«Πνίγονται» 72 υγρότοποι της Αττικής

Σοβαρά προβλήματα ρύπανσης, μπαζωμάτων, καταπατήσεων, απαξίωσης και εγκατάλειψης αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι υγρότοποι της Αττικής.
Τα τελευταία καταφύγια της άγριας ζωής στο λεκανοπέδιο της πρωτεύουσας μένουν συχνά «θαμμένα» κάτω από τόνους σκουπιδιών και μπάζων, ενίοτε καταπατημένα, ενώ τουλάχιστον πέντε υγρότοποι έχουν εξαφανιστεί πλέον από τον χάρτη...

Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εσωτερικών Υδάτων του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, ολοκλήρωσε το πρώτο στάδιο απογραφής 72 υγρότοπων και ρεμάτων, στο πλαίσιο του προγράμματος «Προστασία και Ανάδειξη των Υγροτόπων της Αττικής». Γι’ αυτό και κατέθεσε στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Περιβάλλοντος πρόταση οριοθέτησης, με σκοπό τη θεσμική κατοχύρωση, την προστασία και αποκατάστασή τους.

«Οι περισσότεροι υγρότοποι στην Αττική έχουν εξαφανιστεί ή είναι πλέον εξαιρετικά υποβαθμισμένοι», τονίζει η Ορνιθολογική, προσθέτοντας πως «μεγάλος αριθμός υγροτόπων έχει μετατραπεί σε χώρο εναπόθεσης μπάζων και απορριμμάτων, ενώ άλλοι έχουν επιχωματωθεί πλήρως με αποτέλεσμα τα όριά τους να χάνονται και να ξεχνιέται η ύπαρξή τους.

Σε παρόμοια κατάσταση βρίσκονται οι ποταμοί και τα ρέματα του λεκανοπεδίου».

Κάποιοι υγρότοποι έχασαν μεγάλο μέρος της έκτασής τους, όπως αυτός της Λούτσας και του Ασωπού - Σκάλας Ωρωπού.

Αλλοι μπαζώθηκαν ή μετατράπηκαν σε ανεξέλεγκτες χωματερές, όπως ο υγρότοπος της Μπρέξιζας, ενώ άλλοι, όπως ο Σχινιάς, το Βουρκάρι και η Βραυρώνα, μαστίζονται από τη λαθροθηρία ή απειλούνται από την αυθαίρετη δόμηση και τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

ΚαταγραφέςΠαρόλα αυτά, η άγρια ζωή της Αττικής αντέχει ακόμη. Το 2009 καταγράφηκαν από την Ορνιθολογική πάνω από 21.500 πουλιά από 141 είδη σε υγρότοπους της Αττικής. Από αυτά, 31 περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας για τα Πουλιά, ενώ 20 είδη έχουν χαρακτηριστεί στο «Κόκκινο Βιβλίο» ως Σχεδόν Κινδυνεύοντα, Τρωτά ή Κινδυνεύοντα.

«Οι υγρότοποι της Αττικής είναι εξαιρετικά σημαντικοί για πολλά είδη χλωρίδας και πανίδας που βρίσκουν σε αυτούς έναν δυσεύρετο στην Αττική τόπο για την επιβίωσή τους», τονίζει η συντονίστρια ενημέρωσης - ευαισθητοποίησης δράσεων διατήρησης της Ορνιθολογικής, Ρούλα Τρίγκου.

«Η ένταξη των υγροτόπων στο κατάλληλο νομικό πλαίσιο είναι απαραίτητη ώστε να κατοχυρωθούν ως τόποι σημαντικοί για τη βιοποικιλότητα, αλλά και ως ελεύθεροι χώροι στο αστικό και περιαστικό περιβάλλον. Η απογραφή και η οριοθέτησή τους αποτελεί το πρώτο βήμα για την αποτελεσματική προστασία τους», προσθέτει η ίδια.

Γιάννης Φώσκολος

Ηλιοτρόπιο

Ο Γερμανός αρχιτέκτονας Rolf Disch σκέπτεται με βάση την ενεργειακή απόδοση κι αυτό φαίνεται από τη δουλειά του. Ο κ. Disch έχτισε ένα απολύτως οικολογικό σπίτι, το οποίο αξιοποιεί τον ήλιο σε τέτοιο βαθμό, ώστε να παράγει την πενταπλάσια ενέργεια από αυτή που καταναλώνει. Το Ηλιοτρόπιο, όπως ονομάζεται το σπίτι, έχει και κάποια άλλα χαρακτηριστικά που εντυπωσιάζουν τους λάτρεις της καινοτομίας.

Κατ' αρχάς, να πούμε ότι το γιγάντιο panel στην κορυφή περιστρέφεται ακολουθώντας την πορεία του ήλιου, έτσι ώστε να δεσμεύει ανά πάσα στιγμή τη μέγιστη δυνατή ακτινοβολία. Έτσι, το σπίτι έχει στη διάθεσή του μια παροχή 6,6 κιλοβάτ. Δεν περιστρέφεται, όμως, μόνο ο συλλέκτης. Ο κ. Disch αποφάσισε ότι θα πρέπει να περιστρέφεται ολόκληρο το σπίτι, έτσι ώστε να έχει πάντα τις ιδανικές συνθήκες φωτός. Χώρια που η εναλλασσόμενη θέα είναι τρομερά cool από μόνη της. Να σημειωθεί ότι το panel και το σπίτι περιστρέφονται ανεξάρτητα το ένα από το άλλο.

