εγκεκριμένη από το ΥΠΕΚΑ για την οργάνωση και λειτουργία του συλλογικού συστήματος για την εναλλακτική διαχείριση των Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού. Οι πόροι της προέρχονται από το τέλος ανακύκλωσης που ενσωματώνεται στην απόδειξη αγοράς συσκευών μεγάλων εταιρειών-παραγωγών, καταστημάτων και σούπερ μάρκετ που συμμετέχουν σε δίκτυο συνεργασίας. Τα ΑΗΗΕ συλλέγονται σε 8.000 σημεία σε όλη την Ελλάδα και η επεξεργασία τους γίνεται σε 9 μονάδες (δύο στη Β. Ελλάδα, μία στη Θεσσαλία, μία στη Λέσβο, τέσσερις στην Αττική και μία στην Κρήτη).
Αντικείμενο της ανακύκλωσης είναι κάθε συσκευή που μπαίνει στην πρίζα: μεγάλες και μικρές οικιακές συσκευές, εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, λάμπες, παιχνίδια, εργαλεία, ιατροτεχνολογικά προϊόντα (εξαιρούνται τα εμφυτεύσιμα και τα μολυσματικά).
Μανίνα Νικολοπούλου
