Λουλούδια και βότανα: Cercis Siliquastrum (fabaceae)

Ο θρύλος θέλει η Κουτσουπιά να είναι το δέντρο στο οποίο κρεμάστηκε ο Ιούδας ο Ισκαριώτης - γι' αυτό και ονομάζεται και δέντρο του Ιούδα. Ο θεμελιωτής της σύγχρονης βοτανολογίας, Carl Linnaeus, περιγράφοντας πρώτος το 1753 το είδος, του έδωσε στα λατινικά το επίθετο «Siliquastrum», που σημαίνει «περικάρπιο». Από τα πιο κοινά δέντρα στην Ελλάδα, το δέντρο του Ιούδα διακρίνεται για τα μοβ, σαν μπιζέλια, άνθη του που φυτρώνουν στα κλωνάρια αλλά και στον κορμό του δέντρου. Τα άνθη της Κουτσουπιάς έχουν γλυκόξινη γεύση και αποτελούν ευχάριστο συμπλήρωμα σε σαλάτες. Συνήθως, τα κλειστά άνθη του δέντρου τα κάνουν τουρσί, ενώ τα περικάρπια των λουλουδιών τρώγονται ωμά.

Λουλούδια και βότανα: Cichorium Intybus (compositae)

Το κιχώριον είναι ένα είδος πικρού ραδικιού. Πρόκειται για έναν πολυετή πόα με όρθιο, πολύκλαδο και σκληρό βλαστό, ο οποίος αυτοφύεται σε χέρσα μέρη και ευδοκιμεί σε πεδινές και ημιορεινές δροσερές περιοχές της χώρας. Γνωστό και ως πικραλίδα ή πικρομάρουλο, το κιχώριον ξεχωρίζει χάρη στο έντονο μπλε του λουλούδι, που συναντάμε συχνά πλάι στους δρόμους. Το χαρακτηριστικό άνθος του παλαιότερα συμβόλιζε τον πόθο και την αγάπη, ενώ σύμφωνα με την παράδοση, αν κρατούσες αυτό το λουλούδι τότε, σου συνέβαιναν απίστευτα πράγματα...

Πέρα από τις εντυπωσιακές ιδιότητες που του αποδίδονταν, ο Ρωμαίος ποιητής Quintus Horatius Flaccus (65 π.Χ.) υποστήριζε ότι οι ελιές με κιχώριον και μολόχα είχαν μεγάλη θρεπτική αξία. Ολες αυτές οι θεραπευτικές -και όχι μόνο- ιδιότητες του φυτού εξυμνήθηκαν και από πολλούς άλλους: το 60 μ.Χ. ο Ρωμαίος ιστοριογράφος Πλίνιος συνέστηνε στον κόσμο ένα μείγμα από το ζωμό του φυτού αυτού, μαζί με λάδι τριαντάφυλλου και ξίδι - υποστήριζε ότι ήταν φάρμακο για τους πονοκεφάλους. Οι ρίζες του, πέρα όμως από θεραπευτικές ουσίες, υποκαθιστούν κάλλιστα τον καφέ και τρώγονται βραστές είτε ψητές με κρεμμύδια και πατάτες. Ακόμη, τα ωμά του άνθη -αν και πικρά- είναι ιδανικά για τις σαλάτες, μια και τις νοστιμεύουν.

Λουλούδια και βότανα: Lonicera Caprifolium (caprifoliaceae)

Αυτοφυές φυτό της Ευρώπης, το αγιόφυλλο ή αλλιώς αιγόκλημα ή αγιόκλημα (Lonicera στο είδος), όπως είναι ευρύτερα γνωστό στην Ελλάδα, ανήκει στην οικογένεια των Caprifoliaceae. Ο Carl Linnaeus, ο επονομαζόμενος «πατέρας της ταξινόμησης», ονόμασε έτσι το εν λόγω είδος προς τιμήν του Adam Lonicer ενός σπουδαίου επιστήμονα και γιατρού του 16ου αιώνα, που είχε πάθος με τα φυτά. Τα διαφορετικά είδη των Lonicera (αριθμούν περίπου τα 180), που αποτελούνται από αειθαλείς και φυλλοβόλους, αναρριχητικούς ξυλώδεις θάμνους, έχουν πολλές θεραπευτικές ιδιότητες.