Κατά τα λοιπά, το Ηλιοτρόπιο έχει σύστημα ανακύκλωσης του νερού για να μην πηγαίνει τίποτα χαμένο, ενώ μέχρι και τα ανθρώπινα περιττώματα κομποστοποιούνται.

Ο ίδιος ο Disch μένει μέσα σε αυτό το σπίτι και δηλώνει πολύ ευχαριστημένος. Βέβαια, το κόστος είναι υψηλότατο. Αν θέλετε ένα Ηλιοτρόπιο, θα πρέπει να δαπανήσετε πάνω από 1,5 εκατομμύριο ευρώ. Όπως και να το κάνουμε, πάντως, είναι πολύ εντυπωσιακό.

Εφαρμογή για κατασκευή οικολογικού σπιτιού

Μια ενδιαφέρουσα εφαρμογή για κατασκευή οικολογικού σπιτιού http://myabodo.com/

Βιοκλιματικός σχεδιασμός: Μια ενεργειακή πολυκατοικία στην Αθήνα

Εξωτερικά δεν διαφέρει σε τίποτε από τις γειτονικές της. Πρόκειται όμως για μία από τις πρώτες -αν όχι η μοναδική- ενεργειακά σχεδιασμένη πολυκατοικία της Αθήνας, που υπόσχεται στους ενοίκους της μείωση της κατανάλωσης ρεύματος έως 40%. 

 

Tης ΝΑΤΑΣΑΣ ΣΙΝΙΩΡΗ,
φωτογραφίες:ΚΑΝΑΡΗΣ ΤΣΙΓΚΑΝΟΣ, 

ΟΙΚΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ

H κατασκευή της πολυκατοικίας, στην περιοχή του προσφυγικού οικισμού της Νέας Φιλαδέλφειας, ολοκληρώθηκε μόλις πρόσφατα, στα τέλη Μαΐου. Θα υπέθετε κανείς ότι θα περνούσαν μήνες μέχρι να βρεθούν αγοραστές, καθώς βρισκόμαστε εν μέσω οικονομικής κρίσης. Και όμως, από τα οκτώ διαμερίσματα συνολικού εμβαδού από 40 έως 75 τ.μ. έχουν ήδη πωληθεί τα πέντε!

Φαίνεται ότι ο χαρακτηρισμός της κατασκευής ως ενεργειακής και η πληθώρα έξυπνων συστημάτων που διαθέτει για την εξοικονόμηση ενέργειας προκάλεσαν το ενδιαφέρον αρκετών αγοραστών: βιοκλιματικός σχεδιασμός, σύστημα εξωτερικής θερμομόνωσης, σύστημα θέρμανσης- δροσισμού με τη χρήση γεωθερμίας σε συνδυασμό με ενδοδαπέδια εγκατάσταση, εξωτερικά πορτοπαράθυρα με ενεργειακούς υαλοπίνακες και κουφώματα με θερμοδιακοπή, οικολογικά χρώματα, κοινόχρηστη ηλιακή εγκατάσταση για παροχή ζεστού νερού σε όλα τα διαμερίσματα, κεραμικά πλακάκια και κεντρικό σύστημα καθαρισμού με εγκατάσταση σωληνώσεων υπό κενό αέρος σε κάθε διαμέρισμα. Τεχνολογίες που εγγυώνται την πλήρη απεξάρτηση του κτιρίου από τα ορυκτά καύσιμα, είτε πρόκειται για πετρέλαιο είτε για φυσικό αέριο. Σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανικό κ. Κωνσταντίνο Σπανό, της κατασκευάστριας εταιρείας «Κ. Σπανός - Η. Τοχταμής», με τις παρεμβάσεις αυτές μειώνεται η κατανάλωση ενέργειας έως 40%.

Ηλιακά, και όχι μόνο, κέρδη

Ο Πέτρος Βουρλής, ένας από τους νέους ιδιοκτήτες, έχει αγοράσει ένα διαμέρισμα 75 τ.μ. στον δεύτερο όροφο. Μας υποδέχεται στο ολοκαίνουργιο σπίτι του με τη σκυλίτσα του, τη Ρόζα, καθώς η σύζυγός του εργάζεται εκτός Αθηνών. Αναζητούσε διαμέρισμα στη συγκεκριμένη περιοχή και κατά τη διάρκεια μιας βόλτας εντόπισε την εν λόγω κατοικία. «Περπατώντας το βρήκα», μου λέει γελώντας. «Είδα τη μόνωση εξωτερικά, γιατί το πέτυχα στη φάση που δεν είχε ακόμα σοβαντιστεί. Εφόσον βλέπεις ότι μια κατοικία έχει παντού μόνωση, σκέφτεσαι αμέσως ότι οι απώλειες ενέργειας θα είναι μικρότερες». Τον ρωτάω πώς βίωσε τον καύσωνα το διάστημα που μας πέρασε. «Η γεωθερμία δούλεψε, γιατί, όταν έξω είχε 38 - 39ο C, εσωτερικά η μέγιστη θερμοκρασία ήταν 29 βαθμοί». Aραγε, πόσο του κόστισε η συγκεκριμένη οικία, που είναι από τις μεγαλύτερες της πολυκατοικίας; Και πόσο αποφασισμένος ήταν να πληρώσει περισσότερα χρήματα απ' όσα θα διέθετε για ένα συμβατικό διαμέρισμα; «Εάν δεν ήταν ενεργειακό, δεν θα το αγοράζαμε, καθώς ήταν λίγο ακριβό για την τσέπη μας.