Παλαιότερα, οι μοναχοί στην Ευρώπη συνήθιζαν να το χρησιμοποιούν για τη θεραπεία νόσων όπως η πνευμονία και οι αλλεργίες. Τα άνθη του θεωρούνται αντιασθματικά, ενώ τα φύλλα του είναι ιδανικά για γαργάρες. Ο Διοσκουρίδης -ο σπουδαιότερος φαρμακολόγος της αρχαιότητας- αναφέρει για το αγιόκλημα: «ένα σιρόπι από τα άνθη του λουλουδιού κάνει καλό για αρρώστιες που έχουν σχέση με τους πνεύμονες και τη σπλήνα». Με ιδιαίτερα μεθυστικό άρωμα(περιέχει αιθέρια έλαια) και άνθη η γεύση του δεν θα μπορούσε παρά να είναι γλυκιά (θυμίζει έντονα μέλι). Το αγιόκλημα, επίσης, είναι ιδανικό είτε ως αφέψημα είτε ως ρόφημα.

Λουλούδια και βότανα: Antirrhinum majus

Το αντίρρινον ή λυκόστομα ή, όπως το λέμε συχνότερα, το σκυλάκι ανήκει στην οικογένεια Scrophulariaceae.

Είναι φαγώσιμο, αλλά σκέτο έχει μια άνοστη έως πικρή γεύση. Είναι, όμως, όμορφο και μέσα σε μια πράσινη σαλάτα είναι ιδιαίτερα νόστιμο.
Το αντίρρινον είναι γηγενές της Ευρώπης και παραδοσιακά ήταν ένα αγαπημένο λουλούδι ακόμα και στο μεσαίωνα (12ος - 15ος αιώνας).

Σαν ένα διακοσμητικό λουλούδι το ήξεραν και οι Ρωμαίοι. Το θεωρούσαν αντίδοτο για τη μαγεία.

Καυτή Μεσόγειος χωρίς βροχές το 2050

Μέχρι και τέσσερις βαθμούς Κελσίου θα ανέβει η μέση θερμοκρασία στον πλανήτη μέχρι τα μέσα του 2050, ενώ στη Μεσόγειο οι βροχοπτώσεις θα μειωθούν κατά 20%, προβλέπουν οι ειδικοί. Αυτό θα συμβεί αν συνεχιστεί η σημερινή αυξητική τάση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως προβλέπει έκθεση του Met Office Hadley Center, η οποία παρουσιάστηκε κατά την έναρξη των εργασιών συνεδρίου για την κλιματική αλλαγή στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Τα συμπεράσματα της μελέτης απηχούν τις εκτιμήσεις που διατυπώνονται σε έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα, την προηγούμενη εβδομάδα, ο ΟΗΕ και οι οποίες επισκιάζουν ακόμη και τα πιο απαισιόδοξα σενάρια που περιλαμβάνονται στην τέταρτη αποτίμηση (AR4) της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), το 2007. H IPCC βραβεύθηκε με το Νόμπελ Ειρήνης για την έκθεση AR4, ένα από τα ευρήματα της οποίας ήταν ότι η μέση θερμοκρασία του πλανήτη ενδέχεται να σημειώσει άνοδο έως και κατά 4 βαθμούς Κελσίου μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 2050. Η σημερινή μελέτη επιβεβαιώνει ότι η άνοδος αυτή μπορεί να συμβεί λίγο νωρίτερα, μέχρι τα μέσα του 2050 και κάνει λόγο για πιο ακραία τοπικά φαινόμενα. Σύμφωνα με τη μελέτη, η άνοδος κατά 4 βαθμούς της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη συνεπάγεται υψηλότερες θερμοκρασίες σε τοπικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η άνοδος κατά 15 βαθμούς Κελσίου σε ορισμένα τμήματα του αρκτικού κύκλου και κατά 10 βαθμούς Κελσίου σε τμήματα της δυτικής και νοτίου Αφρικής. Τέτοιες θερμοκρασίες στον αρκτικό κύκλο ενδέχεται να έχουν ως αποτέλεσμα την τήξη του μόνιμα παγωμένου πετρώματος, στο οποίο μέχρι σήμερα παγιδεύεται το μεθάνιο, ένα από τα σημαντικά αέρια του θερμοκηπίου, σημείωσε η κ. Χέμινγκ. Στη μελέτη του Met Office Hadley Center διατυπώνεται επίσης, η εκτίμηση ότι οι βροχοπτώσεις ενδέχεται να μειωθούν στον εικοστό πρώτο αιώνα κατά ένα πέμπτο και περισσότερο, σε τμήματα της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, τη Μεσόγειο και τις παράκτιες περιοχές της Αυστραλίας.«Σε όλα σχεδόν τα μοντέλα, η περιοχή της Μεσογείου δίνει σταθερή ένδειξη σημαντικής ξηρασίας», ανέφερε η κ. Χέμινγκ. Μια μείωση κατά 20% ή περισσότερο «είναι πολύ για περιοχές όπως η Ισπανία, η οποία βιώνει μειώσεις βροχοπτώσεων τα τελευταία χρόνια», προειδοποίησε η ίδια.

Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Λουλούδια και βότανα: Fuchsia magellanica

Η φούξια είναι γηγενής της κεντρικής και νότιας Αμερικής. Το 1690, ένας Γάλλος καλόγερος, ο Charles Plumice, ανακάλυψε ένα είδους φούξια στο Μεξικό και το έστειλε στη Γαλλία. Το ονόμασε φούξια προς τιμήν του Leonard Fuchs, ενός διάσημου βοτανολόγου (1501 - 1566). Παρόλο που το λουλούδι σχεδόν εξαφανίστηκε, μερικά βρέθηκαν στο Kιου, στην Αγγλία. Πολλά χρόνια μετά, το 1793, ένας κηπουρός, ο James Lee, τo πρόσεξε σε μια γλάστρα έξω από ένα σπίτι στο Λονδίνο, ζήτησε από την ιδιοκτήτρια μερικά κλαδιά και τα φύτεψε σε γλάστρες. Κατάφερε να τα μεγαλώσει και δημιούργησε ένα ολόκληρο φυτώριο. Σήμερα, υπάρχουν πολλά είδη φούξιας, εκτός από τη Fuchsia magellanica. Νόστιμα είναι και το Fuchsia corimbiflora, το Fuchsia denticulate και το Fuchsia racemosa. Το γένος ανήκει στην οικογένεια των Onαgraceae. Τα άνθη της φούξιας έχουν ως χαρακτηριστικό γνώρισμά τους τη λίγο όξινη γεύση.

Λουλούδια και βότανα: Passiflora edulis

Η πασιφλόρα είναι ένα περίπλοκο λουλούδι. Ανήκει στην οικογένεια των Passifloraceae. Είναι γηγενές της Αμερικής και στην Ευρώπη πρωτοεμφανίστηκε στο τέλος του 17ου αιώνα. Παραδοσιακά, και ιδιαίτερα για τους καθολικούς, η πασιφλόρα συνδέεται με τον Χριστό (Christ's passion). Οι πρώτοι που αναγνώριζαν το συμβολισμό του λουλουδιού αυτού ήταν Ισπανοί μοναχοί, αλλά ένας βοτανολόγος, ο Monardes, τον 16ο αιώνα, ήταν αυτός που εξήγησε το συμβολισμό σε γραπτά κείμενα. Στο κέντρο του λουλουδιού η μικρή κολόνα παριστάνει το σταυρό, με τους τρεις στήμονες να παριστάνουν την Αγία Τριάδα, ενώ οι πέντε ανθήρες κάτω από τα στίγματα δείχνουν τις πέντε πληγές του Χριστού από τα καρφιά με τα οποία τον είχαν σταυρώσει. Τα μικρά ακροβλάσταρα, συνήθως μοβ χρώματος, μοιάζουν λερωμένα από το αίμα του Χριστού. Τα 10 άσπρα πέταλα συμβολίζουν 10 από τους 12 μαθητές. Πέρα από την όμορφη όψη του, το λουλούδι αυτό τρώγεται!