Τα συστήματα που διαθέτει, όμως, μας έκαναν να ξεπεράσουμε το θέμα της τιμής (218.000 ευρώ), γιατί πιστεύουμε ότι θα τα αποσβέσουμε γρήγορα». Οπως μου εξηγεί ο πολιτικός μηχανικός Ηλίας Τοχταμής, «τα διαμερίσματα πληρούν όλες τις προϋποθέσεις της σύγχρονης δόμησης όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση των σύγχρονων κατασκευών που πηγάζουν από τη νέα νομοθεσία περί ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, τόσο στην κατασκευή του κελύφους όσο και των μηχανολογικών εγκαταστάσεων θέρμανσης-ψύξης». Οπου ήταν δυνατό, υιοθετήθηκαν κάποιες από τις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής. Οι κύριοι χώροι χρήσης τοποθετήθηκαν στην πλευρά του νότου, ενώ οι βοηθητικοί χώροι, όπως τουαλέτες και αποθήκες, στη μεριά του βορρά. «Βέβαια, η πλευρά του βορρά έχει ενισχυθεί με επιπλέον θερμομόνωση, ώστε να μειώσουμε τις απώλειες, ενώ από την πλευρά του νότου κάναμε μεγαλύτερα ανοίγματα, ώστε το χειμώνα που ο ήλιος είναι χαμηλότερα να έχουμε περισσότερα «ηλιακά κέρδη» με την εισροή των ακτίνων του ήλιου στο χώρο».

Στην κατασκευή τοποθετήθηκε σύστημα γεωθερμίας που βασίζεται σε μια απλή αρχή: η θερμοκρασία του εδάφους κάτω από την επιφάνεια της γης είναι σταθερή στους 15 - 18ο C. Πέντε γεωτρήσεις των 100 μέτρων που βρίσκονται κάτω από το κτίριο λαμβάνουν με ένα σύστημα αγωγών τη θερμότητα από τη γη και τη μεταφέρουν στο μηχανοστάσιο της πολυκατοικίας, όπου βρίσκεται η γεωθερμική αντλία θερμότητας, η οποία αυξάνει ή μειώνει τη θερμοκρασία. Στη συνέχεια, το σύστημα της ενδοδαπέδιας θέρμανσης τροφοδοτείται με θερμό νερό μέσω ενός κυκλοφορητή. Το πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι ότι η κατανομή της θερμότητας στο χώρο (θέρμανση/ψύξη) είναι ομοιόμορφη, και έτσι το διαμέρισμα απαλλάσσεται από οποιοδήποτε εξωτερικό σώμα, όπως, για παράδειγμα, το καλοριφέρ. Επιπλέον, τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των δαπέδων έχουν μεγάλη θερμοχωρητικότητα, με συνέπεια να λειτουργούν ως αντλία θερμότητας και να τροφοδοτούν με ζέστη το κτίριο ακόμη και μετά την παύση της λειτουργίας της θέρμανσης, εξοικονομώντας ενέργεια· σε αντίθεση με ένα συμβατικό σπίτι όπου τα καλοριφέρ παγώνουν αμέσως μετά την παύση λειτουργίας της θέρμανσης.

Εκτός όμως από τη γεωθερμία, η κατοικία διαθέτει και ένα σύστημα ηλιακών θερμοσιφώνων, οι οποίοι αποθηκεύουν την ηλιακή ενέργεια και παρέχουν στους ενοίκους κοινόχρηστη εγκατάσταση ζεστού νερού χειμώνα-καλοκαίρι. Με το σύστημα της εξωτερικής μόνωσης, η θερμότητα που παρέχεται από τη γεωθερμία παγιδεύεται και, ως εκ τούτου, αποφεύγονται οι απώλειες ενέργειας κατά 50%. Επιπλέον στοιχεία που συμβάλλουν στην ενεργειακή λειτουργία του κτιρίου αποτελούν τα εξωτερικά πορτοπαράθυρα με ενεργειακούς υαλοπίνακες και ανάκληση -απαραίτητα για τον νυχτερινό αερισμό της κατοικίας- αλλά και τα οικολογικά χρώματα AURO του εσωτερικού χώρου, τα οποία δεν περιέχουν βλαβερές πτητικές ουσίες για τον ανθρώπινο οργανισμό. Η κατανομή των δαπανών σε κάθε διαμέρισμα γίνεται με τους θερμιδομετρητές, οι οποίοι μετρούν ποσότητα ενέργειας, σε αντίθεση με τους ωρομετρητές, που μετρούν ώρες.

Απόσβεση σε έξι χρόνια

Ο επόμενος ιδιοκτήτης που μας μίλησε είναι η μεσίτρια κ. Ντέμη Γιαννακάκη, η οποία βρήκε το οικόπεδο όπου χτίστηκε η κατοικία και έχει αναλάβει ταυτόχρονα την προώθηση των διαμερισμάτων. Το διαμέρισμα που αγόρασε εκείνη το έχει μετατρέψει σε γραφείο, όπου και την επισκεφτήκαμε. «Παρουσίασα το οικόπεδο στον κ. Τοχταμή και στον κ. Σπανό και μου είπαν ότι ήθελαν να φτιάξουν μια ενεργειακή κατοικία. Για μένα αυτό ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Ηταν ένα θέμα για το οποίο δεν γνώριζα πολλά. Ομως, άρχισα να το ψάχνω, προκειμένου να μάθω περισσότερα πράγματα. Παρακολούθησα τη δημιουργία της κατοικίας από την ώρα της θεμελίωσης και είδα όλες τις λεπτομέρειες. Πίστεψα στο «προϊόν» αυτό, γι' αυτό και αποφάσισα να μεταφέρω εδώ το γραφείο μου. Θεωρώ ότι, με όλα αυτά τα συστήματα που διαθέτει, μελλοντικά θα πάρω πίσω το κεφάλαιο που έχω επενδύσει μέσα από τη χρήση. Πετρέλαιο δεν θα πληρώνω καθόλου, ενώ οι λογαριασμοί ρεύματος θα είναι μειωμένοι σε σύγκριση με εκείνους ενός συμβατικού διαμερίσματος». Αραγε ήταν δύσκολο να βρει αγοραστές;

Ο κόσμος ανταποκρίνεται στο άκουσμα της λέξης «ενεργειακή»; «Ο κόσμος δεν γνωρίζει και εγώ προσπαθώ να τους περάσω όσα έχω μάθει μέχρι τώρα για ένα θέμα που ούτε εγώ ήξερα. Αν το σκεφτούμε σε σχέση με το πότε ολοκληρώθηκε, τότε χρονικά ανταποκρίθηκαν γρήγορα. Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε ότι οι τράπεζες δεν δίνουν εύκολα τα δάνεια και δεν έχουν κάποιο πρόγραμμα που να συμβάλλει στην προώθηση αυτών των κατασκευών». Και ο κ. Τοχταμής συμπληρώνει αναφορικά με το κόστος αγοράς τους: «Οι τιμές είναι κατά 15% πιο ακριβές σε σχέση με τα συμβατικά διαμερίσματα. Με τους υπολογισμούς που έχουμε κάνει, πιστεύουμε ότι η διαφορά στην τιμή που έχουν τα διαμερίσματα σε σχέση με τα συμβατικά θα έχει αποσβεστεί σε πέντε με έξι χρόνια»

Σκωτία: H καρδιά της κυματικής ενέργειας

Στη Σκωτία, «τη μελλοντική Σαουδική Αραβία της θαλάσσιας ενέργειας», όπως την αποκαλούν,κατασκευάζονται τα πρώτα δέκα παράκτια πάρκα. Τέσσερις καινοτόμοι τεχνολογίες υπόσχονται να δαμάσουν τα κύματα, με στόχο την παραγωγή ηλεκτρικής ισχύος 1,2 Gwatt -ποσότητα που καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες 750.000 σπιτιών.

Του ΚΩΣΤΑ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ, Εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Mία από τις κατασκευές μοιάζει με ένα τεράστιο μεταλλικό φίδι που επιπλέει πάνω στο νερό και ακολουθεί την κίνηση των κυμάτων. Κάποια άλλη βαφτίστηκε «στρείδι» («Oyster») από την εταιρεία που τη δημιούργησε, αφού παραπέμπει στο ανοικτό κέλυφος του οστρακοειδούς - με τη βάση της να ακουμπά σταθερά στον πυθμένα και το «καπάκι» της να ταλαντώνεται πίσω-μπρος, καθώς χτυπούν πάνω του τα κύματα. Και οι δύο άλλες, πιο συμβατικές υποβρύχιες μηχανικές διατάξεις, θυμίζουν τεράστιες τουρμπίνες και περιστρέφονται λόγω των θαλάσσιων ρευμάτων. Αυτές είναι οι τέσσερις τεχνολογίες στις οποίες θα βασιστούν τα «πάρκα θαλάσσιας ενέργειας», που θα εγκατασταθούν σε δέκα παράκτιες περιοχές της Σκωτίας -γύρω από τα νησιά Orkney και τον όρμο του Pentland-, με σκοπό να αξιοποιήσουν την κίνηση των κυμάτων και των παλιρροϊκών ρευμάτων, ώστε να παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα. Τα θαλάσσια αυτά πάρκα θα είναι τα πρώτα στον κόσμο που θα λειτουργούν σε βιομηχανική κλίμακα, αφού η ισχύς τους θα ξεπερνά τα 1,2 Gwatt. Κάτι που σημαίνει πως θα μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες 750.000 νοικοκυριών, χωρίς την παραμικρή εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου.

Η ανακοίνωση του σχεδίου έγινε πριν από λίγες εβδομάδες από τον πρωθυπουργό της τοπικής κυβέρνησης Alex Salmond, ο οποίος δημοσιοποίησε τα ονόματα των επτά εταιρειών στις οποίες παραχωρήθηκαν -προς εκμετάλλευση- οι παραπάνω τοποθεσίες. «Το επόμενο βήμα είναι να ολοκληρωθεί η διαδικασία αδειοδότησης», λέει στο «ΟΙΚΟ» η Johanna Yates, υπεύθυνη του τομέα θαλάσσιας και υδροηλεκτρικής ενέργειας της Scottish Renewables, ενός οργανισμού που στοχεύει στην προώθηση των ανανεώσιμων πηγών στη Σκωτία. Αλλωστε, εδώ και χρόνια είναι γνωστό πως η περιοχή αυτή διαθέτει από τις πιο προνομιακές τοποθεσίες στον πλανήτη. Τα πάρκα θα εγκατασταθούν σε ένα σημείο όπου ο Ατλαντικός Ωκεανός συναντά τη Βόρεια Θάλασσα και τα ρεύματα εκεί συχνά φτάνουν τα 30 χλμ./ώρα σε ταχύτητα. Επίσης, επειδή το ύψος των κυμάτων έχει μέσο όρο τα δύο μέτρα, ενώ ενίοτε ξεπερνούν τα δέκα μέτρα, «η Σκωτία μπορεί να γίνει η Σαουδική Αραβία της θαλάσσιας ενέργειας», σύμφωνα με τον κ. Alex Salmond.

Το πρώτο «κρας τεστ»

Ανάμεσα στις εταιρείες που ανέλαβαν να δημιουργήσουν τα πάρκα, βρίσκονται ορισμένοι από τους μεγαλύτερους βρετανικούς ομίλους από το χώρο της ηλεκτροπαραγωγής, όπως η EON, η Scottish and Southern Energy (SSE) και η Scottish Power Renewables. Οι όμιλοι αυτοί συνεργάστηκαν με τις επιχειρήσεις στις οποίες ανήκουν οι τέσσερις επικρατέστερες τεχνολογίες. Τεχνολογίες που, αν και έχουν υποβληθεί για χρόνια σε δοκιμές, έπρεπε να χρηματοδοτηθούν με αρκετά μεγάλα κονδύλια για να χρησιμοποιηθούν μαζικά: τα δέκα πάρκα εκτιμάται πως θα κοστίσουν 4 δισ. λίρες, μαζί με ένα ακόμη δισ. για την κατασκευή των υπόλοιπων υποδομών. Εντούτοις, η Johanna Yates θεωρεί πως μια τέτοια επένδυση θα βοηθήσει την τοπική οικονομία να ανακάμψει από την ύφεση και μακροπρόσθεσμα «θα επιτρέψει στη Σκωτία να εξαγάγει τεχνογνωσία στον υπόλοιπο κόσμο».

Βέβαια, καθώς πρόκειται για το πρώτο ουσιαστικά «κρας τεστ» για τη χρήση της κυματικής και της παλιρροϊκής ενέργειας, δεν είναι απίθανο να προκύψουν τεχνικές δυσκολίες, με συνέπεια ορισμένα πάρκα να λειτουργήσουν νωρίτερα απ' ό,τι άλλα. Επίσης, στην πορεία θα πρέπει να ελεγχθεί αν αυτές οι τεχνολογίες επιβαρύνουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα αλλά και ποιες λύσεις τυχόν απαιτηθούν. «Πάντως, πέρα από την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών, αυτές οι τεράστιες συσκευές θα παίξουν επίσης το ρόλο τεχνητών υφάλων, αυξάνοντας τον πληθυσμό των ψαριών στην περιοχή», συμπληρώνει η Yates.

Nέες μονάδες υπό σχεδίαση

Πριν ακόμη ξεκινήσει η εγκατάσταση των πρώτων πάρκων, η τοπική κυβέρνηση ήδη εξετάζει το ενδεχόμενο να παραχωρήσει και άλλες περιοχές για νέες μονάδες. Εξάλλου, σύμφωνα με μελέτη της οικολογικής οργάνωσης Carbon Trust, το ρεύμα που παράγεται από τη θάλασσα θα μπορούσε να καλύψει το 15% - 20% των αναγκών της Σκωτίας. Παράλληλα, υποστηρίζει ο Guardian, με αυτό τον τρόπο θα αυξήσει την ενεργειακή της ασφάλεια, τη στιγμή που τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα φαίνεται να μειώνονται.

«Και βέβαια, υπάρχουν επίσης πολλές περιοχές στον κόσμο οι οποίες έχουν τη γεωμορφολογία και το ενεργειακό δυναμικό για να εφαρμόσουν παρόμοιες τεχνολογίες», συμπληρώνει η κ. Yates. Για παράδειγμα, το αμερικανικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Ηλεκτρικής Ενέργειας (EPRI) υπολόγιζε το 2005 πως οι ΗΠΑ μπορούν να παράγουν το 10% του ρεύματός τους αποκλειστικά από κυματικά πάρκα.

1.Πανίσχυρο«στρείδι»

Το «στρείδι» της εταιρείας Aquamarine Power μπορεί να εγκατασταθεί σε βάθος 10 - 16 μέτρων, ώστε ο κατακόρυφος «υδατοφράκτης» της μονάδας να κλίνει δεξιά - αριστερά, ανάλογα με τη φορά των κυμάτων. Μέσω ενός υποβρύχιου καλωδίου που περιέχει πεπιεσμένο θαλασσινό νερό, η παλινδρομική αυτή κίνηση μεταφέρεται στην ακτή και σε μια υδροηλεκτρική γεννήτρια. Στη Σκωτία αναμένεται να χρησιμοποιηθούν 200 τέτοιες μονάδες, ισχύος 1 Mwatt.

2. Γιγάντια τουρμπίνα

Η υποθαλάσσια τουρμπίνα της OpenHydro διαθέτει ένα τεράστιο άνοιγμα στο κέντρο της, ώστε τα κοπάδια των ψαριών να μπορούν να περνούν από μέσα της και να μη συνθλίβονται στους έλικές της. Η πρώτη πιλοτική μονάδα διαμέτρου 4,5 μέτρων εγκαταστάθηκε στη Σκωτία το 2007, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να παράγει ρεύμα για 150 νοικοκυριά και, με αυτό τον τρόπο, να αποτρέψει την ετήσια έκλυση 450 τόνων CO2 στην ατμόσφαιρα.

3.Υποβρύχιος νερόμυλος

Κάθε σταθμός της εταιρείας SeaGen μοιάζει με πανύψηλο φάρο στον οποίο είναι συνδεδεμένοι δύο έλικες διαμέτρου 16 μέτρων που κινούνται χάρη στα παλιρροϊκά ρεύματα: καθώς περιστρέφονται με ταχύτητα έως και 2,4 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, κάθε τέτοια κατασκευή μπορεί να παράγει αρκετό ρεύμα για να ηλεκτροδοτεί περίπου 1.000 νοικοκυριά. Αυτοί οι «υποβρύχιοι νερόμυλοι» θα χρησιμοποιηθούν σε ένα πάρκο στη Σκωτία.

4. Το «φίδι» του νερού

Τα μεταλλικά «φίδια» της Pelamis Wave Power είναι ίσως η πιο γνωστή από τις τεχνολογίες που θα χρησιμοποιηθούν στη Σκωτία, αφού τρεις παρόμοιες μονάδες λειτουργούν πιλοτικά ήδη από το 2008 στις ακτές της Πορτογαλίας. Κάθε μονάδα έχει μήκος 155 μέτρα, ζυγίζει 700 τόνους και ουσιαστικά αποτελείται από τέσσερις κυλίνδρους που ενώνονται μεταξύ τους με μηχανικά έμβολα· τα κύματα προκαλούν τη συσπείρωση και την επιμήκυνση των εμβόλων, κίνηση η οποία μεταδίδεται σε γεννήτριες για την παραγωγή ρεύματος.

Νοµπέλ Φυσικής για το γραφένιο

Οταν το γραφένιο δηµιουργήθηκε για πρώτη φορά το 2004, κάποιοι το παροµοίασαν µε την καρδιά των υπερυπολογιστών του µέλλοντος. Οι δύο δηµιουργοί του, Αντρέ Γκέιµ και Κονσταντίν Νοβοσέλοφ, κέρδισαν χθες το Νοµπέλ Φυσικής 2010.

Ο Γκέιµ είναι 51 χρονών και ο Νοβοσέλοφ 36. Και οι δύο είναι ρωσικής καταγωγής και διδάσκουν Φυσική στο Πανεπιστήµιο του Μάντσεστερ στην Αγγλία.

Οταν ενηµερώθηκαν χθες για την ανώτατη επιστηµονική διάκριση που έλαβαν, σχεδόν έπεσαν από τα σύννεφα. Ακόµη κι αν γνώριζαν ότι οι πιθανότητες να κερδίσουν το Νοµπέλ ήταν µεγάλες, εκείνοι θεωρούσαν ότι η Επιτροπή της Σουηδικής Ακαδηµίας Επιστηµών θα έκανε σε άλλον την τιµή.

Οµως η Επιτροπή είχε διαµορφωµένη άποψη και κυρίως µεγάλη εκτίµηση για το έργο των δύο φυσικών, χαρακτηρίζοντας «επαναστατικές» τις εργασίες τους σε αυτό το καινούργιο υλικό, που δεν υπάρχει αυτόνοµο στη φύση, ωστόσο διαθέτει ιδιότητες τόσο ελπιδοφόρες ώστε «µπορεί να φέρει την επανάσταση στην ηλεκτρονική».

Αλλά τι είναι τελικά αυτό το γραφένιο; Κάτι τόσο µικρό που όχι µόνο δεν φαίνεται µε γυµνό µάτι αλλά καλά καλά ούτε και µε µικροσκόπιο! Το µόνο υλικό που του µοιάζει πολύ και που όλοι µας έχουµε χρησιµοποιήσει κάποια στιγµή είναι ο γραφίτης. Η µύτη δηλαδή ενός µολυβιού. Γι’ αυτό και τα ονόµατα των δύο υλικών προέρχονται από την ίδια ρίζα.

«Φανταστείτε ένα λεπτό φύλλο από κυψέλη µέλισσας που αποτελείται από εξαγωνικές οπές. Και µέσα στην κάθε οπή βάζουµε ένα άτοµο άνθρακα. Αν σε αυτή την κυψέλη προσθέσουµε από κάτω ένα και δύο και τρία φύλλα, τότε όλες αυτές οι επιστρώσεις θα συνθέσουν τον γραφίτη», λέει στα «ΝΕΑ» καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Αθηνών, ειδικός στην επιστήµη υλικών.

«Το γραφένιο όµως είναι κάτι πολύ µικρότερο. Αποτελείται µόνο από το ένα φύλλο της κυψέλης, δηλαδή είναι στην ουσία έξι άτοµα άνθρακα µαζί, ενωµένα µεταξύ τους µε χηµικούς δεσµούς. Το υλικό αυτό, όπως καταλαβαίνετε, έχει δύο διαστάσεις και είναι τόσο λεπτό όσο το πάχος ενός ατόµου άνθρακα!».

Παρά το µικροσκοπικό του µέγεθος όµως, έχει θαυµατουργές ιδιότητες. Κρύβει µέσα του αξιοζήλευτες ηλεκτρονικές, χηµικές και µηχανικές αρετές.

Ιδιότητες

Είναι ο καλύτερος γνωστός αγωγός της θερµότητας, δεν...λυγίζει, δεν σπάει και φιλοδοξεί ν’ αντικαταστήσει το πυρίτιο στην κατασκευή µικροτσίπ για ηλεκτρονικούς υπολογιστές οι οποίοι όχι µόνο θα είναι ασύλληπτα γρήγοροι αλλά η λειτουργία τους θα στηρίζεται στην κβαντική φυσική. Επιπλέον, το γραφένιο θα µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε οθόνες αφής νέας γενιάς, ακόµη και σε ηλιακούς συλλέκτες.

Με άλλα λόγια, πάνω στο γραφένιο φαίνεται να στηρίζεται µελλοντικά ολόκληρο το... ηλεκτρονικό οικοδόµηµα του ανθρώπου. Κι ας έγινε γνωστό πριν από έξι χρόνια ακριβώς. Σαν σήµερα, τον Οκτώβριο του 2004, οι δύο επιστήµονες δηµοσίευσαν την ανακάλυψή τους στην κορυφαία επιθεώρηση Science. Και από εδώ και στο εξής, «θα συνεχίσουµε να δουλεύουµε ακόµη σκληρότερα, να τελειοποιήσουµε αυτό που ξεκινήσαµε, σαν να πιστεύουµε ότι το Νοµπέλ το κερδίσαµε κατά τύχη!».

ΥΠΕΡΕΛΑΦΡΥ ΚΑΙ... ΑΟΡΑΤΟ

Το επαναστατικό υλικό είναι άθραυστο και εξαιρετικά ελαφρύ, ενώ το πάχος του είναι µόλις ... ενός ατόµου! 

Νέους δρόμους ανοίγει το σούπερ-υλικό γραφένιο

Από τότε που οι επιστήμονες πρωτο-ανακάλυψαν το γραφένιο το 2004, δεν έχουν σταματήσει να μελετούν τις πολλά υποσχόμενες δυνατότητες αυτού του νέου σούπερ-υλικού, το οποίο αποτελείται από ένα στρώμα ατόμων άνθρακα με πάχος μόλις ενός ατόμου, που είναι διατεταγμένα με την μορφή πλέγματος σαν κερήθρας.

Τώρα, μια ομάδα Ευρωπαίων ερευνητών κατάφερε, για πρώτη φορά, να παράγει γραφένιο σε τέτοιο μέγεθος και ποιότητα, που το νέο υλικό μπορεί πια να αξιοποιηθεί πρακτικά, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την κατασκευή ενός νέου υλικού στο οποίο θα μπορεί να βασιστεί η νανοτεχνολογία του μέλλοντος και, μαζί με αυτήν, η δημιουργία νέων υψηλής ταχύτητας ηλεκτρονικών, όπως νέων μικρο-τσιπ και οθονών αφής.

Μέχρι τώρα το γραφένιο είχε παραχθεί μόνο σε πολύ μικρή κλίμακα και ήταν περιορισμένη η δυνατότητα των ερευνητών για μέτρηση των ηλεκτρικών χαρακτηριστικών του και για τη βιομηχανική αξιοποίησή του. Όμως οι ευρωπαίοι ερευνητές, υπό τον καθηγητή Αλεξάντερ Τζάλεντσουκ του Εθνικού Φυσικού Εργαστηρίου της Βρετανίας, σε εργασία τους που παρουσίασαν στο περιοδικό “Nature Nanotechnology”, αναφέρουν ότι κατάφεραν να ξεπεράσουν αυτά τα προβλήματα.Το γραφένιο είναι πολύ ανθεκτικό και πολύ καλός αγωγός του ηλεκτρισμού, γεγονός που το καθιστά ιδανικό για την ηλεκτρονική και τη φωτονική τεχνολογία. Είναι βασικό υποψήφιο υλικό για να αντικαταστήσει τα τσιπ ημιαγωγών. Σύμφωνα με το «νόμο του Μουρ», η πυκνότητα των τρανζίστορ σε ένα ολοκληρωμένο κύκλωμα διπλασιάζεται κάθε δύο χρόνια, όμως το πυρίτιο και τα άλλα υλικά των τρανζίστορ φαίνεται να έχουν αγγίξει τα όρια της σμίκρυνσής τους.
Τα τρανζίστορ από γραφένιο θα μπορούσαν να είναι πιο γρήγορα και ανθεκτικά σε υψηλότερες θερμοκρασίες. Το γραφένιο θα μπορούσε να αποτελέσει ακριβώς το «κλειδί», ώστε η τεχνολογία των ηλεκτρονικών υπολογιστών να συνεχίσει να μεγαλώνει σε ισχύ και παράλληλα να μικραίνει σε μέγεθος.     Οι μεγάλοι παραγωγοί μικρο-τσιπ, όπως η Intel, έχουν ήδη εκφράσει ενδιαφέρον για τις δυνατότητες του γραφένιου. Εκτός από τα τσιπ, το γραφένιο μπορεί να αξιοποιηθεί και στις οθόνες.
Μέχρι πρόσφατα το υλικό αυτό είχε παραχθεί μόνο σε απειροελάχιστες ποσότητες κλάσματος του χιλιοστού. Για να αποβεί χρήσιμο στην πράξη στα ηλεκτρονικά, πρέπει να καταστεί εφικτή η παραγωγή του σε μεγαλύτερη κλίμακα και σε μεγαλύτερες επιφάνειες. Πράγματι, για πρώτη φορά, οι ευρωπαίοι ερευνητές πέτυχαν να λειτουργήσουν έναν μεγάλο αριθμό ηλεκτρονικών συσκευών χρησιμοποιώντας γραφένιο με μεγαλύτερη από ποτέ επιφάνεια (50 τετραγωνικών χιλιοστών), ενώ παράλληλα μέτρησαν με μεγαλύτερη από ποτέ ακρίβεια τις ηλεκτρικές ιδιότητές του, αποδεικνύοντας έτσι ότι μελλοντικά θα είναι εφικτή η βιομηχανική αξιοποίησή του γραφένιου (οι κατασκευαστές τρανζίστορ χρειάζονται αυτές τις ακριβείς μετρήσεις).
Εξάλλου, μια άλλη αμερικανική ερευνητική ομάδα από το πανεπιστήμιο Νοτρ Νταμ της Ιντιάνα, σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στα περιοδικά “Nano Letters” και “Journal of Physical Chemistry Letters” της Αμερικανικής Χημικής Εταιρίας, παρουσίασε μια νέα χρήση του γραφένιου για την κατασκευή νέας γενιάς καταλυτών στα οχήματα. 

Πηγή: Εφημερίδες ΕΘΝΟΣ & ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 

SOS από την Greenpeace για τη Μεσόγειο

Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εξαιτίας της υπεραλίευσης, της εξόρυξης ορυκτών καυσίμων και της κακοδιαχείρισης των υδάτων της φαίνεται ότι είναι η Μεσόγειος, η οποία φιλοξενεί σχεδόν το 9% της παγκόσμιας θαλάσσιας ζωής.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του μεσογειακού ερυθρού τόνου, τα αποθέματα του οποίου έχουν εξαντληθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε ο πληθυσμός να θεωρείται πλέον στο χείλος της εξαφάνισης. Παρ’ όλα αυτά, ο επιτρεπόμενος αριθμός αλίευσης υπερβαίνει διαρκώς τις επιστημονικές υποδείξεις.

Παράλληλα, η ρύπανση, οι κλιματικές αλλαγές και η υποβάθμιση των παράκτιων περιοχών, προβλήματα στα οποία είναι εκτεθειμένη η Μεσόγειος, έχουν ανυπολόγιστες επιπτώσεις στην πανίδα και τη χλωρίδα των ελληνικών θαλασσών.

Τα παραπάνω τονίζονται στο «Σχέδιο Εκτακτης Ανάγκης για τη Διάσωση των Ωκεανών», το οποίο δημοσιεύτηκε από την Greenpeace. «Η ανάγκη για την προστασία των θαλασσών μας είναι σήμερα πιο επιτακτική από ποτέ. Αν θέλουμε ένα βιώσιμο μέλλον για τις 40.000 οικογένειες στην Ελλάδα που εξαρτώνται από την αλιεία, τότε χρειαζόμαστε θαλάσσια καταφύγια τώρα» δήλωσε η Αντζελα Λάζου, υπεύθυνη της εκστρατείας για το θαλάσσιο περιβάλλον στο ελληνικό γραφείο της οργάνωσης.